เปิดห้างสรรพสินค้าที่ใช้งบลงทุนสูงที่สุดในไทย ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน จากห้างยุคบุกเบิกสู่เมกะโปรเจกต์แสนล้าน

ย้อนรอยประวัติการสร้างห้างสรรพสินค้าในประเทศไทย จากอาคารพาณิชย์และศูนย์การค้ารุ่นแรก สู่โครงการขนาดใหญ่ที่ใช้งบลงทุนหลายหมื่นล้านบาท

จุดเริ่มต้นของห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่ในประเทศไทย

ห้างสรรพสินค้าในประเทศไทยมีพัฒนาการมาอย่างยาวนาน จากยุคที่ผู้คนเดินเลือกซื้อสินค้าตามร้านค้าและย่านการค้าเก่าแก่ ก่อนจะเริ่มเปลี่ยนเป็นศูนย์การค้าติดเครื่องปรับอากาศที่รวบรวมร้านค้าและบริการหลายประเภทไว้ในอาคารเดียวกัน

หนึ่งในหมุดหมายสำคัญคือการเปิดสยามเซ็นเตอร์ในปี พ.ศ. 2516 ซึ่งบริษัทสยามพิวรรธน์ระบุว่าเป็นศูนย์การค้ามาตรฐานระดับนานาชาติแห่งแรกของประเทศไทย ต่อมาในช่วงทศวรรษ 2520–2530 ธุรกิจศูนย์การค้าเติบโตอย่างรวดเร็ว มีทั้งห้างสรรพสินค้าและศูนย์การค้าขนาดใหญ่เกิดขึ้นหลายแห่ง

1. เซ็นทรัล สีลม ห้างยุคเก่าที่มีบันทึกต้นทุนก่อสร้าง 10 ล้านบาท

หากย้อนกลับไปดูประวัติห้างสรรพสินค้าไทยในยุคแรก มีข้อมูลทางวิชาการเกี่ยวกับห้างเซ็นทรัลสาขาสีลม ซึ่งเปิดให้บริการในปี พ.ศ. 2511 โดยมีอาคารสูง 9 ชั้น และมีต้นทุนก่อสร้างประมาณ 10 ล้านบาท

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนให้เห็นความเปลี่ยนแปลงของธุรกิจค้าปลีกในกรุงเทพฯ ช่วงปลายทศวรรษ 2500 ถึงต้นทศวรรษ 2510 ซึ่งเริ่มมีการพัฒนาอาคารขนาดใหญ่เพื่อรองรับผู้บริโภคในเมือง

เมื่อเทียบกับโครงการศูนย์การค้าในปัจจุบัน เงินลงทุน 10 ล้านบาทอาจดูไม่มากนัก แต่ในยุคนั้นถือเป็นการลงทุนสร้างอาคารขนาดใหญ่สำหรับธุรกิจค้าปลีกสมัยใหม่

2. สยามเซ็นเตอร์ เปิดปี 2516 จุดเปลี่ยนของธุรกิจศูนย์การค้าไทย

สยามเซ็นเตอร์เปิดให้บริการในปี พ.ศ. 2516 และกลายเป็นหนึ่งในสถานที่สำคัญของย่านปทุมวัน โดยเป็นศูนย์การค้าที่นำรูปแบบการชอปปิงสมัยใหม่เข้ามาสู่ประเทศไทย

ความสำคัญของสยามเซ็นเตอร์ไม่ได้อยู่ที่ขนาดอาคารเพียงอย่างเดียว แต่ยังเป็นจุดเริ่มต้นของการพัฒนาธุรกิจศูนย์การค้าของกลุ่มสยามพิวรรธน์ ก่อนจะขยายไปสู่สยามดิสคัฟเวอรี่และสยามพารากอนในเวลาต่อมา

สำหรับงบก่อสร้างเริ่มแรกของสยามเซ็นเตอร์ ยังไม่มีตัวเลขที่เปิดเผยต่อสาธารณะอย่างชัดเจน จึงไม่ควรนำตัวเลขงบปรับปรุงในปีหลัง ๆ มาใช้แทนต้นทุนก่อสร้างครั้งแรก

