หน้าแรก ตรวจหวย เว็บบอร์ด ควิซ แชร์ลิ้ง Page อัลบั้ม คำคม Glitter เกมถอดรหัสภาพ คำนวณ การเงิน ราคาทองคำ กินอะไรดี
ข้อตกลงการใช้บริการนโยบายความเป็นส่วนตัวนโยบายเนื้อหานโยบายการสร้างรายได้About Usติดต่อเว็บไซต์แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม

ไขปริศนาปืนใหญ่บางระจันแตก โพรงในเนื้อโลหะคือฆาตกรตัวจริงหรือแค่ข้อสันนิษฐาน

เขียนโดย วัน ๆ หาแต่เรื่อง

ปืนใหญ่บางระจันแตก เพราะเนื้อโลหะมีรูพรุนจริงหรือ

เรื่องเล่าที่คนไทยคุ้นหูบอกว่า ชาวบ้านบางระจันรวบรวมของใช้ทองเหลืองมาหล่อปืนใหญ่สองกระบอก แต่ครั้นทดลองยิง กระบอกปืนกลับแตกร้าวจนใช้การไม่ได้ ภาพนั้นชวนให้คิดทันทีว่าโลหะคงมีฟองอากาศซ่อนอยู่เต็มเนื้อ ทว่าเมื่อตรวจแบบนักโลหะวิทยา คำตอบกลับซับซ้อนกว่านั้นมาก เพราะยังไม่มีชิ้นส่วนปืนกระบอกดังกล่าวให้ผ่า ตรวจองค์ประกอบ หรือส่องโครงสร้างจุลภาค เราจึงพูดได้เพียงว่า โพรงในงานหล่อเป็นผู้ต้องสงสัยที่สมเหตุผล แต่ยังไม่ใช่ข้อสรุปทางประวัติศาสตร์

หลักฐานที่เล่าต่อกันมาระบุว่า หลังค่ายบางระจันไม่ได้รับปืนใหญ่จากกรุงศรีอยุธยา พระยารัตนาธิเบศร์จึงช่วยเรี่ยไรโลหะมาหล่อปืนเอง วัตถุดิบประเภทขัน พาน หม้อ และเครื่องใช้ทองเหลืองดูเหมือนหาได้ง่าย แต่แต่ละชิ้นอาจมีสัดส่วนทองแดง สังกะสี ดีบุก ตะกั่ว และสิ่งเจือปนไม่เท่ากัน บางชิ้นผ่านการใช้งานมานาน บางชิ้นมีคราบออกไซด์ ดิน ทราย หรือน้ำมันติดอยู่ เมื่อนำทั้งหมดลงเบ้าหลอมพร้อมกัน โลหะที่ได้จึงไม่ได้มีคุณสมบัติสม่ำเสมอเหมือนโลหะผสมที่ชั่งส่วนประกอบอย่างควบคุม

รูพรุนไม่ได้เกิดจากอากาศอย่างเดียว

คำว่า ความพรุนในเนื้อโลหะ หมายถึงโพรงหรือรูว่างในเนื้อโลหะหล่อ สาเหตุสำคัญมีสองกลุ่ม กลุ่มแรกคือก๊าซถูกกักไว้ในน้ำโลหะ เมื่อเทลงแม่พิมพ์แล้วแข็งตัว ก๊าซหนีออกไม่ทันจึงทิ้งรูค่อนข้างกลมไว้ กลุ่มที่สองคือโพรงหดตัว โลหะเหลวมีปริมาตรลดลงขณะเย็นและแข็ง หากระบบทางวิ่งกับส่วนป้อนน้ำโลหะส่งเนื้อโลหะมาเติมไม่พอ บริเวณหนาที่แข็งตัวช้าจะเกิดช่องว่างรูปร่างคดเคี้ยว คล้ายเนื้อโลหะถูกควักหายจากข้างใน

