คนเราฟังเพลงกี่เพลงตลอดชีวิต

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เปิดเพลงระหว่างเดินทางสักครึ่งชั่วโมง กลับมาทำอาหารก็เปิดวิทยุทิ้งไว้อีกหน่อย พอรวมแต่ละวันเข้าด้วยกัน เพลงที่ผ่านหูเราอาจมีจำนวนเยอะจนนึกไม่ออกเลยว่าตลอดชีวิตจะฟังไปกี่เพลง

มีตัวเลขหนึ่งที่ถูกส่งต่อกันว่า คนทั่วไปฟังเพลงประมาณ 1.3 ล้านเพลงตลอดชีวิต ตัวเลขนี้ดูเฉพาะเจาะจงเสียจนเหมือนมีคนเก็บข้อมูลไว้ครบทุกช่วงวัย แล้วที่มาของมันคืออะไร?

ตัวเลข 1.3 ล้านเป็นผลจากการนำเวลาเฉลี่ยมาคำนวณต่อ ไม่ใช่ผลสำรวจที่ติดตามนับเพลงของคนจริงตั้งแต่เกิดจนเสียชีวิต จึงใช้เป็นตัวอย่างให้เห็นขนาดคร่าว ๆ ได้ แต่ยังยืนยันไม่ได้ว่าเป็นจำนวนเฉลี่ยตลอดชีวิตของคนทั่วไป

เว็บไซต์ HeadphonesAddict ซึ่งเผยแพร่ตัวเลขนี้ ระบุว่าใช้ข้อมูลเวลาฟังเพลงเฉลี่ยจาก IFPI ร่วมกับสมมติฐานว่าเพลงหนึ่งยาว 3 นาที 30 วินาที และมีอายุ 79 ปี โดยได้ผลประมาณ 1,299,340 เพลง

วิธีคิดแบบนี้นำเวลาฟังในช่วงหนึ่งมายืดออกไปตลอดชีวิต ราวกับว่าเจ้าของตัวเลขฟังเพลงด้วยความถี่เท่าเดิมตั้งแต่วัยเด็กจนถึงวัยชรา ทั้งที่ชีวิตจริงอาจมีบางปีฟังแทบทุกวัน และบางช่วงแทบไม่ได้เปิดเพลงเลย

ถ้าเปลี่ยนข้อมูลตั้งต้น ตัวเลขก็เปลี่ยน IFPI ซึ่งเป็นองค์กรตัวแทนอุตสาหกรรมเพลงบันทึกเสียง รายงานในปี 2023 ว่าผู้ตอบสำรวจใช้เวลาฟังเพลงเฉลี่ย 20.7 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ เทียบกับ 20.1 ชั่วโมงในปี 2022 โดยการสำรวจปี 2023 ครอบคลุมผู้ใช้อินเทอร์เน็ตมากกว่า 43,000 คน อายุ 16–64 ปี ใน 26 ประเทศ

ถ้านำค่า 20.7 ชั่วโมงต่อสัปดาห์มาคิดเป็นตัวอย่าง และสมมติว่าแต่ละเพลงยาว 3 นาทีครึ่ง จะได้เวลาฟังเทียบเท่าประมาณ 355 เพลงต่อสัปดาห์ หรือราว 18,450 เพลงต่อปี ถ้าใช้อัตรานี้ต่อเนื่อง 79 ปี จะได้ประมาณ 1.46 ล้านครั้ง

ตัวเลข 1.46 ล้านครั้งจึงเป็นเพียงผลคำนวณภายใต้เงื่อนไขดังกล่าว ไม่ใช่จำนวนเพลงเฉลี่ยตลอดชีวิตที่ IFPI สำรวจพบโดยตรง เพราะข้อมูลมาจากคนอายุ 16–64 ปีในช่วงเวลาหนึ่ง ไม่ได้บอกว่าคนกลุ่มเดียวกันฟังเพลงเท่าไรตลอดทั้งชีวิต และเพลงจริงก็ไม่ได้ยาวเท่ากันทุกเพลง

คำว่า จำนวนครั้งที่ฟัง ยังต่างจากจำนวนเพลงที่ไม่ซ้ำกัน เพลงโปรดเพลงเดียวที่เปิดซ้ำสิบรอบอาจนับเป็นการฟังสิบครั้ง แต่ยังมีชื่อเพลงเพียงเพลงเดียว ส่วนการกดข้ามกลางเพลง หรือได้ยินท่อนสั้น ๆ จากคลิป ก็ทำให้การแปลงเวลาทั้งหมดเป็นจำนวนเพลงเต็ม ๆ คลาดเคลื่อนได้

ถ้าอยากประเมินของตัวเอง ลองจดเวลาฟังเพลงในหนึ่งสัปดาห์ คูณด้วย 60 เพื่อแปลงเป็นนาที แล้วหารด้วยความยาวเพลงที่ต้องการใช้เป็นตัวแทน ผลลัพธ์จะเป็นจำนวนครั้งโดยประมาณสำหรับสัปดาห์นั้น ยิ่งเก็บหลายสัปดาห์ที่มีรูปแบบชีวิตต่างกัน ค่าเฉลี่ยก็ยิ่งสะท้อนพฤติกรรมช่วงนั้นได้ดีขึ้น

ส่วนตัวเลข 1.3 ล้านเพลงมีที่มาจากการคำนวณจริง แต่ไม่ได้บอกว่าแต่ละคนจะฟังถึงเท่านั้น หรือได้รู้จักเพลงใหม่จำนวนเท่ากัน เพลงเดิมที่เปิดซ้ำระหว่างทางกลับบ้านก็เพิ่มจำนวนครั้งในการฟังได้เหมือนกัน