คฤหาสน์ปริศนากลางป่าระนอง ซ่อนตัวนับ 100 ปี ก่อนมีคนชี้ว่าเจ้าของอาจเป็นบุคคลนี้
• คฤหาสน์โบราณถูกพบที่เชิงเขาพริกไทย จ.ระนอง หลังการถางป่าในปี 2566
• อาคารมีลักษณะเป็น “อังมอเหลา” หรือคฤหาสน์แบบจีนผสมตะวันตกที่พบในภาคใต้
• ยังไม่มีเอกสารยืนยันปีสร้างโดยตรง แต่ข้อมูลจากทายาทตระกูล ณ ระนอง เชื่อมโยงบ้านหลังนี้กับเจ้าเมืองระนองคนที่ 3
บ้านหลังใหญ่ 2 ชั้นที่มีต้นไม้ขึ้นกลางอาคาร อาจฟังดูเหมือนฉากในหนัง แต่สถานที่แห่งนี้เคยมีอยู่จริงที่ เชิงเขาพริกไทย ต.บางนอน อ.เมือง จ.ระนอง
ที่น่าสนใจคือ ก่อนปี 2566 แทบไม่มีใครภายนอกรู้ว่าบนเนินเขาที่ถูกต้นไม้ปกคลุมหนาทึบ มีสิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่ซ่อนอยู่
จากป่ารก กลายเป็นการค้นพบครั้งใหญ่
เรื่องเริ่มขึ้นราวเดือนกุมภาพันธ์ 2566 เมื่อมีการซื้อที่ดินบริเวณใกล้เขาพริกไทยเพื่อเตรียมพัฒนาเป็นโครงการหมู่บ้านจัดสรร พื้นที่ที่เคยมีสวนยางและป่ารกจึงถูกปรับพื้นที่
เมื่อแนวต้นไม้บนเนินถูกเปิดออก อาคารขนาดใหญ่ที่ถูกซ่อนอยู่ด้านในก็ปรากฏขึ้น
ตัวบ้านเป็นอาคารสี่เหลี่ยมผืนผ้า 2 ชั้น ด้านหน้ามีมุขโค้งและช่องหน้าต่างขนาดใหญ่ ภายในเหลือเพียงโครงสร้างเก่า เศษอิฐ ปูน กระเบื้อง และชิ้นส่วนหินอ่อน
ภาพที่สะดุดตาที่สุดคือ ต้นไม้ขนาดใหญ่บางต้นเติบโตขึ้นจากภายในตัวอาคาร และแทงยอดทะลุเพดานขึ้นไป จนทำให้บ้านทั้งหลังดูเหมือนถูกป่ากลืนกลับคืนไปแล้ว
บ้านหลังนี้สร้างขึ้นเมื่อไร
ตรงนี้คือส่วนที่ยังตอบไม่ได้เต็มร้อย
การศึกษาที่เผยแพร่เกี่ยวกับอาคารระบุว่า ยังไม่พบเอกสารที่ระบุชัดว่าคฤหาสน์บนเขาพริกไทยสร้างขึ้นในปีใด
อย่างไรก็ตาม รูปแบบอาคารถูกอธิบายว่าเข้ากับสถาปัตยกรรมที่เรียกว่า “อังมอเหลา” ซึ่งเป็นอาคารแบบจีนผสมตะวันตก และเริ่มได้รับความนิยมในภาคใต้ของไทยช่วงปลายรัชกาลที่ 5 ถึงต้นรัชกาลที่ 6
ในระนองเองมีอาคารลักษณะใกล้เคียงกันที่สามารถระบุปีสร้างได้ เช่น บ้านหลวงพจน์วิจิตร ซึ่งสร้างใน พ.ศ. 2447 แต่ยังไม่สามารถนำปีดังกล่าวมาใช้ฟันธงว่าคฤหาสน์เขาพริกไทยสร้างในปีเดียวกันได้
นี่จึงเป็นจุดสำคัญของเรื่อง เพราะ รูปแบบสถาปัตยกรรมช่วยจำกัดช่วงเวลาได้ แต่ยังไม่ใช่หลักฐานระบุปีสร้างโดยตรง
แล้วใครเป็นเจ้าของ
ปริศนาเริ่มมีคำตอบจากข้อมูลของ คุณโกศล ณ ระนอง ทายาทรุ่นที่ 5 ของตระกูล ณ ระนอง
