ของใช้ในบ้านที่หลายคนใช้ผิดมาตลอด

ของใช้ในบ้านที่หลายคนใช้ผิดมาตลอด

ของใช้ในบ้านหลายอย่างดูธรรมดามากจนเราไม่เคยตั้งคำถามว่าใช้ถูกหรือเปล่า ฟองน้ำล้างจานก็ใช้จนเปื่อย ปลั๊กพ่วงก็เสียบทุกอย่างรวมกัน กล่องพลาสติกก็เอาเข้าไมโครเวฟ กระทะเคลือบก็ขัดแรงๆ ให้สะอาด และน้ำยาทำความสะอาดก็ผสมกันเองเพราะคิดว่าจะยิ่งแรงขึ้น

ปัญหาคือของใช้เหล่านี้ไม่ได้อันตรายเพราะมันเป็นของไม่ดี แต่หลายครั้งมันอันตรายเพราะเราใช้ผิดวิธี ใช้เกินหน้าที่ หรือใช้ต่อทั้งที่สภาพไม่เหมาะแล้ว ความเคยชินในบ้านจึงกลายเป็นจุดเสี่ยงเล็กๆ ที่สะสมทุกวันโดยไม่รู้ตัว

บทความนี้ชวนดูของใช้ในบ้านที่คนจำนวนมากใช้ผิดมาตลอดแบบตรงไปตรงมา ไม่ใช่เพื่อให้กลัวบ้านตัวเอง แต่เพื่อให้รู้ว่าของบางชิ้นควรใช้แบบไหน ควรระวังอะไร และเมื่อไรควรเปลี่ยนหรือหยุดใช้

ปลั๊กพ่วงไม่ได้เกิดมาเพื่อรับทุกอย่างในบ้าน

หลายบ้านใช้ปลั๊กพ่วงเหมือนเป็นปลั๊กหลักของห้อง เสียบพัดลม คอมพิวเตอร์ หม้อทอดไฟฟ้า เตารีด กาต้มน้ำ ไมโครเวฟ หรือเครื่องใช้ไฟฟ้าหลายอย่างพร้อมกัน เพราะเห็นว่ายังมีช่องว่างให้เสียบได้อีก

แต่ความจริงจำนวนช่องเสียบไม่ได้แปลว่ารับกำลังไฟได้ไม่จำกัด เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ให้ความร้อน เช่น เตารีด หม้อทอด กาต้มน้ำ เตาไฟฟ้า และไมโครเวฟ ใช้กำลังไฟสูงมาก ถ้าเสียบรวมกับปลั๊กพ่วงที่ไม่ได้รองรับ อาจทำให้สายร้อน ฉนวนละลาย หรือเกิดไฟไหม้ได้

วิธีใช้ที่ปลอดภัยกว่าคือดูค่ากำลังไฟของปลั๊กพ่วง ไม่เสียบเครื่องใช้ไฟฟ้ากำลังสูงหลายชิ้นพร้อมกัน และไม่ใช้ปลั๊กพ่วงราคาถูกที่ไม่มีมาตรฐานกับอุปกรณ์หนักๆ ของที่ดูเหมือนแค่สายไฟเส้นหนึ่ง จริงๆ แล้วเป็นจุดเสี่ยงสำคัญของบ้านได้เลย

ฟองน้ำล้างจานไม่ควรใช้จนเปื่อย

ฟองน้ำล้างจานเป็นของที่อยู่ใกล้อาหารมากที่สุดชิ้นหนึ่ง แต่หลายบ้านใช้จนขาด สีเปลี่ยน มีกลิ่น หรือเริ่มยุ่ย เพราะคิดว่ายังล้างได้อยู่ก็ยังใช้ต่อได้

ปัญหาคือฟองน้ำต้องเจอเศษอาหาร ความชื้น น้ำมัน และการบีบถูซ้ำทุกวัน ถ้าไม่ล้างและผึ่งให้แห้งดีพอ มันอาจกลายเป็นแหล่งสะสมคราบและจุลินทรีย์ได้ง่ายมาก ยิ่งฟองน้ำเปื่อยหรือมีกลิ่น ยิ่งไม่ควรฝืนใช้ต่อกับจานชามที่สัมผัสอาหาร

