หลงป่าควรทำอย่างไรให้มีโอกาสกลับออกมาอย่างปลอดภัย

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เดินตามทางมาเรื่อย ๆ พอหันกลับไปอีกที ต้นไม้ก็ดูคล้ายกันหมด ทางแยกที่คิดว่าจำได้กลับไม่คุ้นตา มือถือมีแบตเหลือน้อย แถมแสงแดดเริ่มอ่อนลง ยิ่งรีบเดินหาทางออกก็ยิ่งไม่แน่ใจว่ากำลังเข้าใกล้จุดเริ่มต้นหรือเดินลึกเข้าไปกว่าเดิม

ถ้าอยู่ในสถานการณ์แบบนี้ สิ่งแรกที่ควรทำคือ หยุดเดิน ตั้งสติ และประเมินตำแหน่ง หากบริเวณนั้นปลอดภัยและไม่มั่นใจเส้นทาง ให้พักอยู่ใกล้จุดเดิมแล้วขอความช่วยเหลือ การเดินเดาสุ่มอาจทำให้คนค้นหาตามตัวได้ยากขึ้นและเพิ่มโอกาสบาดเจ็บ

หยุดก่อน แล้วค่อยคิดว่าจะไปไหน

หน่วยงานป่าไม้สหรัฐฯ แนะนำหลัก STOP ได้แก่ หยุด คิด สังเกต และวางแผน เริ่มจากนั่งพัก หายใจให้ช้าลง ทบทวนว่าผ่านจุดสังเกตอะไรมา ทางแยกล่าสุดอยู่ตรงไหน และมีแผนที่หรือพิกัดที่ช่วยยืนยันตำแหน่งได้หรือไม่

สำรวจร่างกายและของที่มี ทั้งน้ำ อาหาร ยาประจำตัว ไฟฉาย และแบตเตอรี่มือถือ หากยังอยู่บนเส้นทาง ให้พักใกล้ทางในจุดปลอดภัย อย่าแยกจากกลุ่ม และอย่าเดินต่อเพียงเพราะรู้สึกว่าน่าจะใช่ โดยเฉพาะเมื่อเริ่มมืด บาดเจ็บ หรือหมดแรง

การอยู่กับที่ไม่ได้หมายถึงต้องทนอยู่ในจุดอันตราย หากมีน้ำป่าไหลหลาก ไฟป่า หน้าผา ต้นไม้เสี่ยงล้ม หรือภัยใกล้ตัว ให้ย้ายไปยังบริเวณใกล้เคียงที่ปลอดภัยกว่า แล้วแจ้งตำแหน่งใหม่แก่ผู้ช่วยเหลือเมื่อทำได้

ติดต่อขอความช่วยเหลือให้เร็ว

หากอยู่ในประเทศไทย โทร 191 แจ้งเหตุด่วน หรือ 1669 เมื่อมีผู้บาดเจ็บหรือเจ็บป่วยฉุกเฉิน และติดต่อเจ้าหน้าที่อุทยานหรือผู้ดูแลพื้นที่โดยตรงหากมีเบอร์ สามารถโทรสายด่วนกรมอุทยานฯ 1362 เพื่อแจ้งเหตุและขอประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้เช่นกัน

บอกชื่อ เบอร์ติดต่อ จำนวนคน อาการบาดเจ็บ ชื่อป่าหรืออุทยาน เส้นทางที่เข้า จุดสังเกตล่าสุด และเวลาที่เริ่มหลง หากมือถือแสดงพิกัดได้ ให้ส่งพิกัดหรือตำแหน่งปัจจุบันแก่เจ้าหน้าที่และคนที่ไว้ใจ พร้อมแจ้งว่าจะรออยู่บริเวณไหน ถ้าจำเป็นต้องย้ายให้บอกจุดใหม่ด้วย

หากโทรไม่ติด ลองส่งข้อความสั้นพร้อมพิกัดเมื่อมีสัญญาณ เปิดโหมดประหยัดพลังงาน ลดความสว่าง และปิดแอปที่ไม่จำเป็น แต่ควรจัดการโทรศัพท์ตามที่เจ้าหน้าที่แนะนำเพื่อให้ติดต่อกลับได้ หากเครื่องมีระบบขอความช่วยเหลือผ่านดาวเทียมที่ใช้งานได้ในพื้นที่ ให้ลองใช้ตามวิธีของเครื่อง

ทำให้คนค้นหาเห็นและได้ยิน

ใช้เสื้อหรือผ้าสีสดวางหรือผูกไว้ในตำแหน่งที่มองเห็นจากทางเดิน เป่านกหวีดเป็นชุด ชุดละ 3 ครั้ง แล้วหยุดฟังเสียงตอบเป็นระยะ ถ้าไม่มีนกหวีดให้เคาะวัตถุหรือส่งเสียงแทน เก็บแรงไว้ ไม่จำเป็นต้องตะโกนตลอดเวลา ในเวลากลางคืนใช้ไฟฉายส่งสัญญาณเมื่อได้ยินหรือเห็นผู้ค้นหา

หลีกเลี่ยงการจุดไฟส่งสัญญาณหากควบคุมไฟไม่ได้หรือมีความเสี่ยงเกิดไฟป่า อย่าปีนขึ้นที่สูงหรือเดินเข้าไปในจุดอันตรายเพียงเพื่อให้เห็นเด่นขึ้น

กันฝน รักษาความอบอุ่น และดูแลน้ำดื่ม

เลือกที่พักให้พ้นทางน้ำ ร่องลำธาร พื้นที่ลาดชัน และกิ่งไม้ที่อาจหัก ใช้เสื้อกันฝนหรือผ้าคลุมช่วยกันเปียก ปูนั่งด้วยกระเป๋าหรือวัสดุแห้งเท่าที่มีเพื่อลดการสัมผัสพื้นเย็น หากเสื้อผ้าเปียกและมีชุดแห้งให้เปลี่ยน

จิบน้ำสะอาดที่มีตามความกระหายและหลีกเลี่ยงการออกแรงเกินจำเป็น หากจำเป็นต้องใช้น้ำจากธรรมชาติ ควรทำให้ปลอดภัยด้วยการต้มหรืออุปกรณ์กรองและฆ่าเชื้อที่เหมาะสมก่อนดื่ม น้ำใสอาจมีเชื้อโรคได้ อย่ากินเห็ด ผลไม้ หรือพืชที่ไม่รู้จัก เพราะอาจเป็นพิษ

เสียงน้ำไหลไม่ได้รับประกันว่าจะพาไปถึงหมู่บ้าน ลำธารอาจนำไปสู่น้ำตก หน้าผา หรือจุดเสี่ยงน้ำป่า จึงไม่ควรเดินตามน้ำโดยไม่รู้เส้นทาง ให้รอความช่วยเหลือในบริเวณปลอดภัยและทำตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่

ก่อนเข้าป่าครั้งต่อไป ควรแจ้งคนที่บ้านและเจ้าหน้าที่ว่าไปเส้นทางไหน คาดว่าจะกลับเมื่อไร เตรียมน้ำ ยา ไฟฉาย นกหวีด แบตเตอรี่สำรอง เสื้อกันฝน และแผนที่ที่เปิดดูแบบออฟไลน์ได้ หากถึงเวลากลับแล้วติดต่อไม่ได้ ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้ทีมค้นหาเริ่มต้นได้ตรงจุดขึ้น