บิ๊กซีทยอยปิดสาขาต่างจังหวัด ไม่ใช่สัญญาณเจ๊ง แต่คือการผ่าตัดพอร์ตครั้งใหญ่ของเครือ BJC

ภาพบิ๊กซีสาขาต่างจังหวัดทยอยปิดให้บริการ กลายเป็นประเด็นที่ถูกพูดถึงในโซเชียล โดยมีการตั้งคำถามว่าเกิดอะไรขึ้นกับธุรกิจค้าปลีกของเครือ BJC หรือการขายที่ดินและอาคารสาขาที่เกิดขึ้นกำลังสะท้อนปัญหาทางการเงินของบริษัทกันแน่

แต่เมื่อพิจารณาข้อมูลที่บริษัทแจ้งต่อตลาดหลักทรัพย์ฯ ภาพที่ปรากฏมีรายละเอียดมากกว่าการปิดห้างแล้วขายที่ดิน เพราะสิ่งที่เกิดขึ้นเป็นส่วนหนึ่งของแผนจำหน่ายทรัพย์สินทั้งเครือ ควบคู่กับการปรับรูปแบบธุรกิจและเดินหน้าขยายสาขาในทำเลที่บริษัทมองว่ามีศักยภาพ

แผนขายทรัพย์สิน 33 รายการ เงินไปไหนบ้าง

BJC หรือบริษัท เบอร์ลี่ ยุคเกอร์ จำกัด (มหาชน) เครือธุรกิจของเจ้าสัวเจริญ สิริวัฒนภักดี แจ้งตลาดหลักทรัพย์ฯ ตั้งแต่วันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2569 ว่ามีแผนจำหน่ายทรัพย์สินรวม 33 รายการ โดยกำหนดมูลค่าขั้นต่ำรวมไว้ที่ 11,731 ล้านบาท

เป้าหมายสำคัญของแผนนี้คือการนำเงินที่ได้รับไปลดภาระหนี้ของบริษัท รวมถึงหนี้ที่เกี่ยวข้องกับการเข้าซื้อกิจการ MM Mega Market Vietnam หรือ MMVN ซึ่งมีมูลค่าราว 22,500 ล้านบาท

ความคืบหน้าล่าสุดตามข้อมูลที่บริษัทแจ้งคือ มีการจำหน่ายทรัพย์สินไปแล้ว 20 รายการ แสดงให้เห็นว่าแผนดังกล่าวไม่ได้เป็นเพียงแนวคิดที่ยังไม่มีการดำเนินการ แต่กำลังเดินหน้าอยู่ตามกระบวนการที่ประกาศไว้

อย่างไรก็ตาม มีจุดสำคัญที่ต้องแยกให้ออก นั่นคือทรัพย์สินทั้ง 33 รายการไม่ได้เป็นของบิ๊กซีทั้งหมด แต่เป็นทรัพย์สินของเครือ BJC ซึ่งมีทั้งที่ดินเปล่า คลังสินค้าเก่า โรงงาน และที่ดินพร้อมอาคารสาขา บางรายการใช้รูปแบบขายแล้วเช่ากลับ โดยมีระยะเวลาเช่าไม่เกิน 3 ปี

ส่วนทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มบิ๊กซีคิดเป็นสัดส่วนมูลค่าราวร้อยละ 44 ของทั้งหมด จึงไม่ควรตีความว่าการจำหน่ายทรัพย์สินครั้งนี้หมายถึงการขายสาขาบิ๊กซีทั้งหมด หรือเป็นการถอนตัวออกจากธุรกิจค้าปลีก

บิ๊กซี 9 สาขาที่ปิด เป็นสาขาที่ขาดทุนต่อเนื่อง

ในบรรดาทรัพย์สินที่เกี่ยวข้อง มีที่ดินพร้อมอาคารบิ๊กซี 9 สาขาที่ขาดทุนต่อเนื่อง โดยคณะกรรมการบิ๊กซีมีมติปิดสาขาเหล่านี้ตั้งแต่วันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2569 ก่อนทยอยปิดให้บริการจริงตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2569

