ตู้ไปรษณีย์สีแดงของไทยรับอิทธิพลจากอังกฤษจริงไหม? แล้วตู้ใบแรกมาจากไหน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ตู้รับจดหมายใบแรกที่ไปรษณีย์ไทยบันทึกไว้มาจากเยอรมนีใน พ.ศ. 2426 ส่วนรูปแบบตู้แดงที่คุ้นตาของไทยได้รับอิทธิพลจากอังกฤษ

Thai PBS ALTV ระบุว่าตู้ดังกล่าวเป็นของขวัญจากเยอรมนี ดัดแปลงจากตู้ทิ้งหนังสือเก่า ทำจากโลหะทรงสี่เหลี่ยมและตกแต่งแบบวิกตอเรียน รูปร่างของมันจึงต่างจากตู้ทรงเสาที่คนคุ้นตาในปัจจุบัน

สีแดงมีประวัติอีกเส้นหนึ่ง ไปรษณีย์ไทยเล่าว่าตู้ทรงเสา (Pillar Box) รุ่นแรกที่เกิร์นซีย์เป็นสีเขียวมะกอก ต่อมาอังกฤษกำหนดสีแดงเป็นสีมาตรฐานในช่วง ค.ศ. 1866–1879 เสาแดงจึงค่อยกลายเป็นภาพจำของตู้ไปรษณีย์อังกฤษ ส่วน ALTV อธิบายว่าตู้แดงของไทยได้รับอิทธิพลจากรูปแบบอังกฤษ

จากนั้นตู้ในไทยก็ปรับรูปร่างตามช่วงเวลา รูปแบบที่ต่างกันเห็นได้จากประวัติที่ Prachachat รวบรวมจากข้อมูลไปรษณีย์ไทย: พ.ศ. 2428 กรมไปรษณีย์ผลิตตู้แขวนจากไม้และแผ่นโลหะขึ้นใช้เอง ต่อมา พ.ศ. 2454 มีตู้เหล็กทรงกลมสองรุ่นที่สั่งจากอังกฤษและสิงคโปร์

วัสดุและขนาดของตู้ก็เปลี่ยนตามพื้นที่ใช้งาน พ.ศ. 2469 มีตู้หล่อซีเมนต์หนาราว 20 เซนติเมตร ต่อมา พ.ศ. 2496 มีตู้ซีเมนต์ทรงกรงนก ขนาดเล็กและเสาสูง สำหรับพื้นที่ภูมิภาคที่มีปริมาณจดหมายน้อย

เรื่องช่องรับจดหมายก็ต่างตามงาน ตู้แบบ ข. ใน พ.ศ. 2514 ทำจากโลหะแผ่นและมีช่องเดียว ใช้ในพื้นที่ที่มีไปรษณียภัณฑ์ไม่มาก ส่วนตู้แบบ ก. ที่เริ่มใช้ พ.ศ. 2516 เป็นตู้โลหะขนาดใหญ่ มี สองช่อง แยกปลายทางกรุงเทพฯกับปริมณฑลออกจากภูมิภาคหรือต่างประเทศ และติดตั้งในชุมชนที่มีปริมาณงานมาก

ปัจจุบันไปรษณีย์ไทยพัฒนาตู้ดิจิทัล “พี่ตู้...รู้ทุกเรื่อง” ให้สแกนคิวอาร์โค้ดดูข้อมูลแหล่งท่องเที่ยว ร้านอาหาร ของฝาก และที่ทำการไปรษณีย์ในพื้นที่ พร้อมพอร์ตชาร์จโทรศัพท์ ขณะที่ตู้แดงแบบเดิมยังรับจดหมายและโปสต์การ์ดได้

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th