เหตุใดจีนโบราณจึงเรียกไทยว่า "เซียนลว่อ"?

ในประวัติศาสตร์จีน ประเทศไทยถูกเรียกว่า เซียนลว่อ หรือ สยาม แล้วคำว่า สยามแปลว่าอะไร? ทำไมถึงเปลี่ยนชื่อเป็นประเทศ "ไทย" ?

ประเทศไทยตั้งอยู่ในเอเชียกลางตอนใต้ของคาบสมุทรอินโดจีน มีพรมแดนติดกับกัมพูชา ลาว เมียนมาร์ และมาเลเซีย มีเนื้อที่ประมาณ 513,120 ตร.กม. มีประชากรสูงถึง 68.86 ล้านคน และเรียกตนเองว่า "สยาม" มาตลอด

ตามบันทึกทางประวัติศาสตร์ ปี ค.ศ. 1296 โจวต้ากวนเดินทางในฐานะทูตของราชวงศ์หยวนแห่งประเทศจีนมายังอาณาจักรเจนละ ซึ่งก็คือกัมพูชาในปัจจุบันและได้เขียน "บันทึกขนบประเพณีเจนละ" ไว้ ในบันทึกเรียกประเทศไทยซึ่งเป็นประเทศเพื่อนบ้านทางตะวันตกของเจนละ เรียกว่า "สยาม" นี่เป็นครั้งแรกที่ในบันทึกประวัติศาสตร์จีนเรียกประเทศไทยว่า "สยาม" ค.ศ. 1377 ในสมัยราชวงศ์หมิง จักรพรรดิพระองค์แรกแห่งราชวงศ์หมิง จูหยวนจางยกย่องกษัตริย์ไทยเป็น "ราชาแห่งสยาม" ดังนั้น ชื่อ "สยาม" จึงใช้อย่างเป็นทางการในบันทึกประวัติศาสตร์จีน อันหมายถึงประเทศไทย

แล้วทำไมต้องเรียกประเทศไทยว่า "สยาม" ?

คำว่า "สยาม" เป็นภาษาสันสกฤต ภาษาจีนเอามาแปลว่า "เซียนลว่อ" ในภาษาสันสกฤต สยามหมายถึงคนผิวดำหรือผิวคล้ำ ตามคำบอกกล่าวจากชาวอินเดียที่ใช้ภาษาสันสกฤตนี้ ในสมัยนั้นชาวอินเดียเรียกประเทศไทยและคาบสมุทรอินโดจีนว่าสยาม เมื่อเป็นแบบนี้ จีนก็เรียกสยามมาโดยตลอด จนถึงทุกวันนี้

ตามความเป็นจริง มีกลุ่มชาติพันธุ์ขนาดใหญ่อาศัยอยู่ในพื้นที่ของประเทศไทย เรียกตัวเองว่า คนไทย แต่คนไทยไม่ให้ความสำคัญในเรื่องชาติพันธุ์ มักเรียกตัวเองตามชื่อของเมืองหลวง เช่นในสมัยสุโขทัย เรียกตัวเองว่า "อาณาจักรสุโขทัย" เช่นเดียวกับ อยุธยา ธนบุรี และรัตนโกสินทร์

ปี ค.ศ. 1856 สมัยรัตนโกสินทร์มีกรุงเทพฯ เป็นเมืองหลวง ทั่วโลกใช้คำว่า "สยาม" หมายถึงประเทศไทย เพื่อวัตถุประสงค์ในการปรับตัวให้เข้ากับขนบธรรมเนียมระหว่างประเทศ รัฐบาลตัดสินใจนำชื่อ "สยาม" มาใช้เป็นชื่อประเทศ

ใน "พจนานุกรมไทย" คำว่า "ไทย" มีความหมาย 4 ประการคือ อิสระ, ไม่ใช่ทาส, มนุษย์และตระกูล" เมื่อกลุ่มชาติพันธุ์หลักคือ คนไทย ในศตวรรษที่ 20 ขบวนการรวมคนไทยในแคว้นต่างๆ หรือที่เรียกในภาษาอังกฤษว่า Greater Thai Movement หรือ Pan-Thaiism เกิดขึ้นในสยาม พวกเขาเชื่อว่าคำว่า "สยาม" ถูกแปลมาจากภาษาต่างประเทศ ไม่ใช่ภาษาไทย เพื่อความเป็นไทยที่แท้จริง ควรเปลี่ยนชื่อประเทศจาก "สยาม" เป็น "ไทย" หลายคนเห็นด้วยกับชื่อนี้ วันที่ 24 มิถุนายน ค.ศ. 1939 "สยาม" ถูกเปลี่ยนชื่อเป็น "ประเทศไทย" อย่างเป็นทางการ