มหาสมุทรที่ซ่อนอยู่บนดาวอังคาร? น้ำของเหลวอาจถูกกักอยู่ลึกใต้พื้นผิว

🌊🔴 มหาสมุทรที่ซ่อนอยู่บนดาวอังคาร? น้ำของเหลวอาจถูกกักอยู่ลึกใต้พื้นผิว

เมื่อพูดถึงดาวอังคาร ภาพที่ปรากฏขึ้นในจินตนาการของคนส่วนใหญ่มักเป็นดาวเคราะห์สีแดงที่แห้งแล้ง เต็มไปด้วยฝุ่น ทะเลทราย และภูมิประเทศอันหนาวเย็นสุดขั้ว แต่ภายใต้พื้นผิวที่ดูแห้งผากนั้น นักวิทยาศาสตร์กำลังพยายามค้นหาคำตอบว่า ดาวเคราะห์สีแดงแห่งนี้อาจยังซ่อน “น้ำของเหลว” เอาไว้ในส่วนลึกของเปลือกดาวหรือไม่ และหากมีจริง น้ำเหล่านั้นอาจมีปริมาณมากกว่าที่เราคาดคิดอย่างน่าประหลาดใจ

งานศึกษาที่ใช้ข้อมูลจากยานสำรวจ InSight ของ NASA ได้เปิดมุมมองใหม่เกี่ยวกับโครงสร้างภายในดาวอังคาร โดยนักวิทยาศาสตร์นำข้อมูลคลื่นไหวสะเทือนจากการสั่นสะเทือนภายในดาว หรือที่เรียกกันอย่างง่าย ๆ ว่า “แผ่นดินไหวบนดาวอังคาร” มาประกอบกับข้อมูลด้านแรงโน้มถ่วงและแบบจำลองทางธรณีฟิสิกส์ เพื่อพยายามทำความเข้าใจว่าโครงสร้างใต้พื้นผิวของดาวอังคารมีลักษณะอย่างไร

หนึ่งในแบบจำลองที่สามารถอธิบายข้อมูลเหล่านี้ได้ คือการมีชั้นหินอัคนีที่แตกร้าวอยู่ใต้พื้นผิว และช่องว่างหรือรอยแตกภายในหินเหล่านั้นอาจมี น้ำของเหลวแทรกอยู่ โดยบริเวณที่ถูกเสนอว่าอาจมีน้ำอยู่มีความลึกประมาณ 11.5–20 กิโลเมตรใต้พื้นผิว

ลองจินตนาการว่าหากน้ำที่อยู่ตามรอยแตกเล็ก ๆ เหล่านี้มีปริมาณรวมกันมหาศาล และเราสามารถนำมันออกมากระจายคลุมทั่วพื้นผิวดาวอังคาร น้ำทั้งหมดอาจเทียบเท่ากับการมีชั้นมหาสมุทรที่มีความลึกประมาณ 1–2 กิโลเมตรเลยทีเดียว ตัวเลขนี้ฟังดูน่าตื่นเต้นอย่างมาก แต่มีสิ่งสำคัญที่ต้องทำความเข้าใจก่อนว่า คำว่า “มหาสมุทร” ในที่นี้เป็น การเปรียบเทียบปริมาณน้ำโดยสมมติให้นำออกมากระจายทั่วดาว ไม่ได้หมายความว่ามีทะเลหรือมหาสมุทรขนาดยักษ์ซ่อนอยู่ใต้พื้นดินจริง ๆ

น้ำที่นักวิทยาศาสตร์กำลังพูดถึงไม่ได้รวมตัวกันเป็นโพรงขนาดใหญ่เหมือนถ้ำใต้ดินที่มีทะเลสาบอยู่ภายใน แต่มีแนวโน้มว่าจะอยู่ใน ช่องว่างเล็ก ๆ รอยแตก และรูพรุนของหิน ที่อยู่ลึกลงไปในเปลือกดาว ดังนั้นหากใครจินตนาการภาพว่ามนุษย์ในอนาคตสามารถขุดหลุมลงไปแล้วเจอทะเลใต้ดินก็คงไม่ตรงกับภาพทางธรณีวิทยาที่งานวิจัยกำลังเสนอ

และที่สำคัญกว่านั้นคือ แม้น้ำจะอยู่ในสภาพของเหลว แต่ก็ไม่ได้หมายความว่ามนุษย์สามารถนำมันมาใช้ได้ง่าย ๆ

ความลึกระดับประมาณ 11.5–20 กิโลเมตรถือว่ามหาศาลสำหรับการสำรวจด้วยเครื่องจักรบนดาวอังคาร ในปัจจุบันเรายังไม่มีเทคโนโลยีที่สามารถส่งอุปกรณ์ไปขุดเจาะเปลือกดาวอังคารลงไปถึงระดับดังกล่าวเพื่อสูบน้ำขึ้นมาใช้งานได้อย่างเป็นจริงเป็นจัง อีกทั้งสภาพแวดล้อมใต้พื้นผิวของดาวอังคารยังแตกต่างจากโลกอย่างมาก ทั้งเรื่องอุณหภูมิ ความดัน โครงสร้างหิน และสภาพทางเคมี

พูดง่าย ๆ ก็คือ น้ำอาจมีอยู่ แต่ไม่ได้แปลว่าเราเข้าถึงมันได้

สิ่งที่น่าสนใจยิ่งกว่าปริมาณน้ำเสียอีก เพราะการมีน้ำของเหลวอยู่ใต้พื้นผิวอาจช่วยเปิดประตูสู่คำถามสำคัญที่สุดข้อหนึ่งของการสำรวจดาวอังคาร นั่นคือ ดาวเคราะห์สีแดงเคยมีสิ่งมีชีวิตหรือไม่?

ในทางชีววิทยา น้ำของเหลวถือเป็นหนึ่งในองค์ประกอบสำคัญที่สิ่งมีชีวิตอย่างที่เรารู้จักต้องใช้ในการดำรงชีวิต บนโลก น้ำทำหน้าที่เป็นตัวกลางสำคัญสำหรับปฏิกิริยาเคมีจำนวนมากที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการของสิ่งมีชีวิต ด้วยเหตุนี้ เมื่อใดก็ตามที่นักวิทยาศาสตร์พบหลักฐานว่าน่าจะมีน้ำของเหลวอยู่ที่ใดที่หนึ่งบนดาวอังคาร บริเวณนั้นจึงมักได้รับความสนใจเป็นพิเศษ

หากน้ำของเหลวสามารถคงอยู่ใต้พื้นผิวได้เป็นเวลานาน ชั้นหินใต้ดินก็อาจกลายเป็นหนึ่งในสภาพแวดล้อมที่น่าสนใจสำหรับการค้นหาร่องรอยของสิ่งมีชีวิตในอดีต หรือแม้แต่สิ่งมีชีวิตขนาดจุลทรรศน์ที่อาจยังคงดำรงอยู่ในสภาพแวดล้อมใต้พื้นผิวในปัจจุบัน

แต่ถึงอย่างนั้นก็ต้องย้ำอย่างชัดเจนว่า การพบหลักฐานที่บ่งชี้ถึงน้ำของเหลวไม่ได้หมายความว่าเราพบสิ่งมีชีวิตบนดาว