ฮอปในเบียร์ช่วยให้ผ่อนคลายได้จริงไหม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

หลังเลิกงาน บางคนชอบนั่งพักพร้อมเบียร์เย็น ๆ สักแก้ว แล้วรู้สึกว่าวันที่เหนื่อยมาทั้งวันเบาลง พอได้ยินว่าฮอปซึ่งเป็นส่วนผสมของเบียร์เคยใช้เป็นสมุนไพรช่วยให้นอนหลับ ก็เลยชวนสงสัยว่าความสบายใจนั้นมาจากฮอปหรือเปล่า

คำตอบคือ ฮอปมีสารที่กำลังศึกษาว่าอาจมีผลต่อการผ่อนคลายและการนอน แต่ยังบอกไม่ได้ว่าฮอปในเบียร์ทั่วไปมีปริมาณหรือออกฤทธิ์มากพอที่จะทำให้คนดื่มผ่อนคลายอย่างชัดเจน ส่วนความรู้สึกง่วงหรือเคลิ้มหลังดื่มเบียร์มีแอลกอฮอล์นั้น แอลกอฮอล์ก็มีผลต่อสมองด้วย จึงยกความดีความชอบให้ฮอปอย่างเดียวไม่ได้

ฮอปเป็นพืชที่นำช่อดอกมาใช้เพิ่มรสขมและกลิ่นให้เบียร์ นอกจากนี้ยังมีประวัติการใช้เป็นสมุนไพรเพื่อช่วยเรื่องการนอน แต่การใช้ต่อกันมานานไม่ได้ยืนยันโดยอัตโนมัติว่าฮอปในเครื่องดื่มทุกชนิดจะให้ผลเหมือนกัน

งานวิจัยพบอะไรบ้าง?

มีงานวิจัยขนาดเล็กที่ให้พยาบาลหญิงสุขภาพดีดื่มเบียร์ไม่มีแอลกอฮอล์ที่มีฮอป 333 มิลลิลิตรพร้อมอาหารเย็นเป็นเวลา 14 วัน แล้วติดตามการนอนด้วยอุปกรณ์วัดการเคลื่อนไหว นักวิจัยพบว่าตัวชี้วัดการนอนบางอย่างดีขึ้นเมื่อเทียบกับช่วงก่อนดื่ม

ผลนี้น่าสนใจ เพราะไม่มีแอลกอฮอล์มาเกี่ยวข้อง แต่การศึกษาไม่ได้เปรียบเทียบกับเครื่องดื่มที่เหมือนกันทุกอย่างและไม่มีฮอป จึงยังแยกไม่ได้แน่ชัดว่าผลที่พบเกิดจากฮอปมากน้อยเพียงใด อีกทั้งกลุ่มตัวอย่างก็เป็นคนเฉพาะกลุ่ม ไม่ได้แปลว่าจะเกิดผลแบบเดียวกันกับทุกคน

อีกการศึกษาหนึ่งใช้เบียร์ไม่มีแอลกอฮอล์ที่มีสารรสขมจากฮอปในปริมาณกำหนด ติดตามอารมณ์และการนอนของผู้ใหญ่เป็นเวลา 3 สัปดาห์ เป็นการศึกษานำร่องที่ไม่มีกลุ่มเปรียบเทียบ ผลจึงใช้เป็นเบาะแสได้ แต่ยังพิสูจน์เหตุและผลไม่ได้ และไม่ควรนำปริมาณในงานทดลองไปเทียบตรง ๆ กับเบียร์ทั่วไป

ศูนย์มะเร็งเมโมเรียล สโลน เคตเตอริง ระบุด้วยว่างานศึกษาในคนเกี่ยวกับฮอปยังมีจำกัด บางงานใช้ฮอปร่วมกับสมุนไพรอื่น เช่น วาเลอเรียน จึงยังไม่ชัดว่าฮอปเพียงอย่างเดียวจะให้ผลเหมือนกันหรือไม่

ง่วงหลังดื่ม ไม่ได้แปลว่าหลับมีคุณภาพ

เบียร์ทั่วไปมีแอลกอฮอล์ ซึ่งอาจทำให้รู้สึกง่วงในช่วงแรก แต่ก็รบกวนการนอนในช่วงต่อมาได้ หน่วยงานสุขภาพสหรัฐฯ NCCIH จึงแนะนำให้หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์ใกล้เวลานอน

ส่วนรสขมของเบียร์ก็บอกไม่ได้ตรง ๆ ว่าแก้วนั้นมีสารจากฮอปที่ช่วยผ่อนคลายมากเพียงใด เพราะสูตรและกระบวนการผลิตต่างกัน เบียร์ที่ขมกว่าจึงไม่ใช่ตัวเลือกที่พิสูจน์แล้วว่าช่วยให้นอนดีกว่า

หากต้องการพักผ่อนก่อนนอน ลองจัดเวลาเข้านอนให้สม่ำเสมอ ลดแสงจากหน้าจอ อ่านหนังสือ หรือฝึกหายใจช้า ๆ ในห้องที่เงียบและสบาย หากนอนไม่หลับบ่อยจนกระทบชีวิตประจำวัน ควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุและวิธีดูแลที่เหมาะสม

สำหรับคนที่มองอาหารเสริมหรือสารสกัดฮอปเป็นอีกทางเลือก ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน โดยเฉพาะเมื่อใช้ยาที่ทำให้ง่วงหรือมีโรคประจำตัว เพราะผลิตภัณฑ์แต่ละชนิดมีส่วนผสมและความเข้มข้นต่างกัน

ตอนนี้จึงพูดได้ว่าฮอปเป็นพืชที่มีงานศึกษาเรื่องการผ่อนคลายอยู่จริง แต่ยังไม่มีหลักฐานพอจะใช้เบียร์เป็นเครื่องช่วยนอนหรือยาคลายเครียดได้