เงินเดือนข้าราชการไทยแต่ละอาชีพแตกต่างกันเท่าไหร่ เปิดตัวเลขครู ตำรวจ ทหาร หมอ พยาบาล และข้าราชการพลเรือน

เปิดฐานเงินเดือนข้าราชการไทย ตั้งแต่แรกบรรจุจนถึงระดับผู้บริหาร เปรียบเทียบแต่ละสายอาชีพว่าใครเริ่มต้นเท่าไหร่ มีเงินเพิ่มอะไรบ้าง และอาชีพไหนมีโอกาสได้รับค่าตอบแทนสูงเมื่อทำงานไปนาน ๆ

ทำความรู้จักระบบเงินเดือนข้าราชการไทย

หลายคนอาจคิดว่าข้าราชการทุกอาชีพได้รับเงินเดือนใกล้เคียงกัน แต่ความจริงแล้วเงินเดือนของแต่ละสายงานแตกต่างกันตามกฎหมาย ระดับตำแหน่ง วุฒิการศึกษา อายุราชการ และลักษณะงานที่รับผิดชอบ

ตัวอย่างเช่น ข้าราชการพลเรือนสามัญใช้บัญชีเงินเดือนตามประเภทและระดับตำแหน่ง ส่วนครูมีระบบอันดับ คศ. ขณะที่ตำรวจและทหารใช้บัญชีเงินเดือนตามชั้นยศและระดับที่กำหนด นอกจากนี้บางอาชีพยังมีเงินประจำตำแหน่ง เงินวิทยฐานะ เงินค่าเวร หรือเงินเพิ่มพิเศษอื่น ๆ อีกด้วย

ข้อมูลต่อไปนี้อ้างอิงอัตราที่มีผลตั้งแต่วันที่ 1 พฤษภาคม 2568 ซึ่งเป็นฐานอัตราแรกบรรจุที่ใช้ในปี 2569 ตามข้อมูลที่ตรวจสอบได้ โดยตัวเลขอาจแตกต่างกันตามคุณวุฒิและเงื่อนไขการบรรจุ

1. ข้าราชการพลเรือน เงินเดือนเริ่มต้นประมาณ 18,150 บาท

ข้าราชการพลเรือนสามัญเป็นกลุ่มบุคลากรที่ทำงานในหน่วยงานราชการทั่วไป เช่น เจ้าหน้าที่กรมการปกครอง เจ้าหน้าที่กรมสรรพากร นักวิเคราะห์นโยบายและแผน นักวิชาการ และเจ้าหน้าที่ด้านกฎหมาย

สำหรับผู้ที่บรรจุด้วยวุฒิปริญญาตรีหลักสูตร 4 ปี อัตราเงินเดือนแรกบรรจุหลังการปรับรอบวันที่ 1 พฤษภาคม 2568 อยู่ที่ประมาณ 18,150 บาทต่อเดือน

ส่วนผู้ที่จบปริญญาโทและปริญญาเอกจะมีอัตราเริ่มต้นสูงขึ้นตามคุณวุฒิ โดยอัตราปริญญาโทอยู่ที่ประมาณ 21,180 บาท และปริญญาเอกประมาณ 25,410 บาท

เมื่อทำงานไปนานขึ้นและได้รับการเลื่อนระดับ เช่น ปฏิบัติการ ชำนาญการ ชำนาญการพิเศษ หรือเชี่ยวชาญ เงินเดือนก็จะเพิ่มขึ้นตามหลักเกณฑ์ของแต่ละตำแหน่ง

2. ข้าราชการครู เงินเดือนครูผู้ช่วยเริ่มต้น 18,220 บาท

อาชีพครูเป็นอีกหนึ่งสายงานที่มีระบบเงินเดือนแตกต่างจากข้าราชการพลเรือนทั่วไป โดยมีการกำหนดอันดับเงินเดือน เช่น ครูผู้ช่วย คศ.1 คศ.2 คศ.3 และ คศ.4

สำหรับครูผู้ช่วยที่จบปริญญาตรีหลักสูตร 4 ปี อัตราเงินเดือนแรกบรรจุอยู่ที่ 18,220 บาท ส่วนหลักสูตร 5 ปีอยู่ที่ 19,120 บาท และหลักสูตรที่มีคุณวุฒิสูงขึ้นก็มีอัตราเริ่มต้นแตกต่างกันไป

เมื่อมีประสบการณ์และผ่านหลักเกณฑ์การประเมิน ครูสามารถเลื่อนอันดับเงินเดือนและขอมีหรือเลื่อนวิทยฐานะได้ เช่น ครูชำนาญการ ครูชำนาญการพิเศษ และครูเชี่ยวชาญ

นอกจากเงินเดือนแล้ว ครูที่มีวิทยฐานะยังอาจได้รับเงินวิทยฐานะเพิ่มเติมตามระดับและเงื่อนไขที่กำหนด ทำให้รายได้รวมแตกต่างจากเงินเดือนพื้นฐานอย่างเห็นได้ชัด

