สัตว์บางชนิดเกิดขึ้นมาทำไมและธรรมชาติตั้งใจสร้างพวกมันขึ้นมาจริงหรือเปล่า

เคยไหม เวลาเห็นสัตว์บางชนิดแล้วอดสงสัยไม่ได้ว่า มันเกิดมาทำไม

บางตัวดูแปลกมาก

บางตัวดูไม่มีประโยชน์อะไรเลย

บางตัวใช้ชีวิตทั้งวันแค่เกาะอยู่กับที่

บางตัวหน้าตาเหมือนหลุดมาจากหนังไซไฟ

จนหลายคนอดถามไม่ได้ว่า ธรรมชาติสร้างพวกมันขึ้นมาทำไม

คำตอบที่น่าสนใจคือ ธรรมชาติไม่ได้มีแผนแม่บทเหมือนวิศวกรกำลังออกแบบเครื่องจักร

ไม่มีใครนั่งวาดแบบแล้วบอกว่า วันนี้เราจะสร้างยีราฟขึ้นมา หรือพรุ่งนี้เราจะผลิตปลาหมึกยักษ์

สิ่งมีชีวิตทุกชนิดเกิดขึ้นจากกระบวนการที่เรียกว่า วิวัฒนาการ

พูดง่าย ๆ คือ สิ่งมีชีวิตที่อยู่รอดและสืบพันธุ์ได้ดี จะส่งต่อยีนของตัวเองไปยังรุ่นต่อไป

ส่วนลักษณะที่ไม่เหมาะกับสภาพแวดล้อมก็ค่อย ๆ หายไป

ดังนั้นสัตว์ไม่ได้เกิดมาเพื่อทำหน้าที่บางอย่างตามคำสั่งของธรรมชาติ

แต่มันยังมีอยู่เพราะบรรพบุรุษของมันเอาตัวรอดมาได้

ลองนึกถึงแร้ง

หลายคนมองว่าเป็นสัตว์น่ากลัว กินแต่ซากสัตว์

แต่ถ้าไม่มีแร้ง ซากสัตว์จำนวนมหาศาลอาจเน่าเสียอยู่ตามธรรมชาติ ทำให้โรคระบาดแพร่กระจายได้มากกว่าปัจจุบัน

หรือมดที่หลายคนรำคาญ

ความจริงแล้วมดช่วยพรวนดิน กระจายเมล็ดพืช และเป็นส่วนสำคัญของห่วงโซ่อาหารในหลายพื้นที่

แม้แต่แมลงตัวเล็ก ๆ ที่เราพยายามไล่ออกจากบ้าน บางชนิดก็มีบทบาทสำคัญต่อระบบนิเวศจนเกินคาด

แต่ก็มีอีกมุมหนึ่งที่นักชีววิทยาชอบพูดถึง

นั่นคือ ไม่ใช่ทุกสิ่งในธรรมชาติจะต้องมีหน้าที่สำคัญระดับโลกเสมอไป

บางสายพันธุ์อาจเป็นเพียงผลลัพธ์ของการวิวัฒนาการที่บังเอิญเหมาะกับสภาพแวดล้อมในช่วงเวลาหนึ่ง

พวกมันไม่ได้ถูกสร้างขึ้นเพื่อช่วยมนุษย์ หรือช่วยโลกโดยตรง

แค่ยังสามารถอยู่รอดและขยายพันธุ์ได้เท่านั้น

ตัวอย่างเช่น ปลาบางชนิดที่อาศัยอยู่ในถ้ำมืดจนสูญเสียดวงตาไปเกือบหมด

หรือแมลงบางชนิดที่มีรูปร่างประหลาดจนดูเหมือนออกแบบผิดพลาด

สำหรับธรรมชาติแล้ว ถ้าลักษณะนั้นช่วยให้มีลูกหลานได้มากขึ้น ก็ถือว่าประสบความสำเร็จแล้ว

ที่น่าสนใจคือ คำถามนี้สามารถย้อนกลับมาหามนุษย์ได้เหมือนกัน

ถ้ามีมนุษย์ต่างดาวบินมาสำรวจโลก พวกเขาอาจถามว่า มนุษย์เกิดมาทำไม

ทำไมถึงสร้างตึกสูง

ทำไมถึงเล่นโซเชียลมีเดีย

ทำไมถึงดูหนัง ฟังเพลง หรือสะสมของเล่น

จากมุมมองทางชีววิทยา มนุษย์ก็ไม่ได้ถูกสร้างมาพร้อมภารกิจพิเศษที่ติดป้ายกำกับไว้เช่นกัน

เราเองก็เป็นผลลัพธ์ของวิวัฒนาการเหมือนสัตว์ทุกชนิดบนโลก

ความแตกต่างอาจอยู่ตรงที่ มนุษย์สามารถตั้งคำถามเรื่องความหมายของการมีอยู่ได้

ส่วนสัตว์ส่วนใหญ่อาจแค่ใช้ชีวิต กินอาหาร หลีกเลี่ยงอันตราย และส่งต่อชีวิตไปยังรุ่นถัดไป

ดังนั้นถ้าถามว่าสัตว์บางชนิดเกิดขึ้นมาบนโลกเพื่ออะไร คำตอบทางวิทยาศาสตร์อาจไม่โรแมนติกนัก

พวกมันไม่ได้เกิดมาเพื่อภารกิจลับ ไม่ได้เกิดมาเพื่อรับใช้สิ่งมีชีวิตอื่น และไม่ได้ถูกออกแบบตามแผนที่วางไว้ล่วงหน้า

พวกมันมีอยู่เพราะบรรพบุรุษของพวกมันอยู่รอดมาได้

แต่ในอีกมุมหนึ่ง ความหลากหลายอันมหาศาลของสิ่งมีชีวิตบนโลกก็ทำให้ธรรมชาติเป็นสถานที่ที่น่าทึ่งอย่างเหลือเชื่อ

เพราะทุกครั้งที่เราเจอสัตว์แปลก ๆ แล้วถามว่ามันเกิดมาทำไม คำถามนั้นกำลังพาเราไปทำความเข้าใจประวัติศาสตร์วิวัฒนาการที่ยาวนานหลายพันล้านปีของโลกใบนี้นั่นเอง