หน้าแรก ตรวจหวย เว็บบอร์ด ควิซ แชร์ลิ้ง Page อัลบั้ม คำคม Glitter เกมถอดรหัสภาพ คำนวณ การเงิน ราคาทองคำ กินอะไรดี
ข้อตกลงการใช้บริการนโยบายความเป็นส่วนตัวนโยบายเนื้อหานโยบายการสร้างรายได้About Usติดต่อเว็บไซต์แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม

เหตุใดพระเจ้าตากสินมหาราชจึงทรงเลือกธนบุรีเป็นราชธานีหลังเสียกรุงศรีอยุธยา

เขียนโดย ยายขี้บ่น

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

หลังกรุงศรีอยุธยาเสียแก่พม่าใน พ.ศ. 2310 สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชทรงรวบรวมกำลังกลับมาขับไล่กองกำลังพม่า แล้วทรงตั้งราชธานีที่ธนบุรีแทนการฟื้นกรุงศรีอยุธยาให้กลับมาเป็นศูนย์กลางการปกครอง เหตุผลที่มักใช้อธิบายประกอบกันคือ อยุธยาเสียหายจากสงคราม ขณะที่ธนบุรีเป็นเมืองขนาดเล็ก มีป้อมปราการเดิม และอยู่ในทำเลที่ติดต่อค้าขายทางน้ำได้สะดวก

การเลือกครั้งนั้นเกิดขึ้นในช่วงที่บ้านเมืองยังต้องรับมือทั้งศึกสงคราม การขาดแคลนอาหาร และการแย่งชิงอำนาจระหว่างชุมนุมต่าง ๆ จึงควรมองเหตุผลเหล่านี้ร่วมกัน มากกว่าจะยกปัจจัยใดเพียงข้อเดียวมาตัดสินพระราชดำริทั้งหมด

อยุธยาหลังสงครามต้องใช้กำลังฟื้นฟูมาก

ราชธานีเดิมได้รับความเสียหายอย่างหนักจากการเสียกรุง อาคารและบ้านเรือนจำนวนมากถูกทำลาย ผู้คนพลัดกระจาย และการเพาะปลูกหยุดชะงัก การฟื้นเมืองขนาดใหญ่ให้กลับมาพร้อมรับศึกและรองรับการปกครองจึงเป็นภาระสำคัญในเวลาที่กำลังคนและเสบียงมีจำกัด

คำว่าไม่ได้เลือกอยุธยาเป็นราชธานี ไม่ได้หมายความว่าเมืองเก่าหมดความสำคัญ หรือไม่มีการทำนุบำรุงสถานที่ใดอีกเลย ประเด็นคือพระองค์ทรงเลือกสร้างศูนย์กลางอำนาจแห่งใหม่ที่ธนบุรี ภายใต้เงื่อนไขหลังสงคราม

ธนบุรีเป็นเมืองที่ดูแลได้ในยามกำลังจำกัด

ธนบุรีเป็นชุมชนเก่าแก่ที่มีความสำคัญด้านยุทธศาสตร์และการค้ามาก่อนเสียกรุง สื่อการศึกษาของมูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมอธิบายว่า เมืองมีขนาดเล็ก จึงดูแลได้ทั่วถึงกว่า และมีป้อมปราการซึ่งสร้างไว้ตั้งแต่สมัยอยุธยา พระเจ้าตากสินมหาราชทรงปรับปรุงป้อมวิไชยเยนทร์ และเปลี่ยนชื่อเป็นป้อมวิไชยประสิทธิ์

ข้อได้เปรียบนี้ไม่ได้แปลว่าธนบุรีปลอดภัยจากสงครามโดยสิ้นเชิง เพราะหลังตั้งราชธานีแล้วยังมีการรบและการปราบชุมนุมต่าง ๆ อีก การมีเมืองที่มีสิ่งป้องกันอยู่ก่อนและมีขนาดเหมาะกับกำลังที่มี จึงเป็นเหตุผลด้านความมั่นคงที่ช่วยอธิบายการเลือกทำเลได้

ทางน้ำช่วยให้ติดต่อการค้าและหาเสบียง

ธนบุรีอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาตอนล่าง ติดต่อกับทะเลและเส้นทางเดินเรือได้สะดวก เมืองนี้เคยเป็นตลาดการค้าขนาดใหญ่มาตั้งแต่สมัยอยุธยา จึงมีพื้นฐานของชุมชนและการค้ารองรับอยู่แล้ว

