แมวเลี้ยงมีอายุยืนขึ้นจากสมัยก่อนจริงหรือ

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

แมวที่เคยวิ่งไล่ของเล่นไปทั่วบ้าน วันหนึ่งอาจกลายเป็นเจ้าตัวอาวุโสที่ชอบนอนเงียบ ๆ ข้างหน้าต่าง พอเห็นแมวบางตัวอยู่กับครอบครัวถึง 15 หรือ 20 ปี ก็อดคิดไม่ได้ว่าแมวเลี้ยงสมัยนี้มีเวลาอยู่กับเรานานขึ้นแค่ไหน

มีข้อมูลที่แชร์กันว่า ช่วงต้นทศวรรษ 1980 แมวเลี้ยงมีอายุเฉลี่ยประมาณ 7 ปี แล้วเพิ่มเป็น 15 ปีในปี 2021 ตัวเลขสองชุดนี้ดูชัดเจน แต่ก่อนนำมาบอกว่าอายุแมวเพิ่มขึ้นกว่าเท่าตัว ต้องรู้ก่อนว่าเก็บจากแมวที่ไหน และใช้วิธีคำนวณแบบเดียวกันหรือเปล่า

ข้อมูลสัตวแพทย์สนับสนุนว่าแมวเลี้ยงมีแนวโน้มอายุยืนขึ้น แต่ยังยืนยันไม่ได้ว่าแมวเลี้ยงโดยทั่วไปเพิ่มจาก 7 ปีเป็น 15 ปีภายในปี 2021 งานวิจัยแต่ละชิ้นให้ตัวเลขต่างกันตามกลุ่มแมว พื้นที่ ช่วงเวลา และวิธีวัด

ตัวอย่างเช่น งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในปี 2024 ใช้ข้อมูลแมว 7,936 ตัวที่ได้รับการยืนยันว่าเสียชีวิต จากกลุ่มแมวที่อยู่ในการดูแลของคลินิกสัตวแพทย์ปฐมภูมิในสหราชอาณาจักรช่วงปี 2019 นักวิจัยประเมินอายุคาดเฉลี่ยเมื่อแรกเกิดได้ 11.74 ปี ตัวเลขนี้เป็นค่าประมาณของกลุ่มที่ศึกษา ไม่ใช่อายุที่จะใช้ทำนายแมวทุกตัว

แล้วตัวเลข 15 ปีมาจากไหน?

แมวบางกลุ่มมีค่ากลางของอายุเมื่อเสียชีวิตใกล้เคียงตัวเลขนั้น งานศึกษาแมวที่เสียชีวิตในอังกฤษช่วงปี 2009–2012 พบค่ามัธยฐานรวม 14 ปี ส่วนแมวเพศเมียในกลุ่มเดียวกันมีค่ามัธยฐาน 15 ปี หมายความว่าในกลุ่มเพศเมียที่ศึกษามีแมวครึ่งหนึ่งเสียชีวิตก่อนอายุดังกล่าว และอีกครึ่งหนึ่งมีอายุยืนกว่านั้น

ค่ามัธยฐาน 15 ปีของแมวเพศเมียจึงตอบคนละคำถามกับอายุคาดเฉลี่ยเมื่อแรกเกิด 11.74 ปีของแมวรวมทุกเพศ ทั้งสองตัวเลขมาจากคนละงานและคนละวิธีคำนวณ จึงนำมาแทนกันตรง ๆ ไม่ได้

ข้อมูลแมวในอดีตบอกอะไรได้บ้าง

งานวิจัยญี่ปุ่นที่ตีพิมพ์ในปี 1989 ใช้ข้อมูลแมว 3,936 ตัวที่ตายในเขตคันโตและถูกฝังในสุสานสัตว์แห่งหนึ่งในโตเกียว ระหว่างเดือนมิถุนายน 1981 ถึงพฤษภาคม 1982 นักวิจัยคำนวณอายุคาดเฉลี่ยเมื่อแรกเกิดของกลุ่มนี้ได้ 4.2 ปี

ตัวเลขญี่ปุ่นช่วยให้เห็นข้อมูลจากแมวในอดีต แต่เป็นข้อมูลจากสุสานแห่งเดียว ไม่ได้เป็นตัวแทนของแมวเลี้ยงทุกประเทศ และไม่อาจนำไปเทียบกับงานวิจัยอังกฤษเพื่อสรุปว่าแมวทั่วโลกมีอายุเพิ่มขึ้นเป็นกี่เท่าได้ เพราะประชากรและวิธีเก็บข้อมูลต่างกัน

อะไรช่วยให้แมวมีโอกาสอยู่กับเราได้นาน

การดูแลสุขภาพและสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยน่าจะมีส่วนช่วยให้แมวมีชีวิตยืนขึ้น แม้จะระบุไม่ได้จากงานเหล่านี้ว่าแต่ละปัจจัยเพิ่มอายุไปกี่ปี เจ้าของเริ่มได้จากการพาแมวตรวจสุขภาพตามคำแนะนำของสัตวแพทย์ ดูแลวัคซีนและการป้องกันปรสิตให้เหมาะกับความเสี่ยง รวมถึงปรึกษาเรื่องการทำหมัน

อาหารที่เหมาะกับวัย น้ำสะอาด และการรักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ก็มีความหมาย งานศึกษาในสหราชอาณาจักรพบความสัมพันธ์ระหว่างน้ำหนักที่ไม่เหมาะสมกับอายุขัยที่สั้นลง แต่ความสัมพันธ์นี้ไม่ได้พิสูจน์ว่าน้ำหนักเป็นสาเหตุเพียงอย่างเดียว

บ้านที่ลดโอกาสเกิดอุบัติเหตุ มีมุ้งลวดหรือพื้นที่ปลอดภัย พร้อมที่ปีนป่ายและเล่น ช่วยให้แมวได้ใช้ชีวิตอย่างเหมาะสม หากแมวสูงวัยเริ่มกินน้อย น้ำหนักลด ดื่มน้ำมาก หรือพฤติกรรมเปลี่ยนไป ควรพาไปพบสัตวแพทย์แทนการคิดว่าเป็นเพราะอายุเพียงอย่างเดียว

แมวอายุ 15 ปีจึงไม่ใช่เรื่องแปลก แต่ก็ไม่ใช่ตัวเลขรับประกันสำหรับทุกบ้าน การดูแลสม่ำเสมอและสังเกตความเปลี่ยนแปลงช่วยให้เจ้าของมีโอกาสพบปัญหาเร็วขึ้น และดูแลแมวให้สบายในแต่ละช่วงวัย