ปืนใหญ่ยิ่งเสี่ยง เพราะกระบอกมีทั้งผนังหนา รูทรงกระบอกยาว และส่วนท้ายที่ต้องรับแรงดันสูง การเทโลหะให้ไหลเต็มโดยไม่พาอากาศ ตะกรัน และฟิล์มออกไซด์เข้าไปเป็นเรื่องยากมาก หากแม่พิมพ์ยังชื้น ไอน้ำอาจกลายเป็นก๊าซทันทีเมื่อสัมผัสน้ำโลหะ หากเทช้าเกินไป ผิวโลหะบางส่วนอาจเริ่มแข็งก่อนแล้วเชื่อมติดกันไม่สนิท หากเทเร็วเกินไป การไหลปั่นป่วนจะม้วนเอาฟิล์มออกไซด์เข้าไปซ้อนอยู่ในเนื้อโลหะ รอยซ้อนบางๆ เหล่านี้ทำหน้าที่คล้ายรอยแผลที่พร้อมเปิดออกเมื่อรับแรง

จุดอ่อนเล็กเท่าเมล็ดทราย อาจกลายเป็นต้นทางของรอยร้าวทั้งกระบอก

ตอนยิง ดินปืนดำไม่ได้ระเบิดแบบวัตถุระเบิดแรงสูง แต่เผาไหม้อย่างรวดเร็วและสร้างก๊าซร้อนจำนวนมากในห้องดิน แรงดันดันลูกกระสุนไปข้างหน้า ขณะเดียวกันก็พยายามถ่างผนังกระบอกออกทุกทิศ เนื้อโลหะรอบโพรงต้องรับแรงมากกว่าส่วนที่แน่น เพราะพื้นที่รับแรงจริงลดลงและความเค้นไปรวมตัวตรงขอบโพรง ถ้ามีรอยเย็น รอยหดตัว ตะกรัน หรือรอยแตกร้อนอยู่ใกล้กัน รอยร้าวอาจเชื่อมต่อจากตำหนิหนึ่งไปอีกตำหนิหนึ่งอย่างรวดเร็ว

แต่การโทษฟองอากาศเพียงอย่างเดียวก็ง่ายเกินไป ปืนอาจเสียหายจากผนังบางไม่เท่ากัน แกนทำรูกระบอกเคลื่อนจนรูไม่อยู่กึ่งกลาง การเย็นตัวต่างกันมากจนเกิดความเค้นตกค้าง หรือสัดส่วนโลหะผสมทำให้เนื้อเปราะเกินไป ทองเหลืองที่มีสังกะสีมากอาจสูญเสียสังกะสีบางส่วนเมื่อโดนความร้อนสูง เกิดควันและเปลี่ยนส่วนผสม ส่วนตะกั่วที่ปนมาอาจช่วยให้หล่อไหลง่ายขึ้นในบางสูตร แต่ถ้ามากหรือกระจายตัวไม่ดี ก็ลดความเหนียวและทำให้แนวแตกเดินทางสะดวกขึ้น

เหตุใดช่างโบราณบางแห่งจึงหล่อปืนสำเร็จ

การหล่อปืนใหญ่ไม่ใช่แค่ทำโลหะให้ละลายแล้วเทลงหลุม ช่างต้องรู้ปริมาณโลหะ เตรียมแม่พิมพ์ให้แห้ง คุมอุณหภูมิ ออกแบบทางไหลและส่วนป้อน เผื่อการหดตัว รักษาแกนกลางไม่ให้ลอย และปล่อยให้ชิ้นงานเย็นอย่างเหมาะสม หลังหล่อยังต้องตรวจผิว เจาะหรือแต่งรูใน และทดลองยิงด้วยปริมาณดินปืนที่กำหนด งานเหล่านี้ต้องใช้เตา เครื่องมือ เวลา และประสบการณ์เฉพาะทาง ซึ่งค่ายที่อยู่ท่ามกลางศึกย่อมเสียเปรียบโรงหล่อของรัฐอย่างมาก

อีกจุดที่ควรระวังคือ เรื่องเล่าว่า “ปืนแตกเป็นชิ้นๆ” อาจขยายภาพจากข้อความเดิมที่เพียงระบุว่าปืนแตกร้าวหรือใช้การไม่ได้ ความเสียหายอาจเป็นรอยแตกตรงท้ายกระบอก ปากกระบอกบิ่น ผนังร้าวหลังยิงทดสอบ หรือเกิดตำหนิจนไม่กล้าใช้งานต่อก็ได้ เมื่อไม่มีซากปืนและรายงานการตรวจ เราไม่ควรสร้างภาพการระเบิดรุนแรงเกินหลักฐาน

