หน้าแรก ตรวจหวย เว็บบอร์ด ควิซ แชร์ลิ้ง Page อัลบั้ม คำคม Glitter เกมถอดรหัสภาพ คำนวณ การเงิน ราคาทองคำ กินอะไรดี
ข้อตกลงการใช้บริการนโยบายความเป็นส่วนตัวนโยบายเนื้อหานโยบายการสร้างรายได้About Usติดต่อเว็บไซต์แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม

เครื่องสังคโลกจากสุโขทัยและศรีสัชนาลัย สินค้าเครื่องเคลือบที่เดินทางไกลไปทั่วเอเชีย

เขียนโดย คิดไปเรื่อย

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เครื่องสังคโลกจากแหล่งเตาในพื้นที่สุโขทัยและศรีสัชนาลัยเคยเป็นสินค้าค้าขายทางทะเล พบทั้งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และญี่ปุ่น หลักฐานจากแหล่งเตา เมืองท่า และเรืออับปางช่วยบอกเส้นทางของภาชนะเหล่านี้ได้ แต่ยังไม่เพียงพอจะยืนยันว่าพ่อค้าจีนและญี่ปุ่นทุกกลุ่มแล่นเรือมาซื้อถึงแหล่งผลิตโดยตรง หรือสังคโลกทุกชิ้นเป็นสินค้าราคาแพงสำหรับคนชั้นสูง

เครื่องถ้วยเหล่านี้มีทั้งของใช้ในท้องถิ่นและสินค้าส่งออก ช่วงที่การค้าขยายตัวมากยังครอบคลุมสมัยที่ดินแดนสุโขทัยอยู่ภายใต้อิทธิพลของอยุธยาด้วย ดังนั้นเรื่องของสังคโลกจึงยาวนานกว่าอายุของอาณาจักรสุโขทัยในฐานะรัฐอิสระ

เสน่ห์ของเนื้อดินและน้ำเคลือบ

แหล่งผลิตสำคัญอยู่บริเวณเมืองสุโขทัยและศรีสัชนาลัย เครื่องถ้วยจากแต่ละแหล่งมีรูปแบบหลากหลาย ทั้งชาม จาน ไห และภาชนะมีฝา บางชิ้นเขียนลวดลายสีเข้มใต้เคลือบ บางชิ้นมีผิวเคลือบสีเขียวที่คนคุ้นตากันดี

กรมศิลปากรอธิบายว่าเครื่องเคลือบเขียวจากศรีสัชนาลัยมักมีเนื้อดินสีเทาอ่อน ผิวเคลือบโปร่งแสงตั้งแต่เขียวมะกอกไปจนถึงสีฟ้าอ่อน ช่างใช้เครื่องมือขูด ขีด หรือแกะลายลงบนเนื้อดินก่อนชุบน้ำเคลือบแล้วนำไปเผา ส่วนรอยแตกรานบนผิวเคลือบสัมพันธ์กับการขยายและหดตัวของเคลือบกับเนื้อดินที่ต่างกัน

นอกจากจานชาม แหล่งเตาศรีสัชนาลัยยังผลิตสิ่งของประเภทอื่น เช่น ชิ้นส่วนประดับอาคารและตุ๊กตาดินเผารูปคนหรือสัตว์ แสดงให้เห็นว่าช่างปรับรูปทรงให้เหมาะกับการใช้งานหลายอย่าง ไม่ได้ผลิตภาชนะหน้าตาเดียวกันทั้งหมด

จากเตาในแผ่นดินสู่เมืองท่า

หลักฐานแหล่งเตาและเศษภาชนะช่วยให้นักโบราณคดีศึกษาวิธีผลิตและช่วงเวลาที่เตาแต่ละแห่งทำงาน ภาชนะส่วนหนึ่งถูกใช้ในเมืองใกล้เคียง อีกส่วนเข้าสู่เครือข่ายการค้าทางน้ำ โดยอยุธยาเป็นศูนย์กลางสำคัญแห่งหนึ่งในการรวบรวมสินค้าเพื่อส่งต่อออกทะเล

กรมศิลปากรระบุว่า ในช่วงต้นพุทธศตวรรษที่ 20 ราชวงศ์หมิงควบคุมการค้าของจีนอย่างเข้มงวด ปริมาณเครื่องถ้วยจีนที่ส่งออกลดลง สังคโลกจากศรีสัชนาลัยจึงมีโอกาสขยายตลาด และเป็นสินค้าส่งออกสำคัญในช่วงพุทธศตวรรษที่ 20–21 อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงทางการค้าเป็นกระบวนการที่ซับซ้อน จึงไม่ควรมองว่าปัจจัยนี้เพียงข้อเดียวอธิบายความนิยมทั้งหมด

