หน้าแรก ตรวจหวย เว็บบอร์ด ควิซ แชร์ลิ้ง Page อัลบั้ม คำคม Glitter เกมถอดรหัสภาพ คำนวณ การเงิน ราคาทองคำ กินอะไรดี
ข้อตกลงการใช้บริการนโยบายความเป็นส่วนตัวนโยบายเนื้อหานโยบายการสร้างรายได้About Usติดต่อเว็บไซต์แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม

วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 เรือรบฝรั่งเศส เงินถุงแดง และราคาที่สยามต้องจ่าย

เขียนโดย คิดไปเรื่อย

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เย็นวันที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2436 เรือรบฝรั่งเศสสองลำแล่นฝ่าแนวป้องกันที่ปากแม่น้ำเจ้าพระยา หลังเกิดการยิงต่อสู้กับฝ่ายสยาม เรือทั้งสองขึ้นไปถึงพระนครและทอดสมอใกล้สถานทูตฝรั่งเศส เหตุการณ์ครั้งนั้นเป็นช่วงสำคัญของวิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 ซึ่งลงเอยด้วยการที่สยามต้องยอมรับข้อเรียกร้องเรื่องดินแดนและจ่ายเงินให้ฝรั่งเศส

เงินส่วนหนึ่งที่นำมาใช้มาจากเงินสำรองซึ่งรู้จักกันในชื่อ เงินถุงแดง สะสมไว้ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 3 แต่เงินก้อนนี้ไม่ได้ทำให้สยามได้ดินแดนคืนทั้งหมด และไม่ใช่เงินเพียงแหล่งเดียวที่นำมารวบรวมเพื่อจ่ายในครั้งนั้น

ชนวนความขัดแย้งริมแม่น้ำโขง

ก่อนเกิดเหตุที่ปากน้ำ ฝรั่งเศสกำลังขยายอำนาจในอินโดจีนและอ้างสิทธิเหนือดินแดนทางฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขง ซึ่งขณะนั้นมีหัวเมืองที่อยู่ภายใต้อำนาจของสยาม ความขัดแย้งรุนแรงขึ้นเมื่อทั้งสองฝ่ายต่างส่งกำลังเข้าไปในพื้นที่พิพาท

ฝ่ายสยามเสนอให้ใช้อนุญาโตตุลาการช่วยตัดสินข้อพิพาท แต่ฝรั่งเศสไม่รับข้อเสนอ ขณะเดียวกัน สยามเตรียมป้องกันปากแม่น้ำเจ้าพระยา เพราะหากเรือรบต่างชาติผ่านเข้ามาได้ ก็จะเข้าถึงกรุงเทพฯ ทางแม่น้ำโดยตรง

แนวป้องกันบริเวณปากน้ำมีทั้งป้อมพระจุลจอมเกล้า ป้อมผีเสื้อสมุทร และเรือรบฝ่ายสยาม เมื่อเรือแองคองสตังต์กับเรือโคแมตของฝรั่งเศสแล่นเข้ามาในวันที่ 13 กรกฎาคม จึงเกิดการปะทะด้วยปืนใหญ่ แม้ฝ่ายสยามจะยิงสกัด แต่เรือทั้งสองก็ผ่านขึ้นไปได้ การต่อสู้ทำให้มีผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บทั้งสองฝ่าย

เอกสารการทูตร่วมสมัยระบุว่า ฝรั่งเศสส่งเรือสองลำนี้ขึ้นไปสมทบเรือลูแตง ซึ่งทอดสมออยู่หน้าสถานทูตฝรั่งเศสในกรุงเทพฯ ก่อนแล้ว โดยฝ่ายฝรั่งเศสอ้างเหตุผลเรื่องการคุ้มครองคนในบังคับของตน ส่วนรัฐบาลสยามคัดค้านการนำเรือขึ้นมา

คำขาดและแรงกดดัน

หลังเหตุปะทะ ฝรั่งเศสยื่นคำขาดให้สยามยอมรับข้อเรียกร้องหลายประการ รวมถึงการถอนกำลังจากดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง และการชดใช้ค่าเสียหาย ฝรั่งเศสยังตัดความสัมพันธ์ทางการทูตและปิดอ่าวเพื่อกดดัน ขณะที่อังกฤษไม่ได้เข้าช่วยสยามทำสงครามกับฝรั่งเศส

ตัวเลข 3 ล้านฟรังก์ที่มักเล่ากันนั้น สถาบันพระปกเกล้าอธิบายว่าเป็นเงินที่ฝรั่งเศสเรียกให้สยามวางเป็นมัดจำเพื่อชดใช้ความเสียหายต่าง ๆ ส่วนข้อเรียกร้องยังมีรายละเอียดเรื่องค่าชดใช้อื่นด้วย จึงควรระวังการนำตัวเลขทั้งหมดมารวมกันโดยไม่แยกว่าหมายถึงเงินประเภทใด