3. ข้าราชการทหาร เงินเดือนนายทหารสัญญาบัตรเริ่มต้นประมาณ 18,230 บาท

ทหารบก ทหารเรือ และทหารอากาศ มีระบบเงินเดือนตามชั้นยศและระดับตำแหน่ง โดยแบ่งเป็นทหารชั้นประทวนและนายทหารสัญญาบัตร

สำหรับนายทหารสัญญาบัตรที่บรรจุด้วยวุฒิปริญญาตรีตามหลักเกณฑ์ใหม่ ตั้งแต่วันที่ 1 พฤษภาคม 2568 มีอัตราเงินเดือนเริ่มต้นประมาณ 18,230 บาท และอาจสูงได้ถึง 20,040 บาทตามเงื่อนไขคุณวุฒิและการบรรจุ

ส่วนผู้ที่เข้ารับราชการในระดับประทวนด้วยวุฒิ ปวส. มีอัตราเริ่มต้นประมาณ 13,820 บาท และอาจสูงขึ้นตามคุณสมบัติที่กำหนด

เมื่อเลื่อนยศจากสิบตรีไปเป็นสิบโท สิบเอก จ่าสิบตรี จ่าสิบเอก หรือเลื่อนขึ้นสู่ชั้นสัญญาบัตร เงินเดือนก็จะเปลี่ยนไปตามระดับและบัญชีเงินเดือนของทหาร

อย่างไรก็ตาม ทหารบางตำแหน่งยังมีเงินเพิ่มจากการปฏิบัติหน้าที่เฉพาะ เช่น เงินเพิ่มสำหรับตำแหน่งพิเศษหรือการปฏิบัติงานในพื้นที่ที่กำหนด จึงไม่ควรนำเงินเดือนพื้นฐานไปเทียบกับรายได้รวมโดยตรง

4. ข้าราชการตำรวจ เงินเดือนแตกต่างตามยศและระดับตำแหน่ง

ตำรวจเป็นอีกอาชีพที่มีโครงสร้างเงินเดือนเฉพาะตัว แบ่งเป็นตำรวจชั้นประทวนและตำรวจชั้นสัญญาบัตร

ตำรวจชั้นประทวนเริ่มตั้งแต่ยศสิบตำรวจตรี สิบตำรวจโท สิบตำรวจเอก จ่าสิบตำรวจ และดาบตำรวจ ส่วนชั้นสัญญาบัตรเริ่มตั้งแต่ร้อยตำรวจตรี ร้อยตำรวจโท ร้อยตำรวจเอก ไปจนถึงพันตำรวจเอกและนายตำรวจระดับสูง

เงินเดือนของตำรวจไม่ได้ขึ้นอยู่กับยศเพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นอยู่กับระดับเงินเดือน อายุราชการ และการเลื่อนขั้นด้วย

นอกจากนี้ ตำรวจบางตำแหน่งยังมีเงินประจำตำแหน่งหรือเงินเพิ่มตามลักษณะงาน เช่น งานสืบสวน งานสอบสวน งานด้านวิชาชีพเฉพาะ และตำแหน่งบริหาร

ดังนั้น การระบุตัวเลขเงินเดือนตำรวจเป็นจำนวนเดียวจึงอาจทำให้เข้าใจผิด เพราะตำรวจที่มียศเดียวกันก็อาจได้รับเงินเดือนต่างกันได้

5. ข้าราชการแพทย์ เงินเดือนขึ้นอยู่กับวุฒิและตำแหน่งวิชาชีพ

แพทย์ที่ทำงานในโรงพยาบาลของรัฐอาจเป็นข้าราชการพลเรือนในตำแหน่งนายแพทย์ โดยใช้โครงสร้างเงินเดือนตามประเภทและระดับตำแหน่งที่กำหนด

รายได้ของแพทย์จึงไม่ได้มีเพียงเงินเดือนพื้นฐาน แต่ยังอาจประกอบด้วยเงินเพิ่มสำหรับการปฏิบัติงานในพื้นที่พิเศษ ค่าตอบแทนการทำงานนอกเวลาราชการ ค่าเวร และค่าตอบแทนตามหลักเกณฑ์ของกระทรวงสาธารณสุข

แพทย์ที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทางหรือดำรงตำแหน่งระดับสูงก็อาจมีรายได้รวมแตกต่างจากแพทย์ที่เพิ่งเริ่มทำงานอย่างมาก

อย่างไรก็ตาม แพทย์ทุกคนไม่ได้มีสถานะเป็นข้าราชการ เพราะบางคนทำงานในโรงพยาบาลมหาวิทยาลัย โรงพยาบาลเอกชน หรืออยู่ในระบบการจ้างงานรูปแบบอื่น

6. ข้าราชการพยาบาล เงินเดือนขึ้นอยู่กับคุณวุฒิและสถานที่ทำงาน

พยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาลรัฐมีหน้าที่ดูแลผู้ป่วย ประเมินอาการ ให้การพยาบาล และประสานงานกับทีมแพทย์

