4 เมนูอาหารที่หายไปจากไทย

มีมรดกทางวัฒนธรรมอาหารที่ลึกซึ้ง แต่ด้วยวัตถุดิบที่หายากขึ้น ขั้นตอนการทำที่ซับซ้อน หรือความนิยมที่ลดลงตามกาลเวลา ทำให้เมนูบางอย่างเริ่มหากินได้ยากจนเข้าขั้น "ใกล้สูญพันธุ์" ดังนี้

1. แกงเหงาหงอด

เป็นอาหารโบราณที่มีลักษณะคล้ายแกงส้มผสมกับแกงป่า แต่ใส่ "น้ำเคยดี" หรือกะปิชั้นเลิศ และเครื่องแกงที่เน้นสมุนไพรสด จุดเด่นคือการใช้ "ผลตะลิงปลิง" หรือ "มะดัน" ให้ความเปรี้ยวแทนมะนาว ปัจจุบันหาทานได้ยากมากเพราะคนไม่ค่อยรู้จักสูตรดั้งเดิม

2. หมูโสร่ง

แม้จะกลับมาเป็นที่รู้จักจากละครย้อนยุค แต่ในชีวิตประจำวันจริงๆ เมนูนี้หาทานได้ยากมาก เนื่องจากเป็นงานประณีตที่ต้องใช้ความใจเย็นในการพันเส้นหมี่ซั่วรอบลูกชิ้นหมูสับให้เรียบเนียนและแน่นพอที่จะไม่หลุดเวลาทอด

3. แกงระแวง

หน้าตาอาจดูคล้ายพะแนงหรือแกงเขียวหวาน แต่มันคือ "แกงเขียวหวานแบบน้ำขลุกขลิก" ที่ใส่ขมิ้นชันลงไปจนออกสีเขียวอมเหลือง นิยมใช้เนื้อวัวเคี่ยวจนนุ่ม รสชาติจะเข้มข้นและหอมเครื่องเทศมากกว่าแกงทั่วไป

4. ล่าเตียง และ หมูโสร่ง (เครื่องว่างไทย)

เมนูของว่างที่ปรากฏในกาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวานอย่าง "ล่าเตียง" (ไข่ฝอยที่โรยเป็นตารางหุ้มไส้) ต้องใช้ทักษะการสะบัดนิ้วโรยไข่ให้เป็นตาข่ายที่สม่ำเสมอ ซึ่งเป็นเทคนิคที่หาผู้ชำนาญได้น้อยลงในปัจจุบัน

5. ขนมสี่ถ้วย (ไข่กบ นกปล่อย มะลิลอย อ้ายตื้อ)

เป็นขนมในพิธีแต่งงานโบราณ ประกอบด้วย:

• ไข่กบ: เม็ดแมงลัก

• นกปล่อย: ลอดช่อง

• มะลิลอย: ข้าวพอง

• อ้ายตื้อ: ข้าวเหนียวดำ

ทานคู่กับน้ำกะทิ ปัจจุบันเหลือเพียงลอดช่องที่ยังได้รับความนิยม ส่วนการเสิร์ฟพร้อมกันทั้ง 4 อย่างตามธรรมเนียมเดิมเริ่มเลือนหายไป

ทำไมอาหารเหล่านี้ถึงหายไป?

• วัตถุดิบเฉพาะถิ่น: สมุนไพรหรือผลไม้ป่าบางชนิดหาได้ยากขึ้น

• ความประณีต: เมนูชาววังส่วนใหญ่ใช้เวลาเตรียมการนาน (Slow Food) ซึ่งไม่ตอบโจทย์วิถีชีวิตที่เร่งรีบ

• ขาดการสืบทอด: สูตรลับส่วนใหญ่อยู่กับผู้สูงอายุและไม่ได้ถูกบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษรที่เข้าถึงง่าย

การส่งเสริมให้เมนูเหล่านี้กลับมาอยู่ในเมนูร้านอาหาร หรือการหัดทำที่บ้าน คือวิธีที่ดีที่สุดในการช่วยอนุรักษ์รสชาติไทยแท้ไม่ให้หายไป