ประเทศที่สามารถเข้าออก"ช่องแคบฮอร์มุซ"ได้ณเวลานี้

ณ วันที่ 4 มีนาคม 2569 สถานการณ์การเข้า-ออกช่องแคบที่

สำคัญของโลก

มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โดยมีรายละเอียดดังนี้ครับ

ช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz)

ปัจจุบัน อิหร่านได้ประกาศปิดช่องแคบฮอร์มุซอย่างเป็นทางการ

ตั้งแต่วันที่ 3 มีนาคม 2569 โดยกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลาม (IRGC)

ได้สั่งระงับการเดินเรือทั้งหมดและขู่ว่าจะใช้กำลังโจมตีเรือที่พยายามฝ่าฝืน 

ประเทศที่ยังคงพยายามเข้า-ออก: เนื่องจากเป็นเส้นทางส่งออกน้ำมันหลัก

(ประมาณ 20% ของโลก) หลายประเทศในเอเชียรวมถึง ไทย กำลังได้รับ

ผลกระทบอย่างหนักและต้องเร่งหาทางรับมือกับวิกฤตพลังงาน

การอพยพ: รัฐบาลไทยได้สั่งอพยพคนไทยเกือบ 300 คน

และถอนเจ้าหน้าที่สถานทูตออกจากอิหร่านทันที 

ช่องแคบสำคัญอื่นๆ

อุโมงค์ช่องแคบอังกฤษ (Channel Tunnel)

ก่อนหน้านี้มีรายงานการระงับบริการชั่วคราวเนื่องจากระบบไฟฟ้าขัดข้อง

แต่เป็นปัญหาทางเทคนิคไม่ใช่การปิดถาวรทางภูมิรัฐศาสตร์

คลองปานามา: ยังคงเปิดให้บริการ แต่เผชิญกับข้อจำกัดด้านความแออัด

และปัญหาเรื่องระดับน้ำ 

กลุ่มประเทศที่ข้ามพรมแดนได้อิสระ

หากคุณหมายถึงการเข้า-ออกระหว่างประเทศที่ทำได้ง่ายและสะดวก

ที่สุดในขณะนี้

กลุ่มประเทศในสหภาพยุโรป (Schengen Area): สมาชิกส่วนใหญ่สามารถ

เดินทางเข้า-ออกกันได้โดยไม่ต้องตรวจพาสปอร์ต ยกเว้นบางประเทศเช่น

แอนดอร์รา ที่อาจมีการตรวจสอบบ้าง 

หากมองให้ลึกกว่านั้น เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับช่องแคบฮอร์มุซไม่ได้เป็นเพียงข่าวด้านภูมิรัฐศาสตร์เท่านั้น แต่ยังอาจส่งแรงกระเพื่อมไปทั่วเศรษฐกิจโลก

ช่องแคบฮอร์มุซตั้งอยู่ระหว่าง อิหร่านกับโอมาน และเชื่อมอ่าวเปอร์เซียกับอ่าวโอมาน แม้จะมีความกว้างเพียงประมาณ 30–50 กิโลเมตรในบางช่วง แต่เส้นทางนี้กลับเป็น “จุดคอขวด” ของพลังงานโลก เพราะน้ำมันดิบจากประเทศผู้ส่งออกหลักอย่าง ซาอุดีอาระเบีย อิรัก คูเวต กาตาร์ และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ต้องผ่านช่องแคบนี้ก่อนจะส่งไปยังตลาดเอเชีย ยุโรป และอเมริกา

ในแต่ละวัน มีเรือบรรทุกน้ำมันผ่านเส้นทางนี้มากกว่า 15–20 ล้านบาร์เรลต่อวัน คิดเป็นประมาณหนึ่งในห้าของการค้าพลังงานทั่วโลก

ลองนึกภาพตามง่าย ๆ
ถ้าทางผ่านหลักของน้ำมันโลกถูกปิด แม้เพียงไม่กี่วัน ราคาพลังงานทั่วโลกก็สามารถสั่นสะเทือนได้ทันที

นักวิเคราะห์พลังงานหลายแห่งเคยเตือนว่า หากช่องแคบฮอร์มุซถูกปิดจริง ราคาน้ำมันโลกอาจพุ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว เพราะตลาดพลังงานมีความอ่อนไหวต่อความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์สูงมาก

คำถามที่ตามมาคือ

ประเทศไทยได้รับผลกระทบมากแค่ไหน?

คำตอบคือ มากกว่าที่หลายคนคิด

ประเทศไทยนำเข้าน้ำมันดิบและพลังงานจากตะวันออกกลางในสัดส่วนค่อนข้างสูง โดยเฉพาะจากประเทศอย่างซาอุดีอาระเบีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และกาตาร์ เส้นทางขนส่งส่วนใหญ่ก็ต้องผ่านช่องแคบฮอร์มุซเช่นกัน

เมื่อเส้นทางนี้เกิดปัญหา สิ่งที่มักเกิดขึ้นตามมาคือ

• ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกปรับตัวขึ้น

• ค่าขนส่งพลังงานสูงขึ้น

• ราคาพลังงานภายในประเทศมีแนวโน้มปรับขึ้นตาม

และเมื่อพลังงานแพงขึ้น ผลกระทบก็จะลามต่อไปยังต้นทุนอื่น ๆ ไม่ว่าจะเป็นค่าไฟ ค่าเดินทาง หรือราคาสินค้า

พูดง่าย ๆ ก็คือ
เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในตะวันออกกลาง อาจส่งผลมาถึง ค่าครองชีพของคนไทย ได้โดยตรง

นอกจากฮอร์มุซแล้ว โลกยังมี “จุดคอขวด” ด้านการขนส่งอีกหลายแห่ง เช่น

• คลองสุเอซ ที่เชื่อมทะเลเมดิเตอร์เรเนียนกับทะเลแดง

• คลองปานามา ที่เชื่อมมหาสมุทรแอตแลนติกกับแปซิฟิก

• ช่องแคบมะละกา ระหว่างมาเลเซีย อินโดนีเซีย และสิงคโปร์

เส้นทางเหล่านี้ล้วนเป็นจุดยุทธศาสตร์ของการค้าโลก และหากเกิดปัญหาขึ้นเพียงจุดเดียว ก็สามารถสร้างผลกระทบเป็นลูกโซ่ต่อระบบเศรษฐกิจทั่วโลกได้ทันที

หลายประเทศจึงเริ่มพูดถึงแนวคิดเรื่อง “ความมั่นคงด้านพลังงาน” (Energy Security) มากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการเพิ่มคลังสำรองน้ำมัน การกระจายแหล่งนำเข้า หรือการเร่งลงทุนในพลังงานทางเลือก เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานลม หรือไฮโดรเจน

คำถามที่น่าสนใจคือ

ในโลกที่เส้นทางพลังงานสำคัญยังคงกระจุกตัวอยู่ในพื้นที่เสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์
ประเทศต่าง ๆ ควรพึ่งพาพลังงานแบบเดิมต่อไป หรือควรเร่งเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานรูปแบบใหม่ให้เร็วขึ้น?

เพราะสุดท้ายแล้ว เหตุการณ์อย่างการปิดช่องแคบฮอร์มุซไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของสงครามหรือการเมืองระหว่างประเทศเท่านั้น

แต่มันคือเรื่องที่เกี่ยวข้องกับ เศรษฐกิจโลก ความมั่นคงด้านพลังงาน และชีวิตประจำวันของผู้คนทั่วโลก อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้เลย.