เช็กด่วน 5 พฤติกรรมกินอาหารผิดวิธี เสี่ยงทำลายตับโดยไม่รู้ตัว

เช็กด่วน 5 พฤติกรรมกินอาหารผิดวิธี เสี่ยงทำลายตับโดยไม่รู้ตัว

"ตับ" เป็นอวัยวะภายในที่มีขนาดใหญ่ที่สุดและรับภาระหนักที่สุดในร่างกาย ทำหน้าที่สำคัญ ทั้งการกรองสารพิษ ผลิตน้ำย่อย เผาผลาญพลังงาน และสะสมวิตามินที่จำเป็น แต่เนื่องจากตับเป็นอวัยวะที่ไม่มีเส้นประสาทรับความรู้สึกเจ็บปวด ทำให้ในระยะแรกที่ตับเริ่มเสื่อมสภาพหรือเกิดอาการอักเสบ ร่างกายจะไม่แสดงสัญญาณเตือนใดๆ ออกมาเลย คนส่วนใหญ่จึงมักมองข้ามและละเลยการดูแล จนกระทั่งตับเสียหายไปแล้วมากกว่า 70-80% ซึ่งในวันนั้นอาจสายเกินแก้

พฤติกรรมการกินในชีวิตประจำวัน ถือเป็นปัจจัยอันดับหนึ่งที่ส่งผลกระทบต่อตับโดยตรง หากคุณมีความประพฤติในการกินแบบผิดๆ สะสมต่อเนื่องเป็นเวลานาน อาจเป็นการทำร้ายตับทีละน้อยโดยที่คุณไม่รู้ตัว บทความนี้ได้ทำการรวบรวม 5 พฤติกรรมกินอาหารผิดวิธีที่ควรเลิกด่วน หากไม่อยากเสี่ยงเป็นโรคตับอักเสบ ไขมันพอกตับ หรือตับแข็งในอนาคตครับ:

1. กินหวานจัด อาหารที่มีน้ำตาลสูงเกินไป
หลายคนเข้าใจผิดว่ามีเพียงแอลกอฮอล์เท่านั้นที่ทำลายตับ แต่ในความเป็นจริง "น้ำตาลฟรุกโตส" ที่อยู่ในน้ำหวาน น้ำชง น้ำอัดลม ขนมหวาน และอาหารแปรรูป ก็เป็นตัวการร้ายไม่แพ้กัน เมื่อเรากินน้ำตาลเข้าสู่ร่างกายมากเกินความต้องการ ตับจะรับหน้าที่เปลี่ยนน้ำตาลส่วนเกินให้กลายเป็นไขมันไปสะสมไว้ที่ตับ นำไปสู่ภาวะ "ไขมันพอกตับ" (Non-alcoholic Fatty Liver Disease) ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของอาการตับอักเสบเรื้อรังและตับแข็งในที่สุด

2. ชอบกินอาหารมันจัด อาหารทอด และของติดมัน
ไขมันอิ่มตัวและไขมันทรานส์ที่อยู่ในอาหารทอด ของมัน หนังสัตว์ หรือเนื้อสัตว์ติดมัน เป็นภาระหนักของตับในการผลิตน้ำดีมาช่วยย่อยไขมัน หากบริโภคมากเกินไป ไขมันเหล่านี้จะไหลเวียนอยู่ในกระแสเลือดและไปสะสมอยู่ตามเซลล์ตับ ส่งผลให้ตับทำงานหนักตลอดเวลา เกิดการอักเสบระดับเซลล์ และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดร่วมด้วย

3. กินอาหารค้างคืน หรืออาหารที่มีราขึ้นง่าย
อาหารประเภทถั่วแห้ง พริกแห้ง หอม กระเทียม หรือข้าวโพดที่เก็บไว้นานในสภาวะชื้น มักเป็นแหล่งสะสมของเชื้อราที่สร้างสารพิษชื่อว่า "อะฟลาท็อกซิน" (Aflatoxin) ซึ่งเป็นสารชีวพิษที่มีความทนทานต่อความร้อนสูงมาก แม้จะนำไปผ่านการต้มหรือผัดด้วยความร้อน สารพิษนี้ก็ไม่ถูกทำลาย เมื่อเรากินเข้าไป สารอะฟลาท็อกซินจะตรงเข้าสะสมในตับโดยตรง และเป็นปัจจัยก่อมะเร็งตับที่อันดับต้นๆ ของคนไทย

4. กินยาพร้อมอาหารหรือกินยาพาราเซตามอลเกินขนาด
การกินยาเกินความจำเป็น หรือกินยาติดต่อกันเป็นเวลานาน โดยเฉพาะยาพาราเซตามอล ยาแก้ปวด และตับจะต้องรับภาระหนักในการขับสารเคมีเหล่านั้นออกจากร่างกาย โดยเฉพาะคนที่ชอบกินยาพาราเซตามอลดักไว้ครั้งละ 2 เม็ดทุกๆ ไม่กี่ชั่วโมง หรือกินร่วมกับเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ จะส่งผลให้ตับเกิดภาวะเป็นพิษจากยา (Drug-induced liver injury) และอาจเกิดภาวะตับวายเฉียบพลันได้

5. กินบุฟเฟต์ดึกๆ แล้วนอนทันที
การกินอาหารมื้อใหญ่ โดยเฉพาะมื้อดึกที่อุดมไปด้วยแป้ง เนื้อสัตว์ และไขมัน แล้วเข้านอนทันทีโดยไม่ได้เว้นระยะให้ร่างกายได้ย่อย จะทำให้ระบบเผาผลาญทำงานผิดปกติ ในขณะที่เรานอนหลับ ตับควรจะได้พักผ่อนและฟื้นฟูตัวเอง แต่กลับต้องทำงานหนักตลอดทั้งคืนเพื่อเผาผลาญอาหารมื้อดึก ส่งผลให้เกิดการสะสมของไขมันในตับสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว

ตับเป็นอวัยวะที่แข็งแกร่งแต่เงียบงัน การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินตั้งแต่วันนี้ หันมากินอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และพักผ่อนให้เพียงพอ คือวิธีปกป้องตับที่ดีที่สุดก่อนที่จะสายเกินไปครับ!