ชิงไห่ โห่ ซิล

มณฑลชิงไห่ (จีน: 青海ⓘ) เป็นมณฑลหนึ่งในภาคตะวันตกเฉียงเหนือ ของสาธารณรัฐประชาชนจีน เป็นมณฑลที่มีขนาดพื้นที่ใหญ่ที่สุดเป็นอันดับ 4 และมีจำนวนประชากรน้อยที่สุดเป็นอันดับ 3 มีเมืองหลวงและเมืองที่ใหญ่ที่สุด คือ ซีหนิง

มณฑลชิงไห่มีชื่อย่อ คือ ชิง (青) คำว่า "ชิงไห่" แปลว่าทะเลสีเขียว ซึ่งเป็นชื่อของทะเลสาบชิงไห่ทะเลสาบน้ำเค็มที่ใหญ่ที่สุดของจีน ที่อยู่ในเขตมณฑลนี้ มีเนื้อที่ทั้งหมดรวม 721,000 ตารางกิโลเมตร

โฮซิล (Hoh Xil) หรือ เคเคซิลิ (Kekexili)** (มองโกเลีย: "สันเขาสีฟ้า", หรือ อาเฉิ่งกางไจ (Aqênganggyai) ซึ่งแปลว่า "เจ้าแห่งหมื่นภูเขา") เป็นพื้นที่โดดเดี่ยว ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของที่ราบสูงชิงไห่-ทิเบต เมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2560 โฮซิลในมณฑลชิงไห่ ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกขององค์การยูเนสโก โดยได้รับการยกย่องว่าเป็น "ที่ราบสูงที่ใหญ่ที่สุดและสูงที่สุดในโลก" 

ภูมิศาสตร์

พื้นที่นี้ครอบคลุม 83,000 ตารางกิโลเมตร โดยมีระดับความสูงเฉลี่ย 4,800 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล ทอดตัวในแนวตะวันออก-ตะวันตกระหว่างเทือกเขาทังกูลา (Tanggula) และเทือกเขาคุนหลุน (Kunlun) ซึ่งตั้งอยู่บริเวณชายแดนของเขตปกครองตนเองทิเบต มณฑลชิงไห่ และเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ ทางตะวันออกเฉียงใต้ของโฮซิลมีแม่น้ำชูมาร์ (Chumar) ไหลผ่าน ซึ่งเป็นหนึ่งในแหล่งต้นน้ำที่สำคัญของแม่น้ำแยงซี ส่วนพื้นที่ที่เหลือเป็นเขตลุ่มน้ำปิด (Endorheic Basin) โดยมีแหล่งน้ำไหลลงสู่ทะเลสาบหลายแห่ง ทำให้พื้นที่นี้ถูกเรียกโดยนักอุทกศาสตร์ว่า **"เขตทะเลสาบโฮซิล"** 

ในปี พ.ศ. 2538 ได้มีการกำหนดพื้นที่ 45,000 ตารางกิโลเมตรของโฮซิล ให้เป็นเขตอนุรักษ์ธรรมชาติแห่งชาติ โดยมีระดับความสูงเฉลี่ย 4,600 เมตร และในปี พ.ศ. 2560 พื้นที่ส่วนหนึ่งของเขตนี้ ในบริเวณทางตะวันตกของมณฑลชิงไห่ ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกของยูเนสโก 

ธรณีวิทยา

โฮซิลเป็นพื้นที่ภูเขาไฟ มีแอ่งภูเขาไฟหลายแห่ง ในเขตภูเขาไฟทิเบตตอนเหนือ (Northern Tibet Volcanic Field) ซึ่งเกิดขึ้นในยุค **สมัยซีโนโซอิกตอนปลาย** ภูเขาไฟบางลูกมีลักษณะคล้ายกับภูเขาไฟฮาวาย ตัวอย่างเช่น: 

- **บามาโอโชงซง (Bamaoqiongzong)** มีพื้นที่ 300 ตารางกิโลเมตร และมีลาวาไหลทับชั้นหินตะกอนของทะเลสาบในยุคควอเทอร์นารี 

- **หยงป่อหู (Yongbohu)** ประกอบด้วยปล่องภูเขาไฟ ที่มีหินประเภทดาไซต์, แทรชิแอนดีไซต์ และแอนดีไซต์ 

- **เฉียงป๋าเฉียน (Qiangbaqian)** ครอบคลุมพื้นที่กว้าง ตามแนวเทือกเขาคุนหลุนทางใต้ 

มีการรายงานว่า ภูเขาไฟโฮซิลเกิดการปะทุ จากภาพถ่ายดาวเทียมในปี พ.ศ. 2516 แต่ภายหลังพบว่าข้อมูลดังกล่าวไม่เป็นความจริง 

สัตว์ป่า

แม้สภาพอากาศจะเลวร้าย แต่โฮซิล เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่ามากกว่า **230 ชนิด** โดยมี **20 ชนิด** ที่ได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายของจีน รวมถึง 

- **จามรีป่า (Wild Yak)** 

- **ลาป่าทิเบต (Tibetan Wild Ass)** 

- **กวางปากขาว (White-Lipped Deer)** 

- **หมีสีน้ำตาล (Brown Bear)** 

- **ละมั่งทิเบต (Tibetan Antelope หรือ Chiru)** ซึ่งเป็นสัตว์ใกล้สูญพันธุ์ 

สัตว์นักล่าหลักของภูมิภาคนี้ คือหมีสีน้ำตาล ซึ่งล่าสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็ก เช่น หนูพิกา (Plateau Pika) รวมถึงจามรีป่าและละมั่งทิเบต 

ทะเลสาบจัวไหน่ (Zhuonai Lake) ในโฮซิล เป็นแหล่งรวมตัวของละมั่งทิเบต ในช่วงฤดูผสมพันธุ์ 

การคมนาคม

ทางรถไฟสายชิงไห่-ทิเบต (Qingzang Railway) และทางหลวงแห่งชาติสาย 109 ของจีน (China National Highway 109) ตัดผ่านบริเวณชายขอบด้านตะวันออก ของเขตอนุรักษ์ธรรมชาติ ฟ่งฮั่วซานอุโมงค์ (Fenghuoshan Tunnel) ซึ่งเป็นอุโมงค์รถไฟที่อยู่สูงที่สุดในโลก (1,338 เมตร) ตั้งอยู่ที่ระดับความสูง 4,905 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล ถูกสร้างขึ้นในพื้นที่นี้