วิธีที่ดีคือบีบล้างคราบออกหลังใช้ ผึ่งให้แห้ง เปลี่ยนเมื่อเริ่มมีกลิ่นหรือยุ่ย และแยกฟองน้ำล้างจานออกจากฟองน้ำขัดอ่างหรือเช็ดพื้นครัว อย่าใช้ก้อนเดียวทำทุกอย่าง เพราะสิ่งที่เราคิดว่ากำลังทำให้สะอาด อาจกำลังพาคราบจากจุดหนึ่งไปอีกจุดหนึ่งแทน

กล่องอาหารพลาสติกไม่ใช่ทุกใบที่เข้าไมโครเวฟได้

กล่องพลาสติกเป็นของที่สะดวกมาก ใส่อาหาร เก็บในตู้เย็น พกไปทำงาน และอุ่นอาหารได้ในกล่องเดียว แต่ปัญหาคือหลายคนเอากล่องพลาสติกทุกชนิดเข้าไมโครเวฟโดยไม่ดูสัญลักษณ์หรือคำแนะนำบนกล่อง

พลาสติกแต่ละชนิดทนความร้อนไม่เท่ากัน บางชนิดเหมาะกับอาหารเย็น บางชนิดใช้ซ้ำได้แต่ไม่ควรโดนความร้อนสูง บางชนิดเข้าไมโครเวฟได้เฉพาะช่วงสั้นๆ และบางชนิดไม่ควรใช้กับอาหารมันหรือร้อนจัด

ถ้ากล่องเริ่มขุ่น เหนียว มีกลิ่น มีรอยขีดลึก ฝาปิดบิดงอ หรือเคยโดนความร้อนจนเสียรูป ควรเลิกใช้กับอาหารร้อน วิธีที่ปลอดภัยกว่าคือย้ายอาหารใส่ภาชนะแก้วหรือเซรามิกก่อนอุ่น โดยเฉพาะอาหารมันจัดหรือร้อนจัด

เขียงเก่าที่มีรอยมีดเต็มไปหมดควรเปลี่ยนได้แล้ว

เขียงเป็นของที่หลายบ้านใช้ยาวมาก บางแผ่นมีรอยมีดลึกเต็มไปหมด แต่ยังถูกใช้ต่อเพราะคิดว่าแค่ล้างให้สะอาดก็พอ

ปัญหาคือร่องมีดลึกๆ เป็นที่สะสมเศษอาหาร กลิ่น และคราบได้ง่าย โดยเฉพาะถ้าใช้หั่นของสด ของคาว และของสุกปะปนกัน เขียงที่มีรอยเยอะมากจึงล้างให้สะอาดจริงได้ยากกว่าที่ตาเห็น

วิธีที่ดีคือแยกเขียงของสดกับของสุก ถ้าเป็นไปได้แยกเขียงเนื้อสัตว์กับผักผลไม้ด้วย และควรเปลี่ยนเขียงที่มีรอยลึกมาก มีกลิ่นติด หรือผิวเริ่มหลุดลอก เพราะเขียงไม่ใช่ของที่ควรใช้จนหมดสภาพแล้วค่อยทิ้ง

กระทะเคลือบไม่ควรใช้ไฟแรงและไม่ควรขัดด้วยฝอยเหล็ก

กระทะเคลือบช่วยให้ทำอาหารง่ายขึ้น เพราะอาหารไม่ติดกระทะและใช้น้ำมันน้อยลง แต่หลายคนใช้กระทะเคลือบเหมือนกระทะเหล็กทั่วไป เปิดไฟแรงจัด ใช้ตะหลิวโลหะขูดแรงๆ หรือใช้ฝอยเหล็กขัดให้สะอาด

การใช้ผิดแบบนี้ทำให้ผิวเคลือบเสื่อมเร็ว กระทะเริ่มลอก อาหารเริ่มติด และสุดท้ายต้องใช้แรงขัดมากขึ้นเรื่อยๆ จนสภาพยิ่งแย่กว่าเดิม

