หน้าแรก ตรวจหวย เว็บบอร์ด ควิซ แชร์ลิ้ง Page อัลบั้ม คำคม Glitter เกมถอดรหัสภาพ คำนวณ การเงิน ราคาทองคำ กินอะไรดี
ข้อตกลงการใช้บริการนโยบายความเป็นส่วนตัวนโยบายเนื้อหานโยบายการสร้างรายได้About Usติดต่อเว็บไซต์แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม

เหมืองดีบุกภาคใต้ แรงงานจีนและทุนต่างชาติที่เปลี่ยนภูเก็ตกับพังงา

เขียนโดย nantana

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ก่อนที่ภูเก็ตจะเป็นเมืองท่องเที่ยวชื่อดัง ดีบุกเคยเป็นสินค้าสำคัญที่ดึงผู้คน เงินทุน และเครื่องจักรจากต่างแดนเข้ามายังชายฝั่งอันดามัน แรงงานชาวจีนเดินทางมาหางานในเหมือง ขณะที่ผู้ประกอบการจีน อังกฤษ และออสเตรเลียเข้ามาลงทุนในช่วงเวลาต่างกัน

ความมั่งคั่งจากแร่ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในหลุมเหมือง เงินหมุนเวียนไปถึงกิจการขนส่ง ร้านค้า และชุมชนเมือง แต่เบื้องหลังรายได้เหล่านั้นคือการใช้แรงงานหนักและการเปลี่ยนแปลงพื้นที่ขุดแร่เป็นบริเวณกว้าง

แร่ที่เชื่อมชายฝั่งอันดามันกับตลาดต่างประเทศ

ภูเก็ตมีการทำเหมืองดีบุกมาหลายร้อยปีก่อนยุคเรือขุด รายงานของสำนักงานสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐฯ กล่าวถึงบันทึกนักเดินทางชาวยุโรปที่พบเหมืองบนเกาะภูเก็ตในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 16 ส่วนเมื่อการค้าขยายตัวในคริสต์ศตวรรษที่ 19 กิจการเหมืองในพื้นที่ส่วนใหญ่มีชาวจีนเป็นเจ้าของหรือผู้ประกอบการ

แร่ที่ผ่านการล้างทำความสะอาดถูกส่งไปขายยังปีนังและสิงคโปร์ ซึ่งเป็นเมืองท่าสำคัญของภูมิภาค การขุดแร่ในภูเก็ตจึงเชื่อมอยู่กับทั้งเครือข่ายพ่อค้า การเดินเรือ และความต้องการวัตถุดิบจากต่างประเทศ

จากแรงงานอพยพสู่ชุมชนและกิจการเหมือง

การขยายตัวของเหมืองดึงแรงงานชาวจีนจำนวนมากให้เดินทางเข้ามาทำงาน บางคนขุดดิน หาบดินและกรวด หรือช่วยล้างแร่ งานเหล่านี้ต้องใช้กำลังคนมาก โดยเฉพาะก่อนที่เครื่องจักรขนาดใหญ่จะแพร่หลาย

คนจีนในเศรษฐกิจเหมืองมีฐานะและบทบาทต่างกัน ตั้งแต่คนงานรับจ้างไปจนถึงผู้ประกอบการและพ่อค้า บางครอบครัวสะสมทุนจากการทำเหมืองหรือธุรกิจที่เกี่ยวข้อง แล้วขยายกิจการต่อไป การอพยพและการตั้งถิ่นฐานจึงมีส่วนทำให้จำนวนประชากรและชุมชนเมืองภูเก็ตเติบโตขึ้น

แหล่งแร่สำคัญไม่ได้มีเพียงภูเก็ต พื้นที่ตะกั่วป่าในพังงาและจังหวัดระนองก็มีการทำเหมืองเช่นกัน ผู้คนที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมยังรวมถึงผู้ขนส่งสินค้าและผู้จัดหาเชื้อเพลิงให้เครื่องจักรด้วย

เมื่อเรือขุดเข้ามาเปลี่ยนวิธีทำเหมือง

ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 เงินทุนจากอังกฤษและออสเตรเลียเข้ามามีบทบาทมากขึ้น พร้อมเทคโนโลยีเรือขุดที่ใช้สายพานกระเช้าตักดินและตะกอนขึ้นมาคัดแยกแร่ เครื่องจักรชนิดนี้ต้องใช้เงินลงทุนสูง แต่สามารถขุดและล้างวัสดุได้ครั้งละมากกว่าวิธีที่พึ่งแรงงานคนเป็นหลัก

สำนักงานสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐฯ ระบุว่า กัปตันเอ็ดเวิร์ด ที. ไมลส์ จากออสเตรเลีย นำเรือขุดมาปรับใช้กับการเก็บแร่ในอ่าวทุ่งคา ภูเก็ต ในปี พ.ศ. 2449 ขณะที่งานวิจัยไทยอีกชิ้นระบุปีเริ่มใช้เรือขุดในไทยเป็น พ.ศ. 2450 ความคลาดเคลื่อนนี้อาจเกี่ยวกับการนับเหตุการณ์คนละขั้น จึงควรแยกปีที่แต่ละแหล่งระบุไว้

