มะเร็งเต้านมอาการเป็นไง สัญญาณเตือนที่ไม่ควรรอให้เป็นก้อนก่อนค่อยไปตรวจ

มะเร็งเต้านมอาการเป็นไง คำตอบคือไม่ได้มีแค่ก้อนที่เต้านมเท่านั้น

เวลาพูดถึงมะเร็งเต้านม หลายคนมักนึกถึงการคลำเจอก้อนแข็ง ๆ ในเต้านมเป็นอันดับแรก ซึ่งเป็นอาการสำคัญที่พบได้จริง แต่ในความเป็นจริง มะเร็งเต้านมอาจแสดงอาการได้หลายแบบ บางคนไม่เจอก้อนชัด ๆ แต่มีการเปลี่ยนแปลงของผิวหนัง หัวนม รูปร่างเต้านม หรือมีของเหลวไหลจากหัวนมแทน

สิ่งที่ควรรู้คือ อาการผิดปกติของเต้านมไม่ได้แปลว่าเป็นมะเร็งเสมอไป เพราะก้อน ซีสต์ การอักเสบ ฮอร์โมน หรือการติดเชื้อก็ทำให้เต้านมเปลี่ยนแปลงได้ แต่ถ้ามีอาการใหม่ เป็นข้างเดียว เป็นต่อเนื่อง หรือเปลี่ยนไปจากเดิมอย่างชัดเจน ควรไปพบแพทย์เพื่อประเมิน ไม่ควรรอดูจนก้อนใหญ่หรืออาการรุนแรงขึ้น

อาการที่พบบ่อยที่สุดคือก้อนหรือความหนาผิดปกติ

อาการที่คนพูดถึงมากที่สุดคือคลำพบก้อนที่เต้านม หรือบริเวณรักแร้ ก้อนอาจแข็ง ขอบไม่เรียบ เคลื่อนได้น้อย หรือรู้สึกต่างจากเนื้อเต้านมรอบ ๆ บางคนไม่ได้รู้สึกเป็นก้อนชัด แต่รู้สึกว่ามีบริเวณหนึ่งของเต้านมหนา แข็ง หรือแน่นกว่าปกติ

อย่างไรก็ตาม ก้อนที่เต้านมจำนวนมากไม่ใช่มะเร็ง โดยเฉพาะในคนอายุน้อยหรือช่วงก่อนมีประจำเดือน แต่เพราะแยกเองได้ยากว่าเป็นก้อนธรรมดาหรือก้อนอันตราย การตรวจโดยแพทย์และอาจต้องทำอัลตราซาวนด์หรือแมมโมแกรมจึงสำคัญมาก

เต้านมเปลี่ยนขนาดหรือรูปร่าง

ถ้าเต้านมข้างหนึ่งบวมขึ้น ยุบลง ผิดรูป หรือมีขนาดเปลี่ยนจากเดิมโดยไม่สัมพันธ์กับรอบเดือน ควรสังเกตให้ดี โดยเฉพาะถ้าเปลี่ยนเฉพาะข้างเดียวหรือมีอาการอื่นร่วม เช่น เจ็บ ผิวแดง ผิวบุ๋ม หรือหัวนมผิดปกติ

เต้านมสองข้างของคนเราไม่จำเป็นต้องเท่ากันอยู่แล้ว แต่สิ่งที่ต้องระวังคือการเปลี่ยนแปลงใหม่ ๆ ที่ไม่เคยเป็นมาก่อน และอยู่ต่อเนื่องไม่หายไปเอง

ผิวเต้านมบุ๋ม ย่น หนา หรือคล้ายผิวส้ม

ผิวหนังบริเวณเต้านมที่บุ๋มลงเป็นจุด ๆ ย่น ดึงรั้ง หนาขึ้น หรือดูคล้ายผิวส้ม เป็นสัญญาณที่ไม่ควรมองข้าม เพราะอาจเกิดจากก้อนหรือการเปลี่ยนแปลงใต้ผิวหนังที่ดึงรั้งเนื้อเยื่อไว้