พยาบาลที่ได้รับการบรรจุเป็นข้าราชการจะได้รับเงินเดือนตามบัญชีและคุณวุฒิที่กำหนด โดยผู้จบปริญญาตรีในตำแหน่งที่ใช้บัญชีเงินเดือนพลเรือนจะมีฐานเงินเดือนตามหลักเกณฑ์ของตำแหน่งนั้น

นอกจากเงินเดือนพื้นฐานแล้ว ยังอาจได้รับค่าตอบแทนจากการขึ้นเวร การทำงานนอกเวลาราชการ และเงินเพิ่มตามเงื่อนไขของหน่วยงาน

สิ่งที่ต้องแยกให้ชัดคือ พยาบาลโรงพยาบาลรัฐไม่ได้เป็นข้าราชการทุกคน บางคนเป็นพนักงานกระทรวงสาธารณสุข ลูกจ้าง หรือพนักงานรูปแบบอื่น ซึ่งมีระบบค่าตอบแทนไม่เหมือนกัน

7. ข้าราชการอัยการและผู้พิพากษา มีระบบเงินเดือนเฉพาะ

อัยการและผู้พิพากษาเป็นข้าราชการในกระบวนการยุติธรรมที่มีระบบตำแหน่งและบัญชีเงินเดือนแยกจากข้าราชการพลเรือนทั่วไป

การเข้าสู่สายงานนี้ต้องผ่านกระบวนการคัดเลือกและคุณสมบัติเฉพาะทางกฎหมาย รวมถึงการสอบแข่งขันตามหลักเกณฑ์ของแต่ละองค์กร

เงินเดือนจะพิจารณาตามตำแหน่งและระดับที่ดำรงอยู่ ไม่สามารถนำอัตราเงินเดือนปริญญาตรีของข้าราชการพลเรือนทั่วไปมาใช้เปรียบเทียบโดยตรงได้

เมื่อมีประสบการณ์และเลื่อนตำแหน่งขึ้นสู่ระดับที่สูงขึ้น ค่าตอบแทนก็จะเปลี่ยนแปลงตามบัญชีเงินเดือนเฉพาะของสายงานนั้น

เปรียบเทียบเงินเดือนแรกบรรจุของข้าราชการแต่ละสาย

อาชีพหรือประเภทข้าราชการ| เงินเดือนเริ่มต้นโดยประมาณ

ข้าราชการพลเรือน วุฒิปริญญาตรี 4 ปี| 18,150 บาท

ครูผู้ช่วย ปริญญาตรี 4 ปี| 18,220 บาท

ครูผู้ช่วย ปริญญาตรี 5 ปี| 19,120 บาท

นายทหารสัญญาบัตร ปริญญาตรี| 18,230 บาทขึ้นไป

นายทหารประทวน วุฒิ ปวส.| 13,820 บาทขึ้นไป

ตำรวจ| ขึ้นอยู่กับชั้นยศและระดับเงินเดือน

แพทย์| ขึ้นอยู่กับคุณวุฒิและตำแหน่ง

พยาบาล| ขึ้นอยู่กับประเภทการจ้างและตำแหน่ง

อัยการและผู้พิพากษา| ใช้บัญชีเงินเดือนเฉพาะ

ตัวเลขเป็นอัตราเงินเดือนพื้นฐานหรืออัตราแรกบรรจุตามเงื่อนไขที่ระบุ ไม่ใช่รายได้รวม และไม่ใช่ตัวเลขที่ใช้ได้กับทุกคนในอาชีพนั้น

สรุป เงินเดือนข้าราชการอาชีพไหนแตกต่างกันมากที่สุด?

เมื่อเปรียบเทียบข้อมูลจะเห็นว่า ข้าราชการพลเรือน ครู และทหารที่บรรจุด้วยวุฒิปริญญาตรีมีเงินเดือนเริ่มต้นใกล้เคียงกัน อยู่ในช่วงประมาณ 18,000–20,000 บาทต่อเดือน ส่วนตำรวจ แพทย์ พยาบาล อัยการ และผู้พิพากษามีระบบเงินเดือนหรือเงื่อนไขการจ้างงานที่ต้องพิจารณาแยกตามตำแหน่ง

สิ่งที่ทำให้รายได้ของข้าราชการแต่ละอาชีพแตกต่างกันอย่างชัดเจนจึงไม่ได้อยู่ที่เงินเดือนแรกบรรจุเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการเลื่อนตำแหน่ง เงินประจำตำแหน่ง เงินวิทยฐานะ ค่าตอบแทนพิเศษ และสวัสดิการต่าง ๆ ด้วย

สำหรับคนที่กำลังตัดสินใจเลือกเส้นทางอาชีพ การเปรียบเทียบควรดูทั้งเงินเดือนเริ่มต้น โอกาสเติบโต ความมั่นคง ลักษณะงาน และรายได้หลังหักค่าใช้จ่าย ไม่ใช่ดูเพียงตัวเลขเงินเดือนในวันแรกที่เข้ารับราชการ