สิ่งที่เรื่องปืนใหญ่บางระจันสอนจึงไม่ใช่ว่าโลหะมีฟองอากาศแล้วต้องแตกเสมอ แต่คือชิ้นงานรับแรงดันสูงยอมให้ความผิดพลาดสะสมได้น้อยมาก วัตถุดิบคละชนิด เตาหลอมที่คุมยาก แม่พิมพ์ชื้น การไหลปั่นป่วน การหดตัว และการเย็นไม่สม่ำเสมอ อาจช่วยกันสร้างตำหนิหลายแบบในกระบอกเดียว เมื่อก๊าซร้อนจากดินปืนกดดันจากภายใน ตำหนิเหล่านั้นก็เปลี่ยนจากรูเล็กๆ ที่มองไม่เห็น ให้กลายเป็นรอยร้าวที่ตัดสินชะตาอาวุธ

บางครั้งประวัติศาสตร์ไม่ได้พังเพราะจุดอ่อนเพียงจุดเดียว แต่พังเพราะจุดอ่อนเล็กๆ เชื่อมถึงกันในวินาทีที่แรงดันมาถึง

⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม 
วัน ๆ หาแต่เรื่อง's profile
มีผู้เข้าชมแล้ว 104 ครั้ง
เขียนโดย วัน ๆ หาแต่เรื่อง
กดให้คะแนน หรือกดติดตาม เพื่อเป็นกำลังใจและไม่พลาดบทความใหม่ทุกวัน
เป็นกำลังใจให้เจ้าของกระทู้โดยการ VOTE และ SHARE
5 VOTES (5/5 จาก 1 คน)
VOTED: แสร์
Hot Topic ที่น่าสนใจอื่นๆ
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯตำนานเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวกับมัสยิดกรือเซะรีวิวแกะกล่อง CAPTAIN AMERICA : THE FIRST AVENGERS กัปตันอเมริกา อเวนเจอร์สรุ่นที่ 1ทำไมไม่ค่อยมีธงชาติสีม่วงเด่นเหนือเด่นใต้ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 5-4 จัดชุดสองตัวท้ายและสามตัวท้ายส่องก่อนใคร ปฏิทินจีนกับเลขปฏิทิน งวด 1 ธันวาคม 2569 นี้6 น้ำอัดลมยี่ห้อดังที่เคยขายดีในไทย แต่จู่ ๆ หายจากตลาด! บางขวดคนยุคเก่ายังจำรสชาติได้มดเดินเป็นแถวเพราะตามกลิ่นฟีโรโมน ไม่ใช่เพราะมีหัวหน้าเเนวทางเลขสัญจร อ.ไม้เอก นาคา 1 ธันวาคม 2569ตำนานตาม่องล่ายกับภูเขาและเกาะในอ่าวไทย5 ตำนานของเล่นในห้างยุค 90-2000 ส่องราคาอดีตกับสาเหตุที่หายไปจากชั้นวางวิธีรับมือเพื่อนบ้านที่ชอบยุ่งเรื่องส่วนตัว
ดู Hot Topic ทั้งหมด
กระทู้อื่นๆในบอร์ด สาระ เกร็ดน่ารู้
มันมากกว่าแค่ “สมอง”เปิด 6 ปรากฏการณ์ซีรีส์แนว Girl’s Love (GL) ของไทย ที่กำลังสร้างกระแสฟีเวอร์ไปทั่วเอเชียและโกยรายได้มหาศาลย้อนรอย 5 เหตุการณ์สารเคมีรั่วไหลและมลพิษทางน้ำครั้งใหญ่ในไทย บทเรียนราคาแพงที่ทำลายระบบนิเวศและวิถีชีวิตชาวบ้านเปิด 6 สารพิษอันตรายที่ปนเปื้อนในแหล่งน้ำธรรมชาติ! สังเกตอย่างไร และส่งผลต่อสุขภาพระยะยาวร้ายแรงแค่ไหน?
ตั้งกระทู้ใหม่