วิธีใช้ที่เหมาะสมคือใช้ไฟกลางหรือไฟอ่อนถึงกลาง ใช้ตะหลิวไม้หรือซิลิโคน หลีกเลี่ยงการเผากระทะเปล่าแรงๆ และล้างด้วยฟองน้ำที่ไม่หยาบเกินไป ถ้าผิวเคลือบลอกเป็นแผ่นหรือมีรอยเสียหายหนัก ควรเปลี่ยน ไม่ควรฝืนใช้ต่อกับอาหาร

น้ำยาทำความสะอาดไม่ควรผสมกันเอง

หลายคนคิดว่าน้ำยาทำความสะอาดถ้าผสมกันแล้วจะยิ่งแรง ยิ่งสะอาด ยิ่งฆ่าเชื้อดีขึ้น เช่น ผสมน้ำยาฟอกขาวกับน้ำยาล้างห้องน้ำ หรือผสมน้ำยาหลายชนิดในถังเดียวกัน

นี่เป็นความเข้าใจผิดที่อันตรายมาก เพราะน้ำยาบางชนิดเมื่อผสมกันอาจเกิดก๊าซหรือไอระเหยที่ระคายเคืองตา จมูก ปอด และอาจเป็นอันตรายได้ โดยเฉพาะในห้องน้ำหรือพื้นที่ปิดที่อากาศไม่ถ่ายเท

หลักที่ปลอดภัยคือใช้น้ำยาแยกทีละชนิด อ่านฉลากก่อนใช้ เปิดหน้าต่างหรือพัดลมระบายอากาศ ใส่ถุงมือเมื่อจำเป็น และอย่าคิดเองว่าผสมแล้วดีขึ้น เพราะน้ำยาทำความสะอาดไม่ใช่เครื่องปรุงอาหารที่ผสมตามใจได้

ผ้าขนหนูไม่ควรปล่อยให้ชื้นตลอดวัน

ผ้าขนหนูดูสะอาดเพราะใช้หลังอาบน้ำ แต่หลังใช้แล้วมันเปียก ชื้น และสัมผัสผิวโดยตรง ถ้าพาดไว้ในห้องน้ำที่อับ ลมไม่ผ่าน หรือใช้ซ้ำหลายวันโดยไม่ซัก ผ้าขนหนูอาจเริ่มมีกลิ่นและสะสมคราบจากเหงื่อ เซลล์ผิว และความชื้น

หลายคนใช้ผ้าขนหนูผืนเดิมจนมีกลิ่นแล้วค่อยซัก หรือใช้ผืนเดียวทั้งเช็ดตัว เช็ดผม เช็ดหน้า และบางครั้งเอาไปเช็ดมือด้วย ซึ่งไม่ค่อยเหมาะ โดยเฉพาะคนที่เป็นสิว ผิวแพ้ง่าย หรือมีผื่นคัน

วิธีที่ดีกว่าคือผึ่งผ้าขนหนูให้แห้งในที่อากาศถ่ายเท ซักสม่ำเสมอ แยกผ้าเช็ดหน้าจากผ้าเช็ดตัว และอย่าใช้ผ้าขนหนูร่วมกันหลายคนในบ้านถ้าไม่จำเป็น

แปรงสีฟันไม่ควรวางชิดโถส้วมหรือใช้จนบาน

แปรงสีฟันเป็นของที่เข้าปากทุกวัน แต่หลายบ้านวางไว้ในห้องน้ำใกล้โถส้วม เปิดโล่ง และใช้ต่อแม้ขนแปรงบานจนเสียรูปแล้ว

เมื่อขนแปรงบาน แปรงจะทำความสะอาดซอกฟันได้แย่ลง และอาจระคายเหงือกมากขึ้น ส่วนการวางแปรงในที่อับชื้นหรือใกล้จุดที่มีละอองน้ำจากการกดชักโครกก็ไม่ใช่เรื่องที่เหมาะนัก

ควรล้างแปรงให้สะอาดหลังใช้ เคาะน้ำออก ตั้งให้แห้งในที่อากาศถ่ายเท ไม่เก็บในกล่องปิดทึบตลอดเวลา และเปลี่ยนเมื่อขนแปรงบานหรือใช้มานานหลายเดือนแล้ว แปรงสีฟันเล็กมาก แต่มีผลกับสุขภาพปากทุกวัน