จากคำบอกเล่าที่สืบทอดกันในครอบครัว ปู่ของคุณโกศลเคยมีบ้านอยู่บริเวณเขาพริกไทย บุคคลดังกล่าวคือ พระยาดำรงสุจริตมหิศรภักดี หรือคอยู่หงี่ ณ ระนอง เจ้าเมืองระนองคนที่ 3
ข้อมูลนี้ทำให้เกิดข้อสันนิษฐานว่าคฤหาสน์ร้างแห่งนี้อาจเป็นบ้านพักของอดีตเจ้าเมืองระนองคนดังกล่าว
แต่ต้องเน้นคำว่า “อาจ”
เพราะในปัจจุบันยังไม่มีเอกสารหรือภาพถ่ายเก่าที่พบและสามารถยืนยันโดยตรงว่า “คฤหาสน์หลังนี้สร้างโดยคอยู่หงี่” ดังนั้น การระบุว่าเป็นบ้านของเจ้าเมืองระนองควรถือเป็นข้อสันนิษฐานที่มีข้อมูลสนับสนุน ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่พิสูจน์ได้สมบูรณ์แล้ว
ทำไมบ้านใหญ่จึงไปอยู่บนเนินเขา
ตำแหน่งของอาคารก็เป็นอีกหนึ่งเบาะแส
คฤหาสน์ตั้งอยู่บนเนิน ด้านหน้าเป็นพื้นที่ลาดลงสู่ที่ราบ ส่วนด้านหลังมีภูเขา ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดเรื่องการเลือกทำเลตามความเชื่อด้านฮวงจุ้ยของชาวจีนในอดีต
เมื่อประกอบกับขนาดของอาคารและบริบทของเมืองระนองในยุคที่ตระกูล ณ ระนองมีบทบาทสำคัญ จึงมีการตั้งข้อสังเกตว่า บ้านหลังนี้อาจเป็นที่พักของบุคคลฐานะสูงในสังคมระนองยุคนั้น
แต่ฮวงจุ้ยไม่สามารถใช้เป็นหลักฐานยืนยันตัวเจ้าของได้ สิ่งที่ทำได้คือใช้เป็น “บริบทประกอบ” เพื่ออธิบายว่าทำเลแห่งนี้อาจมีเหตุผลในการเลือกสร้างบ้าน
จากบ้านของคนสำคัญ สู่บ้านที่ถูกป่ากลืน
พระยาดำรงสุจริตมหิศรภักดี หรือคอยู่หงี่ ถึงแก่อนิจกรรมในวันที่ 2 สิงหาคม พ.ศ. 2475
หลังจากนั้นมีข้อมูลจากคำให้สัมภาษณ์ของทายาทว่า ผู้จัดการมรดกได้ขายที่ดินพร้อมคฤหาสน์ประมาณ 300 ไร่ให้เอกชน เรื่องราวของบ้านจึงค่อย ๆ หายไปจากความทรงจำของผู้คน
เวลาผ่านไป พื้นที่กลับกลายเป็นสวนและป่ารก จนต้นไม้ปกคลุมตัวอาคารเกือบทั้งหมด
กระทั่งการปรับพื้นที่ในปี 2566 เปิดม่านต้นไม้ออกอีกครั้ง บ้านที่เคยถูกซ่อนอยู่บนเนินเขาจึงกลับมาเป็นที่สนใจของคนภายนอก
ปริศนาที่จริง ๆ แล้วอาจยังไม่จบ
เรื่องนี้จึงไม่ใช่แค่ “บ้านลึกลับที่ไม่มีใครรู้ว่าใครสร้าง”
เพราะวันนี้เรามีเบาะแสสำคัญแล้วว่า บ้านหลังนี้อาจเชื่อมโยงกับ คอยู่หงี่ ณ ระนอง อดีตเจ้าเมืองระนองคนที่ 3
สิ่งที่ยังขาดคือหลักฐานชิ้นสำคัญ เช่น เอกสารการก่อสร้าง ภาพถ่ายเก่า หรือเอกสารกรรมสิทธิ์ที่สามารถเชื่อมตัวอาคารเข้ากับเจ้าของได้โดยตรง
