พระพุทธเจ้าประสูติแล้วเดินได้ 7 ก้าวจริงหรือ และดอกบัวที่รองรับพระบาทควรเข้าใจอย่างไร

หนึ่งในเรื่องที่ชาวพุทธแทบทุกคนเคยได้ยินคือ เมื่อเจ้าชายสิทธัตถะประสูติแล้ว ทรงดำเนินได้ 7 ก้าว และมีดอกบัวผุดขึ้นมารองรับทุกย่างก้าว

หลายคนจึงสงสัยว่า เรื่องนี้เกิดขึ้นจริงตามตัวอักษรหรือไม่

หรือเป็นสัญลักษณ์ทางศาสนา

ก่อนอื่นต้องเข้าใจก่อนว่า ในคัมภีร์พุทธศาสนายุคหลังจำนวนมาก มีการบรรยายเหตุการณ์อัศจรรย์เกี่ยวกับการประสูติของพระพุทธเจ้า

เช่น เทวดามาร่วมยินดี

มีดอกบัวรองรับพระบาท

และพระกุมารทรงดำเนินได้ 7 ก้าว

พร้อมเปล่งพระวาจา

แต่เมื่อศึกษาพระไตรปิฎกอย่างละเอียด นักวิชาการพุทธศาสนาหลายท่านพบว่า รายละเอียดในพุทธประวัติบางส่วนมีการขยายความเพิ่มขึ้นในคัมภีร์อรรถกถาและคัมภีร์รุ่นหลัง

เพื่อแสดงถึงความพิเศษของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

แล้วชาวพุทธควรเข้าใจอย่างไร

มีอยู่หลายแนวทาง

บางคนเชื่อว่าเหตุการณ์เกิดขึ้นจริงตามที่บันทึกไว้

เพราะพระพุทธเจ้าเป็นมหาบุรุษผู้ไม่เหมือนบุคคลทั่วไป

แต่อีกแนวทางหนึ่งมองว่า เรื่อง 7 ก้าวและดอกบัวเป็นภาษาสัญลักษณ์

ใช้สื่อถึงความยิ่งใหญ่ของบุคคลผู้จะตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าในอนาคต

ไม่ต่างจากวรรณกรรมโบราณของหลายอารยธรรมที่มักเล่าเหตุอัศจรรย์ในวันประสูติของบุคคลสำคัญ

แล้วเลข 7 มีความหมายอะไร

ในวัฒนธรรมอินเดียโบราณ เลข 7 เป็นเลขที่มีความหมายพิเศษ

มักใช้สื่อถึงความสมบูรณ์ ความครบถ้วน หรือความยิ่งใหญ่

ดังนั้น 7 ก้าวอาจไม่ได้เน้นเรื่องจำนวนก้าวตามตัวอักษรเท่านั้น

แต่อาจสื่อถึงสถานะอันสูงส่งของพระโพธิสัตว์ผู้จะตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า

ส่วนดอกบัวก็เป็นสัญลักษณ์สำคัญในพระพุทธศาสนา

ดอกบัวเติบโตจากโคลนตม แต่เบ่งบานเหนือน้ำอย่างงดงาม

จึงถูกใช้เป็นสัญลักษณ์ของปัญญา ความบริสุทธิ์ และการหลุดพ้น

การมีดอกบัวรองรับพระบาทจึงอาจสื่อความหมายเชิงธรรมะได้เช่นกัน

สิ่งที่น่าสนใจคือ พระพุทธเจ้าเองไม่ได้ทรงสอนให้ศรัทธาเพราะเรื่องอัศจรรย์

แต่ทรงสอนให้พิจารณาด้วยปัญญา

และพิสูจน์คำสอนจากการปฏิบัติจริง

ในพระสูตรจำนวนมาก จุดสำคัญอยู่ที่ทุกข์ เหตุแห่งทุกข์ ความดับทุกข์ และหนทางดับทุกข์ มากกว่าปาฏิหาริย์ต่าง ๆ

ดังนั้นคำถามว่า พระพุทธเจ้าเดินได้ 7 ก้าวจริงหรือไม่

อาจไม่มีคำตอบเดียวที่ทุกคนเห็นตรงกัน

บางคนเชื่อตามพุทธประวัติ

บางคนมองเป็นสัญลักษณ์ทางศาสนา

แต่ไม่ว่าจะตีความแบบใด สิ่งที่สำคัญที่สุดในสายตาของพระพุทธศาสนา ไม่ใช่จำนวนก้าวที่ทรงเดินหลังประสูติ

แต่คือการที่พระองค์ทรงค้นพบหนทางดับทุกข์และถ่ายทอดคำสอนที่ยังส่งผลต่อผู้คนทั่วโลกมานานกว่า 2,500 ปีต่างหาก