เรืออับปางบอกอะไรเราได้บ้าง

เครื่องสังคโลกเคลือบเขียวพบในแหล่งเรืออับปางบริเวณเกาะคราม จังหวัดชลบุรี ซึ่งกำหนดอายุราวพุทธศตวรรษที่ 20–21 และพบในแหล่งเรือรอยัลหนานไห่นอกชายฝั่งมาเลเซียซึ่งมีอายุราวพุทธศตวรรษที่ 21 รวมถึงแหล่งโบราณคดีในบรูไน หลักฐานเหล่านี้ช่วยยืนยันว่าภาชนะจากแหล่งผลิตเดินทางไปกับเครือข่ายทางทะเลจริง

นอกจากนี้ยังพบเครื่องถ้วยจากแหล่งผลิตไทยในฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย และญี่ปุ่น แต่การพบวัตถุในประเทศปลายทางไม่ได้บอกเสมอไปว่าใครเป็นผู้ซื้อรายแรกหรือเรือลำใดพามาถึง ภาชนะอาจผ่านพ่อค้าหลายทอดและเปลี่ยนมือระหว่างเมืองท่าได้

ทุกวันนี้เครื่องสังคโลกจึงมีคุณค่าทั้งในฐานะงานฝีมือและหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ชามใบหนึ่งอาจเผยให้เห็นฝีมือช่างที่ควบคุมดินและน้ำเคลือบ ขณะเดียวกันตำแหน่งที่ขุดพบก็ช่วยต่อภาพความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนผลิต เมืองท่า และผู้คนที่ใช้ภาชนะเหล่านี้เมื่อหลายร้อยปีก่อน

ภาพประกอบสร้างขึ้นเพื่ออธิบายเนื้อหา ไม่ใช่ภาพหลักฐานจากแหล่งโบราณคดีจริง

⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม 
คิดไปเรื่อย's profile
มีผู้เข้าชมแล้ว 8 ครั้ง
เขียนโดย คิดไปเรื่อย
เป็นกำลังใจให้เจ้าของกระทู้โดยการ VOTE และ SHARE
Hot Topic ที่น่าสนใจอื่นๆ
ประวัติถนนเจริญกรุง จากทางสำหรับรถม้าสู่ถนนสายสำคัญของพระนครกรมอุตุฯ เตือนฝนตกหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัด เสี่ยงน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลาก ระหว่างวันที่ 20–22 พฤศจิกายน 2569เปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569คลองรังสิตในสมัยรัชกาลที่ 5 โครงการเอกชนที่เปิดทุ่งให้กลายเป็นนาข้าวช้างศึกอยุธยา จากเพนียดคล้องช้างสู่การใช้งานในกองทัพเลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569คณะราชทูตสยามสมัยพระนารายณ์ ข้ามทะเลหกเดือนเข้าเฝ้าพระเจ้าหลุยส์ที่ 14จุดเริ่มต้นหอสมุดแห่งชาติและพิพิธภัณฑสถานแห่งแรกของไทย จากของสะสมในวังสู่แหล่งเรียนรู้ของประชาชนเลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569หวยลาววันนี้ 20 พฤศจิกายน 2569 เปิดแนวทางเลขเด่น 2-6-8 ส่องเลขคู่และเลขสามตัวที่น่าสนใจธนบัตรใบแรกของสยาม เหตุใดรัฐบาลรัชกาลที่ 5 จึงให้แลกคืนเป็นเงินโลหะได้ประวัติไปรษณีย์และโทรเลขสยาม จากบุรุษเดินหนังสือสู่สายสื่อสารข้ามพรมแดน
ดู Hot Topic ทั้งหมด
กระทู้อื่นๆในบอร์ด สาระ เกร็ดน่ารู้
ทำไมคนนอร์เวย์ถึงปลูกหญ้าบนหลังคาบ้านทำไมรถและบ้านจึงกลายเป็นเครื่องวัดความสำเร็จ และแรงกดดันนี้เกี่ยวข้องกับหนี้อย่างไรต้นไม้ที่เก่าแก่ที่สุดในโลกทำไมบางคนบริจาคออกสื่อ แต่กลับปฏิบัติต่อลูกน้องและคนใกล้ตัวอย่างไม่เป็นธรรม
ตั้งกระทู้ใหม่