ภาพเก่าหาดูยาก : ภาพซอยนานา เทียบกันในอดีต และปัจจุบัน

🏙️ “ซอยนานา” ปี 1971 🆚 “ซอยนานา” ในปัจจุบัน

หากย้อนเวลากลับไปหลายสิบปี บริเวณที่เรารู้จักกันในชื่อ “นานา” บนถนนสุขุมวิทของกรุงเทพฯ คงเป็นภาพที่แตกต่างจากทุกวันนี้อย่างมาก จากพื้นที่ที่ครั้งหนึ่งยังมีอาคารเตี้ย ๆ ร้านค้า และถนนที่ไม่ได้หนาแน่นด้วยผู้คนและการจราจรเหมือนในปัจจุบัน วันนี้นานากลายเป็นหนึ่งในย่านใจกลางเมืองที่มีความหลากหลายทั้งด้านผู้คน วัฒนธรรม อาหาร การท่องเที่ยว โรงแรม และธุรกิจยามค่ำคืน

ภาพเก่าของย่านนานาที่ถูกเผยแพร่บนโลกออนไลน์มักถูกระบุว่าเป็นภาพในปี 1971 ขณะที่แหล่งข้อมูลบางแห่งระบุว่าภาพลักษณะเดียวกันถ่ายในช่วงต้นทศวรรษ 1970 และมีการระบุปี 1974 สำหรับภาพหนึ่ง จึงอาจต้องระวังการฟันธงปีของภาพจากคำบรรยายบนอินเทอร์เน็ต แต่ไม่ว่าจะเป็นปี 1971 หรือช่วงใกล้เคียงกัน ภาพเหล่านี้ก็สะท้อนให้เห็นบรรยากาศของสุขุมวิทในยุคที่กรุงเทพฯ กำลังขยายตัวออกไปทางตะวันออกได้อย่างน่าสนใจ

ชื่อ “นานา” มีที่มาจากตระกูล นานา โดยเฉพาะ เล็ก นานา (Lek Nana) นักธุรกิจและนักการเมืองไทยเชื้อสายคุชราตี ซึ่งเป็นเจ้าของที่ดินจำนวนมากบริเวณถนนสุขุมวิท และมีบทบาทสำคัญในพื้นที่จนชื่อสกุลของเขากลายมาเป็นชื่อเรียกย่านแห่งนี้

ในบริเวณนานามีซอยสำคัญอยู่สองฝั่งของถนนสุขุมวิท ได้แก่ ซอยสุขุมวิท 3 หรือ “นานาเหนือ” และ ซอยสุขุมวิท 4 หรือ “นานาใต้” ซึ่งเป็นพื้นที่ที่พัฒนาขึ้นพร้อมกับการเติบโตของกรุงเทพฯ และถนนสุขุมวิทเอง โดยถนนสุขุมวิทเริ่มก่อสร้างในช่วงทศวรรษ 1930 และสร้างเสร็จในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ก่อนที่พื้นที่โดยรอบจะค่อย ๆ กลายเป็นส่วนหนึ่งของกรุงเทพฯ ที่ขยายตัวอย่างรวดเร็ว

เมื่อเข้าสู่ช่วงทศวรรษ 1960–1970 นานาเริ่มมีความเป็นนานาชาติมากขึ้น โดยเฉพาะในยุคสงครามเวียดนามที่มีทหารอเมริกันเดินทางเข้ามาพักผ่อนในประเทศไทยเป็นจำนวนมาก ย่านสุขุมวิทจึงเริ่มมีโรงแรม ร้านอาหาร สถานบันเทิง และธุรกิจต่าง ๆ เพิ่มขึ้น เพื่อรองรับผู้มาเยือนจากต่างประเทศ การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวกลายเป็นส่วนหนึ่งของพัฒนาการที่ทำให้นานาค่อย ๆ มีภาพลักษณ์เป็นย่านนานาชาติอย่างที่เห็นในเวลาต่อมา

หากมองภาพของนานาในยุคเก่า จะเห็นถนนและอาคารที่มีขนาดไม่สูงมาก บรรยากาศโดยรวมยังดูโปร่งและมีความเป็นย่านชุมชนมากกว่าภาพของกรุงเทพฯ ในปัจจุบัน อาคารสูงยังไม่ได้ปรากฏหนาแน่นเหมือนทุกวันนี้ และรูปแบบการเดินทางบนถนนก็แตกต่างจากยุคที่มีรถยนต์จำนวนมากและระบบรถไฟฟ้าเข้ามาเป็นส่วนสำคัญของเมือง

