พระแปรงฟันวันละกี่ครั้ง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ตอนเช้าเราอาจเห็นพระออกบิณฑบาต แล้วกลับมาฉันอาหารที่วัด พอนึกถึงกิจวัตรในแต่ละวัน ก็ชวนสงสัยว่าพระดูแลฟันกันอย่างไร และเมื่อไม่ได้ฉันอาหารเย็นแล้ว ยังต้องแปรงฟันก่อนนอนหรือเปล่า

การฉันอาหารของพระมีช่วงเวลาต่างจากคนทั่วไป แต่คราบจุลินทรีย์ยังสะสมบนผิวฟันได้ตลอดวัน ทั้งจากอาหารและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาล การดูแลช่องปากจึงยังจำเป็นอยู่

กรมอนามัยแนะนำให้พระสงฆ์แปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง คือช่วงเช้าและก่อนนอน หรือแปรงหลังฉันอาหารด้วยก็ได้ ตัวเลขนี้เป็นคำแนะนำเพื่อสุขภาพช่องปาก ไม่ใช่จำนวนครั้งที่ใช้ตัดสินว่าพระแต่ละรูปปฏิบัติพระวินัยถูกต้องหรือไม่

ทำไมไม่ได้ฉันมื้อเย็นก็ยังต้องแปรง?

หลังฉันภัตตาหารอาจมีเศษอาหารและคราบจุลินทรีย์ติดอยู่ตามซอกฟันและขอบเหงือก หากปล่อยไว้นาน คราบเหล่านี้มีส่วนทำให้ฟันผุและเหงือกอักเสบได้ ช่วงก่อนนอนจึงเป็นเวลาที่เหมาะสำหรับทำความสะอาดฟันอีกครั้ง แม้จะไม่ได้ฉันอาหารมื้อเย็นก็ตาม

การแปรงหลังฉันเพลก็เป็นอีกช่วงที่ช่วยกำจัดคราบและเศษอาหารได้ ส่วนจำนวนครั้งที่แต่ละรูปแปรงจริงอาจต่างกันตามกิจวัตร จึงไม่อาจบอกแทนพระทุกรูปได้ว่าทำเท่ากันหมด

แปรงอย่างไรให้สะอาด

กรมอนามัยแนะนำสูตร 2-2-2 คือ แปรงอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง ใช้เวลาอย่างน้อยครั้งละ 2 นาที และงดฉันอาหารหลังแปรงอย่างน้อย 2 ชั่วโมง ใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์และแปรงให้ทั่วทุกซี่ทุกด้าน รวมถึงบริเวณขอบเหงือก

ซอกฟันเป็นบริเวณที่ขนแปรงเข้าไปทำความสะอาดได้ไม่ทั่ว จึงควรใช้ไหมขัดฟันร่วมด้วย และไม่จำเป็นต้องออกแรงถูแรง ๆ เพราะอาจทำให้เหงือกและฟันสึกเสียหายได้

ส่วนข้อสงสัยเรื่องการแปรงฟันหรือใช้ยาสีฟันหลังเที่ยง มีการถือปฏิบัติและคำอธิบายทางพระวินัยต่างกันตามสำนัก จึงควรสอบถามพระอาจารย์หรือผู้รู้พระวินัยในสำนักที่สังกัด โดยเฉพาะเรื่องผลิตภัณฑ์และการระวังไม่ให้กลืน

มีอาการแล้วควรพบทันตแพทย์

หากมีอาการปวดฟัน เหงือกบวม เลือดออกเวลาแปรงฟัน หรือเคี้ยวอาหารไม่สะดวก ควรเข้ารับการตรวจ ไม่ต้องรอจนปวดมาก กรมอนามัยยังแนะนำให้พระสงฆ์ตรวจสุขภาพช่องปากกับทันตบุคลากรอย่างน้อยปีละครั้ง

สำหรับญาติโยมที่อยากช่วยดูแลสุขภาพพระสงฆ์ การถวายแปรงสีฟันขนนุ่ม ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ และช่วยอำนวยความสะดวกในการไปพบทันตแพทย์ ล้วนเป็นสิ่งที่นำไปใช้ได้ในชีวิตประจำวัน