รวม 5 อาการที่อาจเกี่ยวข้องกับการขาดวิตามิน แต่ยังสรุปจากอาการไม่ได้
ผมร่วง เล็บเปราะ แผลในปาก หรืออ่อนเพลีย อาจเกี่ยวข้องกับการได้รับสารอาหารไม่เพียงพอในบางกรณี แต่ไม่ได้บอกชัดว่าคุณกำลังขาดวิตามินชนิดใด หรือขาดรุนแรงแค่ไหน การสังเกตความเปลี่ยนแปลงของร่างกายจึงเป็นจุดเริ่มต้นในการหาสาเหตุ ไม่ใช่ข้อสรุปสำหรับซื้อวิตามินมากินเอง
ในชีวิตประจำวันที่เร่งรีบ การเลือกรับประทานอาหารของคนส่วนใหญ่มักเน้นความสะดวกและรวดเร็วเป็นหลัก ทำให้ร่างกายอาจได้รับสารอาหารไม่ครบถ้วนตามที่ต้องการ โดยเฉพาะวิตามินและแร่ธาตุ ซึ่งแม้ร่างกายต้องการในปริมาณไม่มาก แต่ก็มีบทบาทสำคัญต่อการทำงานของระบบต่าง ๆ
บทความนี้รวบรวม 5 ความผิดปกติที่ควรสังเกต พร้อมข้อจำกัดที่ควรรู้ก่อนเชื่อมโยงอาการเหล่านั้นกับภาวะขาดวิตามินครับ
1. ผมร่วงผิดปกติ และเล็บเปราะหักง่าย
หากคุณสังเกตเห็นว่าผมร่วงมากขึ้นขณะหวีผม หรือเล็บฉีกขาดและเปราะบางกว่าปกติ อาการเหล่านี้อาจพบได้ในผู้ที่ขาด วิตามินบี 7 หรือไบโอติน แต่ภาวะขาดไบโอตินพบได้น้อย จึงไม่ควรใช้ผมร่วงหรือเล็บเปราะเพียงอย่างเดียวตัดสินว่าร่างกายขาดวิตามินชนิดนี้
ไบโอตินมีบทบาทในกระบวนการเผาผลาญสารอาหาร แหล่งอาหาร ได้แก่ ไข่สุก ปลา เนื้อสัตว์ ถั่วและเมล็ดพืช อย่างไรก็ตาม หลักฐานว่าอาหารเสริมไบโอตินช่วยบำรุงผมและเล็บในคนที่ไม่ได้ขาดยังมีจำกัดครับ Health Professional Fact Sheet
2. แผลในปาก แผลมุมปาก หรือร้อนในบ่อย ๆ
การเป็นแผลร้อนในซ้ำ ๆ หรือมีมุมปากแห้งแตกเป็นร่อง เป็นความผิดปกติที่ควรสังเกต แต่แผลในปากกับแผลมุมปากไม่ใช่อาการเดียวกัน และไม่ควรเหมารวมว่าทั้งหมดเกิดจากการขาดวิตามิน
ภาวะขาด วิตามินบี 12 หรือโฟเลต อาจทำให้ลิ้นเจ็บหรือแดง และบางรายมีแผลในปากร่วมด้วย หากเป็นซ้ำบ่อยหรือรบกวนการกิน ควรให้แพทย์หรือทันตแพทย์ตรวจหาสาเหตุ แทนการเลือกกินวิตามินจากลักษณะแผลเพียงอย่างเดียว NHS
3. เลือดออกตามไรฟัน หรือแผลหายช้าผิดปกติ
หากแปรงฟันแล้วมีเลือดออกตามไรฟันบ่อยครั้ง แม้จะไม่ได้แปรงแรง หรือเมื่อเกิดบาดแผลเล็ก ๆ แล้วใช้เวลานานกว่าปกติในการหาย อย่ามองข้ามความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ แต่ก็ยังสรุปไม่ได้ว่าคุณขาดวิตามินซีอย่างรุนแรง
วิตามินซี มีบทบาทในการสร้างคอลลาเจน ภาวะขาดรุนแรงอาจทำให้เหงือกบวม มีเลือดออก และแผลหายช้าได้ แหล่งอาหาร ได้แก่ ส้ม ฝรั่ง กีวี่ และมะเขือเทศ การกินผักผลไม้ให้หลากหลายช่วยให้ได้รับวิตามินซี แต่หากเลือดออกหรือแผลหายช้ายังเป็นต่อเนื่อง ควรตรวจหาสาเหตุด้วยครับ Health Professional Fact Sheet
4. มองไม่ชัดในที่มืด หรือตาแห้งเรื้อรัง
อาการมองเห็นลำบากเมื่อเข้าสู่ที่มืดหรือช่วงพลบค่ำ เรียกว่า ตาบอดกลางคืน ซึ่งอาจเป็นสัญญาณของการขาดวิตามินเอ ส่วนอาการตาแห้งเพียงอย่างเดียวยังไม่เพียงพอที่จะยืนยันภาวะนี้
วิตามินเอมีบทบาทต่อการมองเห็นและสุขภาพของผิวดวงตา หากขาดรุนแรงอาจกระทบกระจกตาและการมองเห็นได้ แหล่งอาหาร ได้แก่ ไข่ ผลิตภัณฑ์นม และผักที่มีสารตั้งต้นของวิตามินเอ เช่น ฟักทอง แครอท และผักใบเขียว
หากเริ่มมองในที่มืดได้แย่ลง ควรพบจักษุแพทย์เพื่อหาสาเหตุ ไม่ควรซื้อวิตามินเอขนาดสูงกินเอง เพราะการได้รับมากเกินไปอาจเป็นอันตรายได้ Health Professional Fact Sheet