แต่เมื่อเวลาผ่านไป กรุงเทพฯ เติบโตขึ้นอย่างรวดเร็ว นานาก็เปลี่ยนแปลงตามไปด้วย จากย่านที่มีร้านค้าและชุมชนแบบดั้งเดิม กลายเป็นพื้นที่ที่มีทั้งโรงแรม อพาร์ตเมนต์ ร้านอาหารนานาชาติ ร้านตัดเสื้อ ธุรกิจบริการ และสถานบันเทิงจำนวนมาก งานศึกษาพื้นที่นานายังพบว่าชุมชนแห่งนี้มีความหลากหลายทางวัฒนธรรมอย่างเห็นได้ชัด โดยมีทั้งชาวไทย อินเดีย พม่า ไทย-ลาว รวมถึงนักท่องเที่ยวจากตะวันตก ตะวันออกกลาง และเอเชียกลุ่มต่าง ๆ เข้ามาใช้พื้นที่

หนึ่งในภาพจำของนานาในยุคปัจจุบันจึงเป็นเรื่องของ ความหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นภาษา อาหาร ร้านค้า หรือรูปแบบการใช้ชีวิต เดินไปตามถนนในบริเวณนี้ เราอาจพบทั้งร้านอาหารไทย ร้านอาหารอินเดีย ร้านอาหารตะวันออกกลาง ร้านค้าเพื่อชาวต่างชาติ โรงแรม และธุรกิจหลากหลายประเภทอยู่ในพื้นที่เดียวกัน

อีกสิ่งหนึ่งที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างเห็นได้ชัดคือระบบคมนาคม ปัจจุบันบริเวณนานามี รถไฟฟ้า BTS สถานีนานา ซึ่งช่วยเชื่อมต่อพื้นที่แห่งนี้กับย่านสำคัญอื่น ๆ ของกรุงเทพฯ ทำให้การเดินทางของทั้งคนในพื้นที่และนักท่องเที่ยวสะดวกขึ้นอย่างมาก เมื่อเทียบกับกรุงเทพฯ ในช่วงหลายสิบปีก่อนที่ยังไม่มีระบบรถไฟฟ้าเช่นในปัจจุบัน

เมื่อมองภาพเก่าเทียบกับภาพปัจจุบัน สิ่งที่น่าสนใจจึงไม่ใช่เพียงความแตกต่างของอาคารหรือจำนวนรถบนถนนเท่านั้น แต่ยังเป็นภาพสะท้อนของ การเปลี่ยนแปลงของกรุงเทพมหานครทั้งเมือง จากเมืองที่มีพื้นที่โล่งและอาคารไม่สูงมาก สู่มหานครขนาดใหญ่ที่เต็มไปด้วยอาคารสูง ระบบขนส่งมวลชน ธุรกิจ และผู้คนจากหลากหลายประเทศ

แม้เวลาจะผ่านไปกว่าครึ่งศตวรรษ แต่ชื่อ “นานา” ยังคงอยู่ และกลายเป็นชื่อที่ผู้คนทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติรู้จักเป็นอย่างดี จากชื่อของตระกูลที่เคยถือครองที่ดินจำนวนมากในบริเวณสุขุมวิท กลายมาเป็นชื่อของย่านสำคัญแห่งหนึ่งของกรุงเทพฯ

จากถนนในภาพเก่าที่ดูเงียบสงบกว่าในวันนี้ สู่ย่านใจกลางเมืองที่เต็มไปด้วยแสงไฟ ผู้คน และความหลากหลายทางวัฒนธรรม นานาจึงเป็นอีกหนึ่งพื้นที่ที่บอกเล่าเรื่องราวการเติบโตของกรุงเทพฯ ได้อย่างชัดเจน เพียงมองภาพอดีตเทียบกับปัจจุบัน เราก็จะเห็นว่าเมืองหนึ่งเมืองสามารถเปลี่ยนแปลงไปได้มากเพียงใดในเวลาไม่กี่ทศวรรษ 🏙️🇹🇭✨