ต่อมาในวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2436 สยามลงนามในสนธิสัญญากับฝรั่งเศส ยอมสละสิทธิในดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง ฝรั่งเศสยังยึดจันทบุรีไว้เป็นประกันระหว่างรอให้สยามปฏิบัติตามเงื่อนไข การจ่ายเงินจึงเป็นเพียงส่วนหนึ่งของข้อตกลงภายใต้แรงกดดันทางทหารและการทูต

เงินถุงแดงมาจากไหน

ตามคำอธิบายของกระทรวงวัฒนธรรม เงินถุงแดงเป็นเงินที่พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 ทรงสะสมจากการค้าสำเภาส่วนพระองค์ โดยเก็บเงินไว้ในถุงผ้าสีแดง และมีส่วนที่สำรองไว้สำหรับยามบ้านเมืองเกิดเหตุคับขัน เมื่อถึงวิกฤตในรัชกาลที่ 5 จึงมีการนำเงินสำรองนี้มารวมกับเงินจากพระคลังเพื่อชำระตามข้อเรียกร้อง

กระทรวงวัฒนธรรมระบุด้วยว่า เงินถุงแดงรวมกับเงินพระคลังยังไม่พอ บรรดาพระบรมวงศานุวงศ์ ขุนนาง และข้าราชบริพารจึงนำทรัพย์สินมาช่วยสมทบ เรื่องที่เล่ากันกล่าวถึงการใช้เหรียญเม็กซิโกซึ่งเป็นเงินตราที่หมุนเวียนในการค้าระหว่างประเทศในเวลานั้น

คำว่า ‘เงินถุงแดงไถ่บ้านเมือง’ จึงช่วยให้เห็นความสำคัญของเงินสำรองในยามวิกฤต แต่หากเข้าใจว่าเพียงจ่ายเงินแล้วสยามได้ดินแดนทั้งหมดกลับคืน ก็จะคลาดเคลื่อนจากผลของสนธิสัญญา สยามยังคงรักษาเอกราชไว้ ขณะเดียวกันก็ต้องยอมรับการเปลี่ยนแปลงอำนาจเหนือดินแดนและเงื่อนไขที่หนักหน่วงจากฝรั่งเศส

ภาพประกอบสร้างขึ้นเพื่อจำลองบรรยากาศ มิใช่ภาพถ่ายเหตุการณ์จริง

⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม 
คิดไปเรื่อย's profile
มีผู้เข้าชมแล้ว 2 ครั้ง
เขียนโดย คิดไปเรื่อย
เป็นกำลังใจให้เจ้าของกระทู้โดยการ VOTE และ SHARE
Hot Topic ที่น่าสนใจอื่นๆ
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569ประวัติถนนเจริญกรุง จากทางสำหรับรถม้าสู่ถนนสายสำคัญของพระนครจุดเริ่มต้นหอสมุดแห่งชาติและพิพิธภัณฑสถานแห่งแรกของไทย จากของสะสมในวังสู่แหล่งเรียนรู้ของประชาชนเปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569กรมอุตุฯ เตือนฝนตกหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัด เสี่ยงน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลาก ระหว่างวันที่ 20–22 พฤศจิกายน 2569เลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569หวยลาววันนี้ 20 พฤศจิกายน 2569 เปิดแนวทางเลขเด่น 2-6-8 ส่องเลขคู่และเลขสามตัวที่น่าสนใจช้างศึกอยุธยา จากเพนียดคล้องช้างสู่การใช้งานในกองทัพเหมืองดีบุกภาคใต้ แรงงานจีนและทุนต่างชาติที่เปลี่ยนภูเก็ตกับพังงาคณะราชทูตสยามสมัยพระนารายณ์ ข้ามทะเลหกเดือนเข้าเฝ้าพระเจ้าหลุยส์ที่ 14คลองรังสิตในสมัยรัชกาลที่ 5 โครงการเอกชนที่เปิดทุ่งให้กลายเป็นนาข้าวประวัติรถรางไฟฟ้ากรุงเทพฯ เมื่อสยามมีรถรางให้บริการก่อนโตเกียว
ดู Hot Topic ทั้งหมด
กระทู้อื่นๆในบอร์ด สาระ เกร็ดน่ารู้
ทำไมสุโขทัยโบราณจึงสร้างทำนบพระร่วงและตระพังเก็บน้ำ แม้เมืองอยู่ไกลแม่น้ำยมสะพานพระพุทธยอดฟ้า จากอนุสรณ์ฉลองพระนคร 150 ปี สู่ทางเชื่อมสองฝั่งเจ้าพระยาทำไมน้ำหลากจึงหยุดกองทัพพม่าไม่ได้ในสงครามเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2ทำไมกรุงศรีอยุธยาจึงเป็นเกาะกลางน้ำ ชัยภูมิป้องกันเมืองและเส้นทางการค้าในอดีต
ตั้งกระทู้ใหม่