หลังจากนั้นเทคโนโลยีเรือขุดขยายไปยังพื้นที่อื่น รวมถึงตะกั่วป่าและระนอง ส่วนเหมืองที่ใช้เครื่องสูบหรือฉีดน้ำยังคงมีอยู่ เพราะผู้ประกอบการไม่ได้มีกำลังลงทุนในเครื่องจักรเท่ากัน

ความมั่งคั่งที่กระจายไปตามเส้นทางการค้า

ขนาดของอุตสาหกรรมเห็นได้จากข้อมูลที่สถาบันพระปกเกล้ารวบรวมไว้ว่า ในช่วงต้นทศวรรษ 2470 มณฑลภูเก็ตผลิตดีบุกประมาณร้อยละ 70 ของผลผลิตทั้งประเทศ ตัวเลขนี้หมายถึงพื้นที่มณฑลภูเก็ตในระบบการปกครองสมัยนั้น ไม่ใช่ตัวเลขของจังหวัดภูเก็ตเพียงจังหวัดเดียว

เมื่อแร่ถูกขนออกจากเหมือง ก็ต้องอาศัยคนงาน ท่าเรือ พ่อค้า และผู้จัดหาสิ่งของให้ชุมชนเหมือง รายได้จึงต่อยอดเป็นกิจการหลายประเภท ขณะเดียวกันผลประโยชน์จากการค้าไม่ได้ตกแก่ทุกคนเท่ากัน เจ้าของทุน ผู้ถือสิทธิทำเหมือง พ่อค้า และแรงงานต่างอยู่คนละตำแหน่งในห่วงโซ่นี้

ทุกวันนี้ร่องรอยยุคดีบุกยังอยู่ในชื่อสถานที่ อาคารเก่า เรื่องเล่าของครอบครัว และภูมิประเทศบางแห่งที่เคยถูกขุด ภาพจำของความรุ่งเรืองจึงมีทั้งเรือขุดและตึกการค้า รวมถึงชีวิตของผู้คนที่เคยทำงานอยู่เบื้องหลังแร่ส่งออกด้วย

ภาพประกอบเป็นภาพสร้างขึ้นเพื่อจำลองบรรยากาศในอดีต ไม่ใช่ภาพถ่ายเหตุการณ์จริง

⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม 
nantana's profile
มีผู้เข้าชมแล้ว 4 ครั้ง
เขียนโดย nantana
เป็นกำลังใจให้เจ้าของกระทู้โดยการ VOTE และ SHARE
Hot Topic ที่น่าสนใจอื่นๆ
ประวัติไปรษณีย์และโทรเลขสยาม จากบุรุษเดินหนังสือสู่สายสื่อสารข้ามพรมแดนหวยลาววันนี้ 20 พฤศจิกายน 2569 เปิดแนวทางเลขเด่น 2-6-8 ส่องเลขคู่และเลขสามตัวที่น่าสนใจประวัติวังหน้า จากพระมหาอุปราชสมัยอยุธยาถึงจุดสิ้นสุดในรัชกาลที่ 5เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569เลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569เกลือทะเลกับเกลือแกงแทบไม่ต่างกัน เรื่องเดียวที่ต่างจริงคือไอโอดีนหมอบรัดเลย์กับศิริราช จุดเปลี่ยนการผ่าตัดและการแพทย์ตะวันตกในสยามชุมชนต่างชาติในกรุงศรีอยุธยา จากพ่อค้าริมน้ำสู่ทหารอาสาและขุนนางราชสำนักช็อกวงการทอง! ทองคำร่วงหนัก 2,500 บาทในวันเดียว เปิดตลาดยังไม่ถึง 2 ชั่วโมงปรับราคา 25 ครั้ง คนมีทองต้องจับตา!เปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569สร้างทางรถไฟกรุงเทพฯ–โคราช ฝ่าดงพญาเย็นและไข้ป่าในสมัยรัชกาลที่ 5ข่าวดีคนใช้เรือ! เรือด่วนเจ้าพระยาลดค่าโดยสาร 1 บาท เริ่มวันนี้ 20 พ.ย. 2569 ใครใช้ทุกวันเตรียมประหยัดได้เลย
ดู Hot Topic ทั้งหมด
กระทู้อื่นๆในบอร์ด สาระ เกร็ดน่ารู้
ช้างศึกอยุธยา จากเพนียดคล้องช้างสู่การใช้งานในกองทัพธนบัตรใบแรกของสยาม เหตุใดรัฐบาลรัชกาลที่ 5 จึงให้แลกคืนเป็นเงินโลหะได้ประวัติรถรางไฟฟ้ากรุงเทพฯ เมื่อสยามมีรถรางให้บริการก่อนโตเกียวบางกอกรีคอร์เดอร์ หนังสือพิมพ์ภาษาไทยฉบับแรกและจุดเริ่มต้นของพื้นที่ข่าวสารในสยาม
ตั้งกระทู้ใหม่