3 ขนมไทยมีตำนานความรัก ความหวานที่คลาสสิก

ถ้าพูดถึงขนมไทยที่มีตำนานทรงพลังที่สุดและเปลี่ยนหน้าประวัติศาสตร์ขนมไทยไปตลอดกาล คงหนีไม่พ้น ขนมตระกูลทอง ซึ่งตำนานนี้มีตัวละครหลักที่ทุกคนคุ้นชื่อกันดีคือ ท้าวทองกีบม้า

1.ตำนานขนมตระกูลทอง (ทองหยิบ, ทองหยอด, ฝอยทอง)
ขนมเหล่านี้ถือกำเนิดขึ้นในสมัย กรุงศรีอยุธยา รัชสมัยของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช (ช่วงศตวรรษที่ 17) ซึ่งเป็นยุคที่สยามเปิดรับวัฒนธรรมตะวันตกอย่างมาก

ตำนานเล่าว่า มารี กีมาร์ (Marie Guimard) หรือ ท้าวทองกีบม้า สตรีลูกครึ่งโปรตุเกส-ญี่ปุ่น-เบงกอล ซึ่งเป็นภรรยาของเจ้าพระยาวิชาเยนทร์ ได้นำสูตรขนมจากโปรตุเกสมาดัดแปลงเดิมทีขนมโปรตุเกสใช้แป้งและไข่เป็นหลัก แต่ท้าวทองกีบม้าได้นำวัตถุดิบพื้นถิ่นของไทยอย่าง "มะพร้าว" และ "น้ำตาลมะพร้าว" มาผสมผสาน

จาก "Ovos Moles" สู่ "ทองหยอด" ขนมโปรตุเกสดั้งเดิมถูกปรับเปลี่ยนกรรมวิธีจนกลายเป็นขนมมงคลที่มีชื่อเป็น "ทอง" เพื่อใช้ในงานรื่นเริงและพิธีกรรมต่างๆ ของไทย

รสชาติมีความฉ่ำน้ำเชื่อม (Syrup) สูงมาก ตัวขนมต้องมีความนุ่มนวล ไม่กระด้าง หวานนำตามสไตล์ขนมวัง และต้องมี กลิ่นหอม ซึ่งเป็นหัวใจของขนมไทย โดยมักจะใช้การอบควันเทียนหรือน้ำลอยดอกมะลิในขั้นตอนการทำน้ำเชื่อม

รู้ไหมว่า "ฝอยทอง" ในสมัยก่อนถือเป็นของทำยากมาก เพราะต้องโรยเส้นไข่ให้ต่อเนื่องไม่ขาดสาย เชื่อกันว่าถ้าใครทำเส้นได้ยาวสลวย ชีวิตคู่หรือโชคลาภก็จะยืนยาวตามไปด้วย

2.ขนมโถกพก (หรือ ขนมเหนียว/ขนมต้ม) หากจะมองหาขนมที่มีตำนานเก่าแก่ไปถึงยุคสุโขทัย ต้องยกให้ขนมต้ม น่าจะเป็นการเรียกชื่อที่เพี้ยนมาจาก "ขนมโถเถ" (หรือ ข้าวโถเถ) ซึ่งเป็นขนมโบราณพื้นบ้านของ ชาวไทยพวน ในอำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย ขนมชนิดนี้ทำจากแป้งข้าวเจ้าหมัก มีรสชาติเค็มอ่อนๆ และมีความหอมมันจากมะพร้าว

ตำนานมีปรากฏในหลักฐานทางประวัติศาสตร์ว่าใช้ในพิธีบวงสรวงเทวดามาตั้งแต่สมัยสุโขทัย และเชื่อว่าเป็นขนมที่เลียนแบบมาจาก โมทกะ ขนมโปรดของพระพิฆเนศ

รสชาติแป้งข้าวเหนียวนุ่มหนึบ ไส้ด้านในทำจากมะพร้าวขูดเคี่ยวกับน้ำตาลโตนดจนหอมและเหนียว รสชาติจะหวานมัน ตัดกับความเค็มปะแล่มของมะพร้าวทึนทึกขูดที่โรยด้านนอก

3. ขนมครก เป็นนิทานพื้นบ้านที่เล่าสืบต่อกันมาถึงที่มาของชื่อ "ขนม ค.ร.ก." (ที่ย่อมาจาก คน-รัก-กัน)

ขนมครกมีตำนานความรักที่คลาสสิกมาก เรียกได้ว่าเป็นขนมครก กับตำนานความรัก ‘โรมิโอ-จูเลียต’ แห่งเมืองไทย เชื่อกันว่าเป็นขนมที่เกิดจากความรักของคู่รักคู่หนึ่งในสมัยก่อน ทั้งคู่ตกลงกันว่าจะทำขนมกินด้วยกันเพื่อพิสูจน์ความรัก จึงช่วยกันหยอดแป้งและกะทิลงในเบ้าหลุม แม้จะยากลำบากแต่ก็ทำสำเร็จจนกลายเป็นขนมที่มีรูปลักษณ์เป็นสองฝาประกบกันเปรียบเหมือนความรักที่แยกจากกันไม่ได้

นั่นกลายเป็นโศกนาฏกรรม ในวันแต่งงานที่พ่อจัดฉากขึ้น กะทิแอบนัดพบแป้งเพื่อหนีไปด้วยกัน แต่ระหว่างทางกะทิตกหลุมพรางที่ผู้ใหญ่บ้านขุดล่อไว้ แป้งเห็นกะทิตกไปในหลุมจึงกระโดดตามลงไป และทั้งคู่ก็ถูกฝังกลบตายไปพร้อมกัน ชาวบ้านที่สงสารจึงนำแป้งและกะทิมาปรุงเป็นขนมบนเตาหลุม เพื่อเป็นสัญลักษณ์ถึงความรักอมตะของทั้งคู่ที่ต้องมาอยู่ร่วมกันในหลุม

รสชาติจะเป็นส่วนผสมที่ลงตัวที่สุดระหว่างความกรอบ ของแป้งด้านนอก และความนุ่มละมุนของกะทิที่อยู่ด้านใน รสชาติจะมีความหวานเค็มตัดกันเบาๆ ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ที่ไม่เหมือนใคร

ขนมไทยเปรียบเสมือนงานศิลปะที่กินได้ นอกจากความหวานหอมแล้ว แต่ละชนิดยังมีที่มาที่น่าสนใจ โดยเฉพาะการผสมผสานวัฒนธรรมข้ามชาติที่กลายเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว นี่คือขนมไทยที่มีตำนานและเรื่องเล่าที่โดดเด่นจริงๆ