ทำเลดังกล่าวมีความหมายในช่วงที่ข้าวยากหมากแพง กรมศิลปากรอธิบายว่าสงครามทำให้ผู้คนละทิ้งไร่นาและเกิดการขาดแคลนอาหาร พระเจ้าตากสินมหาราชจึงต้องทรงแก้ปัญหาปากท้องควบคู่กับการทำสงคราม การติดต่อพ่อค้าสำเภาและจัดหาข้าวจากภายนอกเป็นส่วนหนึ่งของการประคองบ้านเมืองในระยะนั้น

ส่วนเรื่องเล่าที่ว่าพระองค์ทรงพระสุบินถึงพระมหากษัตริย์อยุธยาก่อนตัดสินพระทัยย้ายเมือง มีปรากฏในงานเขียนทางประวัติศาสตร์เช่นกัน แต่เป็นเรื่องเล่าที่ควรแยกจากคำอธิบายด้านกำลังคน การป้องกันเมือง และการค้า เราไม่อาจใช้เรื่องเล่าเพียงเรื่องเดียวพิสูจน์พระราชดำริทั้งหมดได้

ธนบุรีจึงเป็นทางเลือกที่มีทั้งชุมชนเดิม ป้อม และเส้นทางค้าอยู่แล้ว เหมาะกับความจำเป็นเร่งด่วนของบ้านเมืองหลังสงคราม ต่อมาเมื่อเข้าสู่สมัยรัตนโกสินทร์ จึงมีการย้ายศูนย์กลางราชธานีไปยังฝั่งพระนคร

ภาพประกอบเป็นภาพสร้างขึ้นเพื่อถ่ายทอดบรรยากาศ ไม่ใช่หลักฐานภาพถ่ายเหตุการณ์จริง

⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม 
ยายขี้บ่น's profile
มีผู้เข้าชมแล้ว 3 ครั้ง
เขียนโดย ยายขี้บ่น
เป็นกำลังใจให้เจ้าของกระทู้โดยการ VOTE และ SHARE
Hot Topic ที่น่าสนใจอื่นๆ
เลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569จุดเริ่มต้นหอสมุดแห่งชาติและพิพิธภัณฑสถานแห่งแรกของไทย จากของสะสมในวังสู่แหล่งเรียนรู้ของประชาชนเปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569กรมอุตุฯ เตือนฝนตกหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัด เสี่ยงน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลาก ระหว่างวันที่ 20–22 พฤศจิกายน 2569คณะราชทูตสยามสมัยพระนารายณ์ ข้ามทะเลหกเดือนเข้าเฝ้าพระเจ้าหลุยส์ที่ 14ธนบัตรใบแรกของสยาม เหตุใดรัฐบาลรัชกาลที่ 5 จึงให้แลกคืนเป็นเงินโลหะได้ช้างศึกอยุธยา จากเพนียดคล้องช้างสู่การใช้งานในกองทัพประวัติถนนเจริญกรุง จากทางสำหรับรถม้าสู่ถนนสายสำคัญของพระนครคลองรังสิตในสมัยรัชกาลที่ 5 โครงการเอกชนที่เปิดทุ่งให้กลายเป็นนาข้าวสร้างทางรถไฟกรุงเทพฯ–โคราช ฝ่าดงพญาเย็นและไข้ป่าในสมัยรัชกาลที่ 5หวยลาววันนี้ 20 พฤศจิกายน 2569 เปิดแนวทางเลขเด่น 2-6-8 ส่องเลขคู่และเลขสามตัวที่น่าสนใจ
ดู Hot Topic ทั้งหมด
กระทู้อื่นๆในบอร์ด สาระ เกร็ดน่ารู้
ทำไมสุโขทัยโบราณจึงสร้างทำนบพระร่วงและตระพังเก็บน้ำ แม้เมืองอยู่ไกลแม่น้ำยมสะพานพระพุทธยอดฟ้า จากอนุสรณ์ฉลองพระนคร 150 ปี สู่ทางเชื่อมสองฝั่งเจ้าพระยาทำไมน้ำหลากจึงหยุดกองทัพพม่าไม่ได้ในสงครามเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2ทำไมกรุงศรีอยุธยาจึงเป็นเกาะกลางน้ำ ชัยภูมิป้องกันเมืองและเส้นทางการค้าในอดีต
ตั้งกระทู้ใหม่