บางกรณีเต้านมอาจแดง ร้อน บวม หรือเจ็บคล้ายการอักเสบ ซึ่งอาจเป็นการติดเชื้อธรรมดาก็ได้ แต่ถ้าเป็นมากขึ้นเร็ว ไม่ดีขึ้นหลังรักษา หรือเกิดขึ้นโดยไม่มีเหตุชัดเจน ควรตรวจเพิ่มเติม เพราะมะเร็งเต้านมบางชนิดอาจมีอาการคล้ายการอักเสบได้

หัวนมเปลี่ยนไปจากเดิม

อาการที่เกี่ยวกับหัวนมก็เป็นสัญญาณสำคัญ เช่น หัวนมบอดหรือบุ๋มเข้าไปใหม่ หัวนมเปลี่ยนทิศทาง เจ็บหัวนมผิดปกติ ผิวบริเวณหัวนมลอก แดง เป็นสะเก็ด คันเรื้อรัง หรือมีแผลที่ไม่หาย

บางคนมีหัวนมบอดมาตั้งแต่เดิมซึ่งอาจไม่ใช่ปัญหา แต่ถ้าหัวนมที่เคยปกติกลับค่อย ๆ ดึงรั้งเข้าไป หรือมีการเปลี่ยนแปลงใหม่ ๆ ควรไปตรวจ

มีของเหลวไหลจากหัวนม

ของเหลวจากหัวนมที่ควรระวังคือของเหลวที่ไหลเองโดยไม่ได้บีบ เป็นข้างเดียว ออกมาจากท่อเดียว หรือมีเลือดปน โดยเฉพาะในคนที่ไม่ได้ให้นมบุตร อาการนี้อาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ แต่ควรให้แพทย์ประเมินเพื่อความปลอดภัย

ถ้าเป็นน้ำนมในช่วงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรอาจเป็นเรื่องปกติ แต่ถ้าไม่ได้อยู่ในช่วงนั้นและมีน้ำใส น้ำเหลือง หรือเลือดไหลออกมาเอง ไม่ควรปล่อยไว้

เจ็บเต้านมเป็นมะเร็งไหม

อาการเจ็บเต้านมพบได้บ่อยมาก และส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับฮอร์โมน รอบเดือน กล้ามเนื้อ หรือการอักเสบ มากกว่าจะเป็นมะเร็ง แต่ก็ไม่ได้แปลว่าเจ็บแล้วไม่ต้องสนใจเลย ถ้าเจ็บเฉพาะจุด เจ็บข้างเดียว เจ็บต่อเนื่อง หรือมีผิวหนังและหัวนมเปลี่ยนแปลงร่วมด้วย ควรตรวจ

หลักง่าย ๆ คือ ถ้าเป็นอาการเจ็บที่เป็น ๆ หาย ๆ ตามรอบเดือน และไม่มีสิ่งผิดปกติอื่น อาจเฝ้าสังเกตได้ แต่ถ้าอาการใหม่ แปลกไปจากเดิม หรืออยู่ต่อเนื่อง ควรพบแพทย์

รักแร้บวมหรือคลำเจอก้อนใต้รักแร้

เต้านมมีระบบน้ำเหลืองเชื่อมต่อไปยังรักแร้ ดังนั้นบางคนอาจเริ่มสังเกตได้จากก้อนใต้รักแร้ ต่อมน้ำเหลืองโต หรือรู้สึกแน่นบริเวณรักแร้ แม้ยังไม่คลำเจอก้อนที่เต้านมชัดเจน

ก้อนใต้รักแร้อาจเกิดจากการติดเชื้อ แผล การโกนขน หรือวัคซีนบางชนิดได้เช่นกัน แต่ถ้าก้อนแข็ง โตขึ้น ไม่เจ็บ หรือไม่ยุบภายในระยะเวลาหนึ่ง ควรตรวจให้แน่ใจ