นั่นทำให้คฤหาสน์กลางป่าแห่งนี้อยู่ตรงรอยต่อระหว่าง “ประวัติศาสตร์ที่มีหลักฐาน” กับ “ความทรงจำที่สืบทอดกันมา”
และบางครั้ง สิ่งที่น่าสนใจที่สุดของสถานที่เก่าอาจไม่ใช่การมีคำตอบทันที แต่คือการค้นพบว่าเบื้องหลังอาคารหนึ่งหลังยังมีเรื่องราวอีกมากที่เอกสารในอดีตทิ้งช่องว่างเอาไว้
ถ้าคฤหาสน์แห่งนี้ถูกยืนยันในอนาคตว่าเป็นบ้านของอดีตเจ้าเมืองระนองจริง คุณคิดว่าควรอนุรักษ์ไว้เป็นมรดกประวัติศาสตร์ของเมือง หรือปล่อยให้พื้นที่เดินหน้าต่อไปตามการใช้ประโยชน์ที่ดิน
ไทยรัฐ — รายงาน “แห่ดูบ้านเจ้าเมืองระนอง คนที่ 3 สร้างแบบชิโน-โปรตุกีส ทิ้งร้างนับ 100 ปี” ไทยรัฐ
จังหวัดระนอง — ข้อมูลประวัติมหาดไทยส่วนภูมิภาคจังหวัดระนอง ซึ่งมีข้อมูลเกี่ยวกับประวัติเมืองและตระกูลเจ้าเมืองระนอง Ranong
ประชุมพงศาวดารภาคที่ 50 เรื่องตำนานเมืองระนอง — แหล่งประวัติศาสตร์ที่ The People ระบุไว้เป็นหนึ่งในข้อมูลอ้างอิงของบทความ
ต้น Tule ต้นไม้ที่มีลำต้นใหญ่ที่สุดในโลก ยักษ์ใหญ่แห่งเม็กซิโกที่มีอายุเกือบ 2,000 ปี!
เด่นเหนือเด่นใต้ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 5-4 จัดชุดสองตัวท้ายและสามตัวท้าย
เเนวทางเลขสัญจร อ.ไม้เอก นาคา 1 ธันวาคม 2569
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
5คดีดังของไทยที่ถูกนำไปสร้างเป็นภาพยนตร์
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
"ฮุนเซน" ประกาศกร้าว! จะหยิบเอาประเด็นขัดแย้งชายแดนไปพูดทุกเวทีนานาชาติ..หาก "ไทย" ไม่ตกลงเจรจาปักปันเขตแดน
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
เปิด 5 จังหวัดที่มีสัดส่วนคนจนสูงที่สุดในประเทศไทย พื้นที่ไหนกำลังเผชิญความท้าทายทางเศรษฐกิจ?
18 มงกุฎ มาจากไหน? ทำไมคำนี้ถึงกลายเป็นคำเรียกพวกมิจฉาชีพ?
"งูก้นขบ" (Red-tailed Pipe Snake): งูตัวเล็กผู้ซ่อนหัวและชูหางสีแดงเพื่อเบี่ยงเบนความสนใจ
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
ต้น Tule ต้นไม้ที่มีลำต้นใหญ่ที่สุดในโลก ยักษ์ใหญ่แห่งเม็กซิโกที่มีอายุเกือบ 2,000 ปี!
เปิด 5 จังหวัดที่มีสัดส่วนคนจนสูงที่สุดในประเทศไทย พื้นที่ไหนกำลังเผชิญความท้าทายทางเศรษฐกิจ?
ประสาทวิทยาศาสตร์:เบื้องหลังการเยียวยาและการเปลี่ยนแปลงของสมอง
สลับงานครั้งเดียว กว่าจะกลับมาทำงานเดิมเฉลี่ย 23 นาที งานวิจัยของ Gloria Mark ที่ทุกคนอ้างถึง