รีโมตทีวีและโทรศัพท์ควรถูกเช็ดบ้าง

ของที่จับบ่อยที่สุดในบ้านหลายชิ้นกลับเป็นของที่ไม่ค่อยถูกทำความสะอาด เช่น รีโมตทีวี โทรศัพท์มือถือ เมาส์ คีย์บอร์ด ลูกบิดประตู และสวิตช์ไฟ

เราอาจล้างจานทุกวัน กวาดพื้นทุกวัน แต่จับรีโมตตอนกินขนม จับโทรศัพท์ตอนออกนอกบ้าน กลับมาวางบนโต๊ะกินข้าว แล้วแทบไม่เคยเช็ดจริงจังเลย ของเหล่านี้จึงเป็นจุดสะสมคราบมือ เหงื่อ ฝุ่น และสิ่งสกปรกได้ง่าย

ไม่จำเป็นต้องทำให้บ้านปลอดเชื้อแบบโรงพยาบาล แต่ควรเช็ดของที่จับบ่อยเป็นระยะ โดยเฉพาะโทรศัพท์มือถือและรีโมตที่ใช้ร่วมกันหลายคน ใช้ผ้าที่เหมาะสมและน้ำยาที่ไม่ทำลายอุปกรณ์ อย่าฉีดน้ำยาใส่อุปกรณ์โดยตรงจนของเสีย

ตู้เย็นไม่ควรใส่อาหารแน่นจนลมเย็นไหลไม่ทั่ว

หลายบ้านใช้ตู้เย็นเหมือนโกดังเก็บทุกอย่าง ใส่อาหารแน่นมากจนแทบปิดประตูไม่ได้ ของสด ของสุก ของเหลือ เครื่องดื่ม และผักผลไม้วางปะปนกันจนไม่รู้ว่าอะไรเก่ากว่าอะไร

ปัญหาคือตู้เย็นต้องมีช่องให้อากาศเย็นไหลเวียน ถ้าใส่แน่นเกินไป อุณหภูมิอาจไม่สม่ำเสมอ อาหารบางจุดเย็นไม่พอ และของเก่าอาจถูกดันไปด้านหลังจนลืมกิน กลายเป็นของเสียหรือแหล่งกลิ่น

วิธีใช้ที่ดีคือจัดของเป็นหมวด แยกของสดกับของสุก ปิดฝาอาหารให้ดี ไม่ใส่ของร้อนจัดเข้าตู้เย็นทันที และตรวจของหมดอายุเป็นประจำ ตู้เย็นที่เป็นระเบียบช่วยให้ประหยัดเงินและลดโอกาสกินของเสียโดยไม่รู้ตัว

ถุงหอมและสเปรย์ปรับอากาศไม่ได้แก้ปัญหากลิ่นที่ต้นเหตุ

เวลาบ้านมีกลิ่น หลายคนเลือกใช้สเปรย์หอม เทียนหอม หรือถุงหอมทันที เพราะทำให้กลิ่นดีขึ้นเร็ว แต่บางครั้งกลิ่นไม่พึงประสงค์เกิดจากต้นเหตุที่ต้องแก้ เช่น ถังขยะ ท่ออุดตัน ผ้าอับ เชื้อรา คราบอาหาร หรือสัตว์เลี้ยง

การเติมกลิ่นหอมทับกลิ่นเหม็นอาจทำให้รู้สึกดีขึ้นชั่วคราว แต่ถ้าไม่แก้ต้นเหตุ กลิ่นเดิมก็จะกลับมา และบางครั้งจะกลายเป็นกลิ่นผสมที่แย่กว่าเดิม

วิธีที่ดีกว่าคือหาที่มาของกลิ่นก่อน ทำความสะอาดจุดนั้น ระบายอากาศ แล้วค่อยใช้กลิ่นหอมเสริมถ้าต้องการ บ้านที่ดีไม่จำเป็นต้องหอมแรง แต่ควรสะอาดและอากาศถ่ายเทดี