บางคนไม่มีอาการเลย

มะเร็งเต้านมระยะแรกบางรายอาจไม่มีอาการชัดเจนเลย คลำไม่เจอก้อน ไม่เจ็บ และไม่มีความเปลี่ยนแปลงที่สังเกตได้ด้วยตาเปล่า จึงเป็นเหตุผลที่การตรวจคัดกรอง เช่น แมมโมแกรมตามช่วงอายุและความเสี่ยง มีความสำคัญ เพราะช่วยพบความผิดปกติก่อนที่อาการจะปรากฏ

คนที่มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งเต้านมหรือมะเร็งรังไข่หลายคน เป็นมะเร็งตั้งแต่อายุน้อย เคยตรวจพบยีนเสี่ยง หรือเคยได้รับรังสีบริเวณหน้าอก ควรปรึกษาแพทย์เรื่องแผนคัดกรองที่เหมาะกับตัวเอง ไม่จำเป็นต้องรอถึงวัยทั่วไปเสมอไป

ควรไปพบแพทย์เมื่อไหร่

ควรไปพบแพทย์ถ้าคลำเจอก้อนใหม่ที่เต้านมหรือรักแร้ เต้านมเปลี่ยนรูปร่างหรือขนาด ผิวเต้านมบุ๋ม ย่น แดง หนา หรือคล้ายผิวส้ม หัวนมบุ๋มเข้าไปใหม่ มีผื่นหรือแผลเรื้อรังบริเวณหัวนม มีน้ำหรือเลือดไหลจากหัวนม หรือเจ็บเต้านมเฉพาะจุดต่อเนื่องโดยไม่ทราบสาเหตุ

ไม่จำเป็นต้องรอให้เจ็บมากหรือก้อนใหญ่ เพราะการตรวจเร็วช่วยให้แยกโรคได้เร็ว ถ้าไม่ใช่มะเร็งก็จะได้สบายใจและรักษาตามสาเหตุ แต่ถ้าเป็นความผิดปกติร้ายแรง การพบเร็วมีผลต่อทางเลือกการรักษามาก

ผู้ชายเป็นมะเร็งเต้านมได้ไหม

ผู้ชายก็เป็นมะเร็งเต้านมได้ แม้พบได้น้อยกว่าผู้หญิงมาก อาการเตือนคล้ายกัน เช่น มีก้อนบริเวณเต้านมหรือใต้รักแร้ หัวนมบุ๋ม มีเลือดหรือน้ำไหลจากหัวนม ผิวหนังบริเวณเต้านมเปลี่ยน หรือมีแผลที่หัวนมไม่หาย

ผู้ชายหลายคนมักไม่คิดว่าตัวเองเป็นมะเร็งเต้านมได้ จึงอาจมาพบแพทย์ช้า หากมีอาการผิดปกติบริเวณเต้านมหรือหัวนม ไม่ควรอายหรือปล่อยไว้

สรุปแบบเข้าใจง่าย

มะเร็งเต้านมไม่ได้มีอาการแค่คลำเจอก้อนเท่านั้น แต่ยังอาจมีเต้านมบวม เปลี่ยนรูป ผิวบุ๋ม ผิวคล้ายส้ม หัวนมบุ๋มเข้าไปใหม่ มีของเหลวหรือเลือดไหลจากหัวนม ผื่นเรื้อรังบริเวณหัวนม เจ็บเฉพาะจุด หรือมีก้อนใต้รักแร้ได้ด้วย

อาการเหล่านี้ไม่ได้แปลว่าเป็นมะเร็งเสมอไป แต่เป็นสัญญาณที่ควรตรวจ เพราะร่างกายกำลังบอกว่ามีบางอย่างเปลี่ยนไป หากสังเกตเจอความผิดปกติใหม่ ๆ โดยเฉพาะเป็นข้างเดียวหรือไม่หายเอง ควรพบแพทย์เพื่อประเมิน อย่ารอให้ชัดจนสายเกินไป