หมวกไวกิ้งมีเขาจริงไหม? ภาพจำนี้เริ่มจากไหน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

เวลาเห็นนักรบไวกิ้งในหนัง เรามักจำหมวกที่ยื่นเขาออกมาสองข้างได้ทันที ภาพนี้ดูเหมือนเครื่องแต่งกายประจำยุค แต่สิ่งที่นักโบราณคดีพบไม่เหมือนในหนัง

หมวกที่พบจริงไม่มีเขา บทความ Lex.dk โดยนักประวัติศาสตร์ Kasper H. Andersen ซึ่งอ้างข้อมูลจาก Nationalmuseet ระบุว่า นักโบราณคดีไม่พบหมวกจากยุคไวกิ้งที่มีเขา และเอกสารใกล้สมัยก็ไม่บรรยายว่าชาวไวกิ้งสวมหมวกแบบนั้น หมวกที่พบจากหลุมศพนักรบที่ Gjermundbu ในนอร์เวย์เป็นหมวกเหล็กทรงมน มีส่วนป้องกันบริเวณตาและจมูก

แล้วภาพคนสวมเขาบนของเก่ามาจากไหน? Lex.dk อธิบายว่าแถบสแกนดิเนเวียมีหมวกมีเขาก่อนยุคไวกิ้ง เช่น หมวกสำริดคู่จาก Veksø ซึ่งน่าจะใช้ในพิธี ส่วนยุคไวกิ้งเองก็มีรูปคนสวมเขาอยู่บ้างบนรูปปั้นขนาดเล็ก และภาพเหล่านั้นก็น่าจะเกี่ยวกับพิธีเช่นกัน แต่ หมวกมีเขาไม่ได้แพร่หลายและไม่ได้ใช้ในการรบ

ภาพหมวกเขาของนักรบเยอรมันโบราณเริ่มปรากฏในงานเขียนยุคเรอเนซองส์ นักวิชาการยุโรปเหนือหยิบเรื่องจากประวัติศาสตร์โรมันมาเล่า และนำลักษณะจากคนละยุคมาปะปนกัน ในศตวรรษที่ 19 ศิลปินจึงถ่ายโอนภาพหมวกเขาจากชาวเยอรมันโบราณมาเป็นภาพของชาวสแกนดิเนเวียและไวกิ้ง

เวทียุโรปช่วยให้ภาพนี้ชัดขึ้น ก่อนงานของวากเนอร์ โอเปราเรื่องทริสตันกับอีโซลเดที่จัดแสดงในปี 1865 ก็ให้ตัวละครชายคนหนึ่งสวมหมวกมีเขา ทั้งที่เรื่องอิงตำนานเซลติก ไม่ใช่เรื่องของชาวไวกิ้ง

ต่อมาในทศวรรษ 1870 ริชาร์ด วากเนอร์นำโอเปราแหวนแห่งนิเบลุงขึ้นแสดง โดยคาร์ล เอมิล เดอพเลอร์ ผู้ออกแบบชุดเวทีนำรูปแบบจากหลายพื้นที่และหลายยุคมาผสมกัน รวมถึงหมวกมีเขา การแสดงที่ไบรอยท์ในปี 1876 ใช้ทั้งหมวกมีเขาและหมวกมีปีกกับตัวละครจากตำนานนอร์ส บทความในวารสาร World History Connected อธิบายว่าการออกแบบนี้ช่วยให้ภาพหมวกเขาผูกกับไวกิ้งและแพร่ต่อในงานศิลปะกับวรรณกรรม

ดังนั้น หมวกไวกิ้งมีเขาที่คุ้นตาจึงเป็นภาพจำซึ่งก่อตัวจากศิลปะและเวทีการแสดงในศตวรรษที่ 19 โดยหยิบรูปแบบจากคนละยุคมาผสมกัน หลักฐานที่พบไม่รองรับว่าหมวกมีเขาเป็นหมวกรบที่ชาวไวกิ้งใช้กัน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th