ทำไมชาไทยถึงมีสีส้ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลาเดินผ่านร้านน้ำ แค่เห็นแก้วชาสีส้มใส่น้ำแข็ง หลายคนก็นึกถึงกลิ่นชาไทยขึ้นมาทันที แต่ถ้าลองนึกถึงชาดำที่ชงดื่มทั่วไป น้ำชามักออกสีน้ำตาลแดง แล้วสีส้มสดในชาเย็นมาจากไหน?

สีส้มสดของชาไทยหลายสูตรมาจากสีผสมอาหารที่เติมลงในผลิตภัณฑ์ชา หนึ่งในสีที่นิยมใช้คือซันเซ็ต เยลโลว์ หรือ Yellow No. 6 ส่วนนมที่เติมลงไปช่วยให้สีดูอ่อนและขุ่นขึ้นจนเป็นสีส้มแบบที่คุ้นตา

อย่างไรก็ตาม ชาไทยไม่ได้ใช้สูตรเดียวกันทุกร้าน บางผลิตภัณฑ์ไม่เติมสี และบางสูตรอาจใช้สีจากแหล่งอื่น จึงบอกส่วนผสมที่แน่นอนจากการมองแก้วชาอย่างเดียวไม่ได้

ถ้าไม่เติมสี น้ำชาจะเป็นสีอะไร?

ใบชาที่ผ่านการแปรรูปและนำมาชงให้น้ำสีเหลืองอำพันจนถึงน้ำตาลแดงได้ ความเข้มขึ้นอยู่กับชนิดชา ปริมาณใบชา และเวลาที่แช่ เมื่อนำน้ำชามาผสมนม สีก็จะอ่อนลงเป็นโทนน้ำตาลนมหรือส้มอ่อนตามสีและความเข้มของน้ำชา

ดังนั้นสีจากใบชาก็มีส่วนต่อหน้าตาของเครื่องดื่ม แต่สีส้มสดจัดที่พบในชาไทยหลายสูตรมักเกี่ยวข้องกับการแต่งสีเพิ่มเติม ไม่ได้เกิดจากนมเปลี่ยนสีชาให้สดขึ้นเพียงอย่างเดียว

ส่วนกลิ่นหอมเฉพาะตัวนั้นมาจากชนิดของชาและการปรุงแต่งกลิ่นตามสูตรของผู้ผลิตหรือร้าน บางสูตรอาจเติมเครื่องเทศหรือกลิ่นอื่นเข้าไปด้วย สีส้มจึงไม่ใช่สิ่งเดียวที่ทำให้ชาไทยมีรสชาติและกลิ่นแบบที่เราจำได้

แล้วสีผสมอาหารในชาไทยอันตรายไหม?

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา หรือ อย. อธิบายว่า ผลิตภัณฑ์ชามีหลายประเภท โดยชาปรุงสำเร็จบางประเภทสามารถใช้สีตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด สำหรับสีซันเซ็ต เยลโลว์ อย. ระบุขีดจำกัดไม่เกิน 100 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมในผลิตภัณฑ์สภาพพร้อมบริโภค

ตัวเลขนี้เป็น ขีดจำกัดความเข้มข้นในผลิตภัณฑ์ ไม่ใช่ปริมาณที่แนะนำให้ดื่มต่อวัน และความเข้มของสีที่เห็นด้วยตาไม่สามารถบอกได้แน่ชัดว่าผลิตภัณฑ์มีสีเกินเกณฑ์หรือไม่ ต้องอาศัยการตรวจวิเคราะห์

อย. ยังระบุว่าข้อมูลวิจัยในปัจจุบันยังไม่เพียงพอที่จะสรุปว่าสีผสมอาหารสังเคราะห์เป็นสาเหตุของภาวะสมาธิสั้นในเด็ก จึงไม่ควรเหมารวมว่าการดื่มชาไทยสีส้มหนึ่งแก้วจะทำให้เกิดภาวะดังกล่าว

อยากเลือกดื่มให้สบายใจขึ้น ทำอย่างไร?

ถ้าซื้อผลิตภัณฑ์บรรจุสำเร็จ ลองอ่านฉลากส่วนประกอบและข้อมูลวัตถุเจือปนอาหาร เลือกผลิตภัณฑ์ที่แสดงเลขสารบบอาหารและข้อมูลผู้ผลิตชัดเจน ส่วนคนที่ไม่ต้องการสีผสมอาหารอาจเลือกสูตรไม่เติมสี หรือสอบถามร้านถึงชาที่ใช้

อีกเรื่องที่ดูได้ง่ายกว่าสีคือความหวาน ชาไทยหลายแก้วมีทั้งน้ำตาลและนมข้นหวาน หากดื่มบ่อย ลองสั่งหวานน้อยหรือปรับปริมาณตามที่ชอบ และอย่าลืมว่าชามีกาเฟอีน คนที่ไวต่อคาเฟอีนอาจเลือกดื่มช่วงเช้าหรือลดปริมาณลง

ครั้งต่อไปที่เห็นชาไทยสีส้ม ก็พอเดาได้แล้วว่าสีสดในหลายสูตรมีที่มาจากการแต่งสีร่วมกับการเติมนม แต่ถ้าอยากรู้ว่าแก้วที่กำลังดื่มใช้ส่วนผสมอะไรแน่ ฉลากหรือข้อมูลจากร้านจะช่วยตอบได้ตรงกว่า