กล่องโฟมใส่อาหารร้อนได้ไหม ปลอดภัยแค่ไหน และเกิดอะไรขึ้นเมื่อเจอความร้อน

กล่องโฟมเป็นหนึ่งในสิ่งที่อยู่คู่ร้านอาหารไทยมานานหลายสิบปี

ข้าวกะเพราร้อน ๆ

ข้าวมันไก่

ข้าวแกง

หรืออาหารตามสั่งจำนวนมาก ล้วนเคยถูกบรรจุลงในกล่องโฟมมาแล้วทั้งนั้น

แต่คำถามที่หลายคนสงสัยคือ ของที่ทำจากโฟมแบบนี้ เอาอาหารร้อนจัดใส่ได้จริงหรือ

และมันปลอดภัยแค่ไหน

ก่อนอื่นต้องเข้าใจก่อนว่า กล่องโฟมที่ใช้ใส่อาหารส่วนใหญ่ผลิตจากพลาสติกชนิดหนึ่งที่เรียกว่าโพลีสไตรีน

วัสดุชนิดนี้มีข้อดีคือเบา ราคาถูก และเก็บความร้อนได้ดี

จึงได้รับความนิยมอย่างมากในธุรกิจอาหาร

ในทางเทคนิค กล่องโฟมถูกออกแบบมาให้รองรับอาหารร้อนได้ระดับหนึ่ง

ดังนั้นการใส่ข้าวหรืออาหารที่เพิ่งปรุงเสร็จไม่ได้ทำให้โฟมละลายทันทีอย่างที่หลายคนเข้าใจ

แต่ประเด็นที่นักวิทยาศาสตร์สนใจไม่ใช่เรื่องการละลาย

สิ่งที่กังวลคือสารเคมีบางชนิดอาจค่อย ๆ เคลื่อนย้ายออกจากบรรจุภัณฑ์เข้าสู่อาหารได้

โดยเฉพาะเมื่อเจอความร้อนสูง อาหารมันจัด หรืออาหารที่มีความเป็นกรดบางประเภท

สารที่ถูกพูดถึงบ่อยคือ สไตรีน

ซึ่งเป็นสารตั้งต้นที่ใช้ในการผลิตโพลีสไตรีน

ในสภาวะปกติ ปริมาณที่หลุดออกมามักอยู่ในระดับต่ำมาก

แต่เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้นหรือสัมผัสอาหารเป็นเวลานาน ความเป็นไปได้ในการเคลื่อนย้ายของสารก็อาจเพิ่มขึ้นได้

นี่คือเหตุผลที่หลายหน่วยงานด้านสุขภาพแนะนำให้หลีกเลี่ยงการใช้กล่องโฟมกับอาหารร้อนจัดเป็นเวลานานโดยไม่จำเป็น

สิ่งที่ควรระวังมากเป็นพิเศษคืออาหารที่มีไขมันสูง

เช่น แกงกะทิ อาหารทอด หรืออาหารที่มีน้ำมันมาก

เพราะไขมันสามารถช่วยละลายสารบางชนิดออกจากบรรจุภัณฑ์ได้ง่ายขึ้น

นอกจากนี้ไม่ควรนำกล่องโฟมเข้าไมโครเวฟ เว้นแต่ผู้ผลิตระบุชัดเจนว่าสามารถใช้ได้

เพราะความร้อนที่สูงมากอาจทำให้วัสดุเสื่อมสภาพเร็วกว่าปกติ

หลายคนอาจถามว่า ถ้ากินข้าวกล่องโฟมมาตลอดชีวิตจะเป็นอะไรไหม

คำตอบคือ คนส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดปัญหาสุขภาพเฉียบพลันจากการใช้กล่องโฟมใส่อาหารร้อนในชีวิตประจำวัน

ความกังวลหลักเป็นเรื่องของการได้รับสารในปริมาณเล็กน้อยซ้ำ ๆ เป็นเวลานานมากกว่า

ด้วยเหตุนี้ หลายประเทศและหลายธุรกิจจึงเริ่มเปลี่ยนไปใช้บรรจุภัณฑ์ชนิดอื่น เช่น กระดาษเคลือบ วัสดุจากชานอ้อย หรือพลาสติกที่ออกแบบมาสำหรับอาหารร้อนโดยเฉพาะ

สรุปง่าย ๆ คือ กล่องโฟมสามารถใส่อาหารร้อนได้ และไม่ได้อันตรายทันทีที่ใช้งาน

แต่ก็ไม่ใช่ตัวเลือกที่ดีที่สุดหากต้องสัมผัสความร้อนสูง อาหารมันจัด หรือเก็บอาหารไว้นาน

หากมีทางเลือกอื่นที่ออกแบบมาสำหรับอาหารร้อนโดยเฉพาะ ก็มักเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยและสบายใจกว่าในระยะยาว