ธงหัวกะโหลกโจรสลัดมีไว้ขู่จริงไหม?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

หนังหลายเรื่องทำให้เราจำธงโจรสลัดเป็นผืนดำที่มีหัวกะโหลกกับกระดูกไขว้ จนดูเหมือนทุกลำใช้สัญลักษณ์เดียวกัน

ธงโจรสลัดใช้ข่มขวัญเรือและส่งสัญญาณให้ยอมจำนน แต่ไม่ได้มีแบบเดียวกัน ธงดำสื่อว่าถ้ายอมแพ้ ลูกเรืออาจได้รับความเมตตา ส่วนธงแดงเตือนว่าจะไม่ไว้ชีวิตหากยังสู้ต่อ พิพิธภัณฑ์ Royal Museums Greenwich อธิบายว่าธงเป็นวิธีส่งข้อความถึงเรือเป้าหมายจากระยะไกล

ถ้าอีกฝ่ายยอม โจรสลัดก็ยึดของได้โดยไม่ต้องเสี่ยงเสียลูกเรือ การขู่ด้วยธงจึงช่วยให้ได้ของโดยไม่ต้องปะทะทุกครั้ง

ภาพหัวกะโหลกไขว้เป็นแบบที่คนคุ้นที่สุด แต่ธงจริงมีหลายหน้าตา ช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 17 ถึงต้นศตวรรษที่ 18 โจรสลัดหลายคนใช้ธงเฉพาะของตน โดยมักเลือกสีดำหรือแดงกับเครื่องหมายเกี่ยวกับความตาย บางผืนเป็นพื้นแดงแต้มสัญลักษณ์สีขาว และมีการใช้พื้นสีเหลืองเป็นบางครั้ง

ตัวอย่างที่ Royal Museums Greenwich ยกไว้ช่วยให้เห็นความต่างชัดขึ้น ธงของหนวดดำมีโครงกระดูกถือแก้วทรายและแทงหัวใจสีแดง ส่วนธงของเน็ด โลว์ใช้รูปโครงกระดูกสีแดง ขณะที่บาร์โธโลมิว โรเบิร์ตส์มีธงหลายแบบ ทั้งภาพตนเองถือแก้วทรายกับโครงกระดูก และภาพยืนบนกะโหลกสองหัว

ธงเหล่านี้ไม่ได้รอดมาถึงปัจจุบันมากนัก เรื่องหน้าตาจึงอาศัยคำบอกเล่าของผู้เห็นเหตุการณ์ หนังสือพิมพ์ และหนังสือประวัติศาสตร์ หนึ่งในแหล่งสำคัญคือหนังสือ A General History of the Pyrates ที่กัปตันชาร์ลส์ จอห์นสันพิมพ์ในปี 1724 ซึ่งบรรยายและวาดภาพธงโจรสลัดหลายผืน

แม้คำว่า “Jolly Roger” จะทำให้คนคิดถึงหัวกะโหลกบนพื้นดำ แต่พิพิธภัณฑ์ระบุว่ามีบันทึกใช้ชื่อนี้กับบาร์โธโลมิว โรเบิร์ตส์ในปี 1721 และฟรานซิส สปริกส์ในปี 1723 ธงของทั้งคู่ต่างกันและไม่มีหัวกะโหลกไขว้ ชื่อนี้จึงน่าจะเคยใช้เรียกธงโจรสลัดโดยทั่วไป ก่อนภาพจำแบบหนึ่งจะเด่นขึ้นในวัฒนธรรมสมัยนิยม

คำตอบคือธงโจรสลัดทำหน้าที่สื่อคำขู่และเงื่อนไขการยอมแพ้ แต่หัวกะโหลกไขว้ไม่ใช่เครื่องหมายประจำเรือทุกลำ แต่ละกัปตันเลือกสัญลักษณ์และสีของตนเพื่อให้เรือที่เห็นรู้ว่ากำลังเผชิญหน้ากับใคร

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th