ทำไมน้ำเปล่าบางยี่ห้อถึงอร่อยกว่ายี่ห้ออื่น

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

หยิบน้ำเปล่าขึ้นมาดื่มสองขวด ขวดหนึ่งรู้สึกนุ่มลื่นคอ อีกขวดกลับมีรสฝาดนิด ๆ ทั้งที่ดูใสเหมือนกัน บางคนถึงขั้นมียี่ห้อประจำ เพราะรู้สึกว่าดื่มแล้วถูกปากกว่า

ถ้าน้ำเปล่าไม่มีน้ำตาล ไม่มีสี และไม่ได้แต่งกลิ่น ทำไมเราถึงรู้สึกว่ารสชาติไม่เหมือนกัน แล้วคำว่า “น้ำอร่อย” เป็นเรื่องที่ลิ้นรับรู้ได้จริงหรือเปล่า?

ความต่างส่วนหนึ่งมาจากชนิดและปริมาณแร่ธาตุที่ละลายอยู่ในน้ำ รวมถึงอุณหภูมิ กลิ่น และความรู้สึกขณะดื่ม น้ำแต่ละขวดจึงอาจให้ประสบการณ์ต่างกันได้ แม้จะดูเหมือนกันด้วยตา

น้ำใส ๆ ไม่ได้มีแค่โมเลกุลน้ำเสมอไป

น้ำที่เราใช้ดื่มอาจมีแคลเซียม แมกนีเซียม โซเดียม และสารละลายอื่น ๆ อยู่ในปริมาณแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับแหล่งน้ำและกระบวนการผลิต สำนักงานสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐฯ อธิบายว่าสารที่ละลายอยู่เหล่านี้มีส่วนทำให้น้ำมีกลิ่นและรสต่างกัน

แร่ธาตุไม่ได้ทำให้น้ำกลายเป็นเครื่องดื่มรสจัด แต่สัดส่วนที่ต่างกันอาจทำให้บางคนรู้สึกว่าน้ำมีรสเด่น ฝาด หรือจืดสนิทกว่าอีกขวดได้ ความรู้สึกที่ว่าน้ำ “หวาน” ก็ไม่ได้แปลว่าผู้ผลิตเติมน้ำตาลเสมอไป บางครั้งเป็นเพียงคำที่ใช้บรรยายรสอ่อน ๆ ที่ตัวเองรับรู้

มีงานวิจัยให้อาสาสมัครชิมน้ำดื่มบรรจุขวดและน้ำประปาหลายตัวอย่าง พบว่าความชอบสัมพันธ์กับองค์ประกอบแร่ธาตุ โดยกลุ่มผู้ชิมโดยรวมชอบน้ำบางกลุ่มที่มีแคลเซียม ไบคาร์บอเนต และซัลเฟตสูงกว่าน้ำที่เด่นด้วยโซเดียมคลอไรด์ แต่ผลนี้เป็นความชอบของผู้เข้าร่วมในการศึกษานั้น ไม่ใช่สูตรตายตัวที่ทุกคนต้องชอบ

งานอีกชิ้นที่ศึกษาน้ำผ่านระบบกรองอาร์โอและน้ำที่เติมแร่ธาตุกลับเข้าไป ก็พบว่าการเปลี่ยนองค์ประกอบแร่ธาตุเกี่ยวข้องกับความแตกต่างด้านรสสัมผัส การกรองจึงเปลี่ยนรสที่รับรู้ได้ โดยไม่ได้แปลว่าน้ำที่มีแร่ธาตุน้อยหรือมากกว่าจะอร่อยกว่าสำหรับทุกคน

น้ำเย็นช่วยให้รู้สึกอร่อยขึ้นได้

น้ำขวดเดิมที่วางไว้บนโต๊ะกับขวดที่แช่เย็น อาจให้ความรู้สึกคนละแบบ องค์การอนามัยโลกระบุว่าน้ำเย็นมักเป็นที่ยอมรับในการดื่มมากกว่าน้ำอุ่น และอุณหภูมิยังมีผลต่อการรับรู้รสของสารบางชนิดในน้ำด้วย

กลิ่นก็มีส่วนเหมือนกัน หากแก้วมีกลิ่นน้ำยาล้างจาน ขวดเก็บน้ำมีกลิ่นอับ หรือตู้เย็นมีกลิ่นอาหารติดมา เราอาจรู้สึกว่าน้ำรสเปลี่ยน ทั้งที่ตัวน้ำไม่ได้เปลี่ยนมากนัก การใช้แก้วและภาชนะสะอาดจึงช่วยให้ดื่มได้ถูกปากขึ้น

อยากรู้ว่าต่างกันจริง ลองชิมแบบไม่เห็นยี่ห้อ

เลือกน้ำดื่มที่มั่นใจว่าปลอดภัยสักสองหรือสามชนิด เทใส่แก้วสะอาดแบบเดียวกัน ให้มีอุณหภูมิใกล้เคียงกัน แล้วให้คนอื่นสลับตำแหน่งก่อนชิม ลองจิบทีละแก้วและสังเกตทั้งกลิ่น รส และความรู้สึกในปาก จากนั้นค่อยดูว่าแก้วที่ชอบคือน้ำขวดไหน

วิธีนี้ช่วยลดอิทธิพลจากชื่อยี่ห้อและราคาได้ แม้จะไม่ใช่การทดลองทางวิทยาศาสตร์ที่ควบคุมทุกอย่าง บางคนอาจแยกออก บางคนอาจรู้สึกว่าไม่ต่างกัน และทั้งคู่เป็นผลที่เกิดขึ้นได้

รสชาติดีไม่ได้รับประกันว่าน้ำปลอดภัย เพราะเชื้อโรคหรือสารปนเปื้อนบางชนิดอาจมองไม่เห็นและไม่มีรสหรือกลิ่นที่สังเกตได้ เลือกน้ำจากแหล่งที่เชื่อถือได้และเก็บในภาชนะสะอาด หากน้ำมีกลิ่น สี หรือรสเปลี่ยนไปผิดปกติ ให้หยุดดื่มและตรวจสอบแหล่งน้ำก่อน

น้ำเปล่าที่อร่อยสำหรับเราอาจเกิดจากแร่ธาตุที่พอดีกับลิ้น อุณหภูมิที่ชอบ และภาชนะที่ไม่มีกลิ่นรบกวน ไม่จำเป็นต้องเป็นขวดราคาแพง ขอให้เป็นน้ำสะอาดและดื่มแล้วถูกปากก็พอ