ภูมิปัญญาป้องกันน้ำท่วมเข้าบ้านของชาวจีนโบราณ

ภูมิปัญญาป้องกันน้ำท่วมเข้าบ้านของชาวจีนโบราณได้อย่างไร?

ในช่วงนี้ข่าวน้ำท่วมเกิดขึ้นเยอะในประเทศไทย ยิ่งช่วงนี้พายุหลายลูกเข้าเยือนบ้านเรา เลยนำภูมิปํญญาชาวจีนโบราณที่เขาสร้างบ้านอย่างไรถึงป้องกันน้ำเข้าบ้าน และไม่มีเครื่องสูบน้ำ อาจจะไม่ใช่หลักฮวงจุ้ยโดยตรงแต่ถือเป็นภูมิปัญญาที่น่าทึ่ง โดยเฉพาะบ้านที่อยู่ติดริมแม่น้ำ

   ในสมัยจีนโบราณ คนจีนมีภูมิปัญญาในการ "กันน้ำเข้าบ้าน" โดยเฉพาะในพื้นที่ที่เกิดน้ำหลากหรือน้ำท่วมตามฤดูกาล เช่นพื้นที่ลุ่มแม่น้ำแยงซีและแม่น้ำเหลือง โดยใช้วิธีที่เรียบง่ายแต่มีประสิทธิภาพ ทั้งด้านสถาปัตยกรรม วัสดุ และการจัดวางผังหมู่บ้าน ดังนี้:

1. ยกพื้นบ้านสูง 

 • บ้านจีนโบราณโดยเฉพาะทางใต้ เช่นในมณฑลเจียงซี กว่างซี หรือยูนนาน จะมี "ฐานบ้านยกสูง" หรือ "ใต้ถุน"

 • เพื่อหลีกเลี่ยงน้ำไหลเข้าทางพื้นหรือไหลทะลุเข้าบ้านโดยตรง

 • พื้นบ้านอาจใช้หินก่อเป็นฐาน หรือใช้ "ไม้เสา" วางบนก้อนหินใหญ่ แบบบ้านสไตล์ไม้ไผ่ในกว่างซี/ชนเผ่าต่างๆ

2. ธรณีประตูสูง

 • ธรณีประตูสูงมาก โดยเฉพาะบ้านในแบบ "ซื่อเหอย่วน" หรือบ้านล้อมรอบของคนจีนทางเหนือ

 • บางบ้านมีธรณีสูงถึง 30–50 ซม. ทำหน้าที่กันน้ำไหลเข้าทางประตู

 • ช่วยกันฝุ่นและสัตว์เลื้อยคลานด้วย ซึ่งชาวจีนถือเป็น "ของมงคล" ที่กั้นสิ่งไม่ดี

3. ร่องน้ำระบายรอบบ้าน

 • ขุดร่องน้ำลึกตื้นรอบตัวบ้าน และตามแนวถนนในหมู่บ้าน เพื่อให้มีทางให้น้ำไหลออก

 • มักใช้หินกรวดหรืออิฐเรียงรองพื้น ช่วยซึมซับและระบายได้ไว

 • เชื่อมกับ "บ่อน้ำกลางหมู่บ้าน" หรือทางน้ำไหลธรรมชาติ

4. แผงกันน้ำหน้าประตู 

 • ใช้ "แผ่นไม้" หรือ "แผ่นหิน" วางขวางหน้าประตูบ้านด้านใน ชั่วคราวในฤดูฝน

 • คล้ายกับ "แนวกั้นน้ำ" แบบบ้านเรือนริมน้ำสมัยใหม่

5. ผังหมู่บ้านบนที่เนิน 

 • ตั้งหมู่บ้านบนเนินสูง ใกล้แหล่งน้ำแต่ไม่อยู่ติดแม่น้ำโดยตรง

 • วางบ้านเรียงตามความลาดชันเล็กน้อย เพื่อให้น้ำไหลไปทางทิศเดียว บ้านสูงหลังบ้านต่ำ

เป็นอย่างไรกันบ้างกับภูมิปัญญาการสร้างบ้านของชาวจีนโบราณที่สร้างให้เหมาะสมกับภูมิประเทศ และสภาพภูมิอากาศ แต่ถึงอย่างไร หากมองในมุมนี้แล้ว การวางผังเมืองก็เป็นสิ่งสำคัญ เพราะบ้านทุกหลัง ไม่ว่าหลังเล็กหลังใหญ่ จะมีการแผนผังร่วมกันดั่งเช่นผังหมู่บ้านในข้อ 5 ถึงแม้สมัยจีนโบราณจะไม่มีเครื่องสูบน้ำ แต่น้ำท่วมเข้าบ้านน่าจะยาก ยกเว้นเกิดปัญหาอุทภัยอย่างรุนแรงเท่านั้น

*******