5. เหน็บชาตามปลายมือปลายเท้า และอ่อนเพลียเรื้อรัง
รู้สึกเหมือนมีเข็มเล็ก ๆ แทง หรือชาตามปลายมือปลายเท้าบ่อย ๆ ร่วมกับอ่อนแรงและหมดพลัง แม้จะพักผ่อนเพียงพอแล้ว เป็นอาการที่ควรตรวจหาสาเหตุ
ภาวะขาดวิตามินบี 12 อาจทำให้เกิดอาการชา เหน็บชา อ่อนเพลีย และกล้ามเนื้ออ่อนแรงได้ โดยอาการทางระบบประสาทอาจเกิดขึ้นแม้ยังไม่มีภาวะโลหิตจาง แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกคนที่มีอาการเหล่านี้จะขาดบี 12 NHS
ผู้ที่กินวีแกนโดยไม่ได้รับบี 12 จากอาหารเสริมหรืออาหารที่เติมวิตามิน รวมถึงผู้ที่มีปัญหาการดูดซึม อาจมีความเสี่ยงมากขึ้น หากมีอาการต่อเนื่องควรพบแพทย์ ซึ่งอาจพิจารณาตรวจเลือดตามความเหมาะสม ไม่ควรรอให้การปรับอาหารเพียงอย่างเดียวแก้ปัญหาครับ NHS
การสังเกตความเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ น้อย ๆ ของร่างกายยังเป็นเรื่องสำคัญ ควบคู่กับการรับประทานอาหารให้หลากหลาย ครบ 5 หมู่ แต่เมื่ออาการเป็นซ้ำ ต่อเนื่อง หรือกระทบชีวิตประจำวัน การตรวจหาสาเหตุจะช่วยให้ดูแลได้ตรงจุดกว่าการเดาว่าขาดวิตามินชนิดใดครับ
SOURCES:
NIH Office of Dietary Supplements — Biotin
NIH Office of Dietary Supplements — Vitamin C
NIH Office of Dietary Supplements — Vitamin A and Carotenoids
NHS — Vitamin B12 or folate deficiency anaemia และหน้าข้อมูลอาการ
REFERENCES:
Biotin — Health Professional Fact Sheet
Vitamin C — Health Professional Fact Sheet
Vitamin A and Carotenoids — Health Professional Fact Sheet
Vitamin B12 or folate deficiency anaemia
Symptoms — Vitamin B12 or folate deficiency anaemia
เปิด 10 จังหวัดประชากรเพิ่มขึ้น สวนทางภาพรวมเด็กเกิดน้อย
เคล็ดลับการทำน้ำมะขามป้อม
หนังที่ทำรายได้ถึง 1 แสนล้านบาท เรื่องแรกในประวัติศาสตร์โลก
5 ขั้นตอนการตรวจสลากกินแบ่งรัฐบาลให้แม่นยำ ไม่พลาดรางวัลใหญ่ งวด 16 พ.ย. 69
3 นกมงคลตามความเชื่อโบราณ พร้อมเหตุผลทางธรรมชาติที่นกบินมาเกาะบ้าน
5 มหาลัยไทยที่สอบเข้าอยากที่สุดในไทย บางสาขาคนสมัครเป็นพัน แต่รับเพียงหลักสิบ
ปฏิทินจีน งวด 16 พ.ย. 69 เผยเลขเด่น 426 จัดชุดสลับ 2 ตัว 3 ตัว ครบทุกตำแหน่ง
3 อำเภอของประเทศไทย ที่ขอแยกตัวเป็นจังหวัดใหม่
ม้าสีหมอก ปะทะ ฟ้าลิขิต เปิดเลขเด่นคนละทาง เทียบ 6 ตัววงกลม พร้อมชุดบน-ล่าง งวด 16 พ.ย. 69
5 อันดับนักท่องเที่ยวต่างชาติที่ใช้จ่ายในประเทศไทยมากที่สุด
คำชะโนด จัดเลขเด่น 4-7-8 ครบชุดลูกคู่ 15 คู่ พร้อมเลขเบิ้ลและสามตัวตรง งวด 16 พ.ย. 69
เรือสำราญที่ใหญ่ที่สุดในโลก มหานครลอยน้ำกลางมหาสมุทร
จังหวัดที่มีคนญี่ปุ่นอาศัยอยู่เยอะมากที่สุดในประเทศไทย
3 นกมงคลตามความเชื่อโบราณ พร้อมเหตุผลทางธรรมชาติที่นกบินมาเกาะบ้าน
5 ขั้นตอนการตรวจสลากกินแบ่งรัฐบาลให้แม่นยำ ไม่พลาดรางวัลใหญ่ งวด 16 พ.ย. 69
“เปิด 4 จังหวัดไทย ที่มีครบทั้งภูเขา ทะเล และชายแดนติดต่างประเทศ”
ม้าสีหมอก ปะทะ ฟ้าลิขิต เปิดเลขเด่นคนละทาง เทียบ 6 ตัววงกลม พร้อมชุดบน-ล่าง งวด 16 พ.ย. 69
เคล็ดลับการทำน้ำมะขามป้อม