รายชื่อสาขาและมูลค่าทรัพย์สินที่ระบุไว้ ได้แก่ นวนคร มูลค่า 1,227 ล้านบาท / ชุมพร มูลค่า 585 ล้านบาท / ลพบุรี 2 มูลค่า 578 ล้านบาท / อุดรธานี 2 มูลค่า 554 ล้านบาท / มหาสารคาม มูลค่า 536 ล้านบาท / วังน้ำเย็น จังหวัดสระแก้ว มูลค่า 499 ล้านบาท / ยโสธร มูลค่า 459 ล้านบาท / วารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี มูลค่า 449 ล้านบาท / ด่านขุนทด จังหวัดนครราชสีมา มูลค่า 252 ล้านบาท

รายชื่อเหล่านี้สะท้อนว่าการปิดสาขาเป็นการพิจารณาทรัพย์สินและผลประกอบการในระดับทำเล ไม่ใช่หลักฐานว่าทุกสาขาของบิ๊กซีกำลังประสบปัญหาเหมือนกันทั้งหมด

ตัวอย่างที่เห็นภาพชัดคือบิ๊กซีนวนคร จังหวัดปทุมธานี ซึ่งปิดให้บริการในช่วงต้นเดือนตุลาคม 2569 หลังเปิดดำเนินการในพื้นที่มาเกือบ 15 ปี ในช่วงปิดสาขามีการจัดโปรโมชันลดล้างสต๊อก และมีประชาชนจำนวนมากเดินทางไปเลือกซื้อสินค้า

ภาพชั้นวางสินค้าที่ถูกจับจ่ายและบรรยากาศช่วงท้ายของการให้บริการอาจทำให้หลายคนรู้สึกว่านี่เป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ของพื้นที่ แต่เมื่อดูจากข้อมูลที่บริษัทเปิดเผย การปิดสาขานี้เป็นส่วนหนึ่งของแผนปรับพอร์ตที่เริ่มประกาศไว้ก่อนหน้านั้น ไม่ใช่เหตุการณ์ที่เพิ่งเกิดขึ้นโดยไม่มีที่มา

นายอัศวิน เตชะเจริญวิกุล ผู้บริหารบิ๊กซี อธิบายว่า ในปี 2569 บริษัทปรับแนวคิดจากการเน้นปริมาณสาขา มาให้ความสำคัญกับศักยภาพของทำเลมากขึ้น โดยพิจารณาปิดสาขาที่หากฝืนเปิดต่อไปอาจกระทบความสามารถในการทำกำไร เช่น สาขาขนาดใหญ่ที่หมดสัญญาเช่าและไม่ทำกำไร พร้อมย้ำว่าการปิดสาขาดังกล่าวทำให้ภาพรวมของบิ๊กซีแข็งแรงขึ้น

อีกด้านของเหรียญ บิ๊กซียังเดินหน้าลงทุนและขยายสาขา

หากมองเฉพาะสาขาที่ปิด อาจทำให้เข้าใจว่าธุรกิจกำลังถอยออกจากตลาด แต่ข้อมูลด้านการลงทุนกลับแสดงให้เห็นว่าเครือยังเดินหน้าขยายธุรกิจในอีกทิศทางหนึ่ง

BJC ตั้งงบลงทุนกว่า 8,000 ล้านบาท และมีแผนเปิดสาขาใหม่รวมกว่า 200 สาขาในปี 2569 ขณะเดียวกัน ณ สิ้นเดือนมิถุนายน 2569 เครือข่ายมีไฮเปอร์มาร์เก็ต 153 สาขา และบิ๊กซีมินิ 1,551 สาขา

บริษัทวางเป้าหมายขยายบิ๊กซีมินิให้แตะ 3,000 สาขาภายในปี 2573 พร้อมปรับรูปแบบร้านสู่แนวคิด Super Convenience Store ซึ่งมีขนาดพื้นที่ราว 300 ตารางเมตร

