โรคชอบเก็บสะสมสิ่งของ (Hoarding Disorder)

โรคชอบเก็บสะสมสิ่งของ (Hoarding Disorder) เป็นอาการทางจิตเวชชนิดหนึ่ง ที่มีพฤติกรรมชอบเก็บสิ่งของต่าง ๆ ไว้โดยผู้ป่วยมักจะรู้สึกไม่สบายใจ เสียดาย หากต้องทิ้งสิ่งของที่เก็บไว้ คิดว่าของเหล่านั้นยังมีประโยชน์ที่สามารถเก็บไว้ใช้งานในอนาคตได้

สาเหตุของโรคชอบเก็บสะสมสิ่งของ  โดยทั่วไปผู้ที่เป็นโรคนี้จะเริ่มมีอาการมาตั้งแต่ช่วงวัยรุ่น  และอาการจะแสดงชัดเจนเมื่ออายุ 30 ปีขึ้นไป เพราะในช่วงวัย 30 ปี ข้าวของเครื่องใช้จะเยอะขึ้น และเริ่มแสดงให้เห็นว่า ผู้ป่วยไม่ยอมทิ้งอะไรเลย  โดยจะเก็บเอาไว้จนรกบ้าน เพราะคิดว่าของเหล่านั้นยังมีประโยชน์ต่อตนเองอยู่  ในปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุของโรคชอบเก็บสะสมสิ่งของอย่างแน่ชัด  แต่เชื่อว่าอาจเกิดจากปัจจัยต่าง ๆ เช่น

• นิสัยส่วนตัว คนที่เป็นโรคชอบเก็บสะสมสิ่งของมักมีนิสัยตัดสินใจไม่เด็ดขาด ไม่มีทักษะแก้ปัญหาและจัดระเบียบ จึงไม่รู้ว่าควรทำอย่างไรกับของที่ไม่จำเป็น  บางคนอาจมีนิสัยชอบซื้อของไม่จำเป็นมาตุนไว้โดยไม่ยั้งคิด เมื่อสะสมมาก ๆ  อาจทำให้กลายเป็นโรคชอบเก็บสะสมสิ่งของ  บางคนอาจมีนิสัยรักความสมบูรณ์แบบ (Perfectionist) ไม่ชอบความผิดพลาด และคิดว่าการตัดสินใจและการวางแผนจัดการสิ่งของต่าง  ๆล่วงหน้าเป็นเรื่องยุ่งยาก จึงมีแนวโน้มเก็บสิ่งของต่าง ๆ ไว้ทั้งหมด

• ครอบครัวและประสบการณ์ในวัยเด็ก ครอบครัวขัดสนเรื่องเงิน ไม่สามารถซื้อของที่อยากได้ในวัยเด็ก เคยถูกขโมยของหรือนำของที่รักไปทิ้ง หรือถูกผู้ปกครองทอดทิ้ง ทำให้ไม่ได้รับสิ่งของที่จำเป็นในการใช้ชีวิต  อาจทำให้เป็นโรคชอบเก็บสะสมสิ่งของได้ นอกจากนี้  หากคนในครอบครัวป่วยเป็นโรคชอบเก็บสะสมสิ่งของ  อาจเสี่ยงต่อการเป็นโรคนี้ได้มากกว่าคนอื่น

• เหตุการณ์อันเลวร้าย เหตุการณ์อันเลวร้ายที่กระทบกระเทือนจิตใจอาจทำให้เกิดโรคชอบเก็บสะสมสิ่งของ อย่างเช่น  การหย่าร้าง คนที่รักเสียชีวิต และการสูญเสียทรัพย์สินจากไฟไหม้  การเจ็บป่วยหรืออุบัติเหตุรุนแรงการถูกทำร้ายร่างกาย กลั่นแกล้ง เหยียดเชื้อชาติและสีผิว

• โรคประจำตัว การได้รับความกระทบกระเทือนทางสมอง โรคทางจิต  อย่างเช่น โรคย้ำคิดย้ำทำ (OCD) โรคสมาธิสั้น (ADHD) โรคซึมเศร้า  โรควิตกกังวล โรคกลัวการเข้าสังคม โรคทางพันธุกรรม อย่างเช่น กลุ่มอาการพราเดอร์-วิลลี่ (PWS) และการใช้สารเสพติดหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ อาจเกี่ยวข้องกับโรคชอบเก็บสะสมสิ่งของ

การรักษาโรคชอบเก็บสะสมสิ่งของ

• การบำบัดความคิดและพฤติกรรม (Cognitive Behavioral Therapy: CBT) เป็นจิตบำบัดรูปแบบหนึ่งที่นักจิตวิทยา หรือจิตแพทย์จะพูดคุยกับผู้ป่วย เพื่อทำความเข้าใจกับผู้ป่วย อาจเป็นการให้เหตุผลและอื่น ๆ  เพื่อหาวิธีปรับความคิดและพฤติกรรมชอบเก็บของจำนวนมากผิดปกติ  รวมทั้งแนะนำวิธีการจัดเก็บสิ่งของอย่างเป็นระเบียบ และแนวทางป้องกันการสะสมสิ่งของเพิ่มเติมในภายหลัง

• การใช้ยา ในปัจจุบัน ยังไม่มียาที่ใช้รักษาโรคชอบเก็บสะสมสิ่งของโดยตรง  แพทย์อาจให้ยาต้านเศร้า อย่างเช่น ยาต้านเศร้ากลุ่ม SSRI และกลุ่ม SNRI  ซึ่งใช้รักษาอาการทางจิตอื่น ๆ และอาจช่วยในการรักษาชอบเก็บสะสมสิ่งของได้