เครื่องซักผ้าก็ต้องล้าง ไม่ใช่แค่ใช้ล้างผ้า

หลายคนคิดว่าเครื่องซักผ้าสะอาดอยู่แล้ว เพราะมันเจอน้ำกับผงซักฟอกตลอดเวลา แต่ความจริงเครื่องซักผ้าอาจมีคราบผงซักฟอก น้ำยาปรับผ้านุ่ม ขุยผ้า ความชื้น และกลิ่นอับสะสมอยู่ภายใน

ถ้าเครื่องเริ่มมีกลิ่น ผ้าที่ซักแล้วไม่หอม หรือมีคราบแปลกๆ ติดผ้า อาจเป็นสัญญาณว่าควรล้างถังซัก ทำความสะอาดช่องใส่น้ำยา และเปิดฝาทิ้งไว้ให้แห้งหลังใช้งาน

อีกเรื่องที่หลายคนทำผิดคือใส่ผงซักฟอกหรือน้ำยาปรับผ้านุ่มมากเกินไป เพราะคิดว่ายิ่งเยอะยิ่งสะอาดหรือยิ่งหอม แต่ปริมาณที่มากเกินอาจตกค้างในเครื่องและบนผ้า ทำให้ผ้าอับง่ายและเครื่องสกปรกเร็วขึ้น

ของใช้ในบ้านควรมีวันหมดอายุในใจ

ของหลายอย่างไม่มีวันหมดอายุชัดเจนเหมือนอาหาร เราจึงใช้จนกว่าจะพัง เช่น หมอน ผ้าปูที่นอน เขียง ฟองน้ำ ปลั๊กพ่วง กล่องพลาสติก กระทะเคลือบ หรือแปรงสีฟัน แต่บางอย่างถึงยังไม่พัง ก็อาจไม่เหมาะกับการใช้งานเดิมแล้ว

ของที่สัมผัสอาหาร สัมผัสผิว หรือเกี่ยวกับไฟฟ้า ควรถูกตรวจสภาพเป็นระยะ เพราะถ้ารอให้พังชัดๆ บางครั้งอาจช้าเกินไป เช่น ปลั๊กพ่วงเริ่มหลวม สายไฟเริ่มร้อน กล่องพลาสติกเริ่มเสียรูป หรือเขียงเริ่มมีกลิ่นติด

บ้านที่ปลอดภัยไม่ใช่บ้านที่ซื้อของใหม่ตลอดเวลา แต่เป็นบ้านที่รู้ว่าอะไรควรใช้ต่อ อะไรควรซ่อม อะไรควรเปลี่ยน และอะไรไม่ควรฝืนใช้เพราะเสียดาย

สรุป

ของใช้ในบ้านหลายอย่างไม่ได้อันตรายด้วยตัวมันเอง แต่กลายเป็นปัญหาเพราะเราใช้ผิด ใช้เกินหน้าที่ ใช้ต่อทั้งที่เสื่อม หรือใช้ตามความเคยชินโดยไม่เคยอ่านวิธีใช้จริงๆ

ปลั๊กพ่วงไม่ควรรับเครื่องใช้ไฟฟ้าหนักหลายชิ้นพร้อมกัน ฟองน้ำไม่ควรใช้จนเหม็น กล่องพลาสติกไม่ใช่ทุกใบเข้าไมโครเวฟได้ เขียงเก่าควรเปลี่ยน น้ำยาทำความสะอาดไม่ควรผสมเอง และของที่จับบ่อยอย่างโทรศัพท์หรือรีโมตก็ควรถูกเช็ดบ้าง

การใช้ของในบ้านให้ถูกต้องไม่ใช่เรื่องเล็ก เพราะบ้านคือที่ที่เราอยู่ทุกวัน กินทุกวัน นอนทุกวัน และใช้ของเดิมซ้ำทุกวัน ถ้าแก้ความเคยชินเล็กๆ ได้ บ้านก็จะปลอดภัย สะอาด และน่าอยู่ขึ้นโดยไม่ต้องเปลี่ยนชีวิตครั้งใหญ่เลย