ทิศทางนี้สะท้อนว่าบริษัทไม่ได้ใช้วิธีขยายธุรกิจด้วยการเพิ่มห้างขนาดใหญ่เพียงรูปแบบเดียว แต่ให้ความสำคัญกับร้านขนาดเล็กที่สามารถเข้าถึงผู้บริโภคในชีวิตประจำวันได้มากขึ้นด้วย

นางฐาปณี เตชะเจริญวิกุล ผู้บริหาร BJC ระบุว่า พฤติกรรมผู้บริโภคที่หันไปซื้อสินค้าออนไลน์มากขึ้น ทำให้บริษัทต้องปรับพื้นที่หน้าร้านให้คุ้มค่าและทันสมัย ประเด็นนี้จึงเป็นอีกปัจจัยที่ช่วยอธิบายว่าทำไมการจัดสรรพื้นที่และรูปแบบสาขาจึงกลายเป็นเรื่องสำคัญของธุรกิจค้าปลีก

การปรับพอร์ตครั้งนี้กำลังบอกอะไรกับตลาดค้าปลีก

สิ่งที่เกิดขึ้นกับบิ๊กซีสะท้อนการเปลี่ยนวิธีคิดจากการมองจำนวนสาขาเป็นเป้าหมายหลัก ไปสู่การประเมินว่าสาขาแต่ละแห่งยังเหมาะสมกับรูปแบบธุรกิจและพฤติกรรมลูกค้าหรือไม่

ไฮเปอร์มาร์เก็ตขนาดใหญ่ที่ไม่สามารถทำกำไรได้อาจไม่ใช่คำตอบสำหรับทุกทำเลอีกต่อไป ขณะที่ร้านขนาดเล็กใกล้ชุมชนและพฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์กำลังมีบทบาทต่อการวางแผนธุรกิจมากขึ้น การปิดบางสาขาจึงเกิดขึ้นพร้อมกับการลงทุนและขยายสาขาในรูปแบบอื่นได้ ไม่จำเป็นต้องหมายถึงการหยุดเติบโตของทั้งเครือ

สำหรับที่ดินและอาคารที่จำหน่ายไปแล้ว จะถูกนำไปพัฒนาหรือใช้ประโยชน์ในรูปแบบใดต่อจากนี้ ยังไม่มีข้อมูลยืนยันเพียงพอที่จะสรุปแทนผู้ซื้อหรือผู้ขายได้ การวิเคราะห์จึงควรยึดข้อมูลการจำหน่ายทรัพย์สินและทิศทางธุรกิจที่เปิดเผยไว้ มากกว่าคาดเดาจุดหมายของที่ดินเหล่านั้น

ปิดบางสาขา ไม่ได้แปลว่าทั้งเครือกำลังล่มสลาย

กรณีบิ๊กซีทยอยปิดสาขาต่างจังหวัดมีข้อมูลรองรับว่าเป็นส่วนหนึ่งของแผนจำหน่ายทรัพย์สินและปรับพอร์ตของ BJC ซึ่งประกาศต่อสาธารณะตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2569 พร้อมระบุเป้าหมายการนำเงินไปลดภาระหนี้ และมีความคืบหน้าในการจำหน่ายทรัพย์สินตามที่แจ้งไว้

ขณะเดียวกัน เครือยังมีแผนลงทุนและขยายสาขาใหม่ โดยเฉพาะบิ๊กซีมินิที่ถูกวางให้เป็นส่วนหนึ่งของทิศทางธุรกิจในระยะต่อไป

ดังนั้น การปิดสาขาครั้งนี้จึงควรถูกมองผ่านข้อมูลเรื่องการบริหารทรัพย์สิน ศักยภาพของทำเล และการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้บริโภค มากกว่าจะสรุปจากภาพหน้าร้านที่ปิดตัวเพียงอย่างเดียว เพราะการลดจำนวนสาขาบางแห่งกับการเดินหน้าขยายธุรกิจในทำเลอื่นสามารถเกิดขึ้นพร้อมกันได้ และข้อมูลที่เปิดเผยยังไม่ใช่หลักฐานว่าทั้งเครือกำลังล่มสลาย