3. มาบุญครอง เปิดปี 2528 ศูนย์การค้าขนาดใหญ่แห่งยุค

ศูนย์การค้ามาบุญครอง หรือ MBK Center เป็นอีกหนึ่งโครงการที่มีบทบาทสำคัญต่อประวัติศาสตร์ค้าปลีกไทย เปิดให้บริการเมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2528

โครงการแห่งนี้พัฒนาบนที่ดินบริเวณสี่แยกปทุมวัน ซึ่งเช่าจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และเคยเป็นหนึ่งในศูนย์การค้าที่มีขนาดใหญ่ที่สุดของกรุงเทพฯ ในช่วงเวลานั้น

จุดเด่นของมาบุญครองคือการรวมร้านค้าหลากหลายประเภทไว้ในอาคารเดียวกัน ตั้งแต่เสื้อผ้า เครื่องใช้ไฟฟ้า โทรศัพท์มือถือ ไปจนถึงร้านอาหารและบริการต่าง ๆ จนกลายเป็นแหล่งชอปปิงที่ได้รับความนิยมมายาวนาน

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลประวัติการเปิดให้บริการไม่ได้ระบุต้นทุนก่อสร้างเริ่มแรกไว้อย่างชัดเจน จึงไม่สามารถนำไปจัดอันดับด้านงบลงทุนได้อย่างแม่นยำ

4. สยามพารากอน ลงทุน 15,000 ล้านบาท เมื่อเปิดตัวในปี 2548

สยามพารากอนเป็นหนึ่งในโครงการที่สร้างความเปลี่ยนแปลงให้กับธุรกิจศูนย์การค้าระดับหรูของประเทศไทย เปิดให้บริการในปี พ.ศ. 2548 ด้วยเงินลงทุนประมาณ 15,000 ล้านบาท

ในช่วงเปิดตัว เงินลงทุนดังกล่าวถือเป็นสถิติการลงทุนภาคเอกชนที่สูงมากในธุรกิจศูนย์การค้าของไทย โดยโครงการรวบรวมร้านค้าแบรนด์ระดับโลก ร้านอาหาร โรงภาพยนตร์ และสถานที่ท่องเที่ยวในร่มไว้ภายในอาคารเดียวกัน

สยามพารากอนยังเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้ย่านสยามกลายเป็นแหล่งชอปปิงระดับนานาชาติ และเป็นหนึ่งในจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวที่เดินทางมากรุงเทพฯ

ภายหลังยังมีการลงทุนปรับปรุงครั้งใหญ่อีกประมาณ 3,000 ล้านบาท เริ่มดำเนินการในช่วงปลายปี 2565 เพื่อยกระดับพื้นที่และประสบการณ์ของผู้มาใช้บริการ ตัวเลขนี้เป็นงบปรับปรุงเพิ่มเติม ไม่ใช่ต้นทุนก่อสร้างเมื่อปี 2548

5. ไอคอนสยาม โครงการริมแม่น้ำเจ้าพระยาที่ลงทุนกว่า 50,000 ล้านบาท

ไอคอนสยามเป็นหนึ่งในโครงการค้าปลีกและอสังหาริมทรัพย์ขนาดใหญ่ที่สุดของประเทศไทย ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา บนพื้นที่ประมาณ 50 ไร่ เปิดให้บริการในปี พ.ศ. 2561

ช่วงเริ่มต้นโครงการมีการรายงานมูลค่าการลงทุนประมาณ 35,000 ล้านบาท ก่อนจะเพิ่มขึ้นเป็น 50,000 ล้านบาท และมีรายงานตัวเลขประมาณ 54,000 ล้านบาทในช่วงการพัฒนาโครงการ

ภายในประกอบด้วยศูนย์การค้าขนาดใหญ่ ร้านค้าแบรนด์ระดับโลก พื้นที่จัดกิจกรรม ร้านอาหาร และองค์ประกอบด้านที่อยู่อาศัย ทำให้ไอคอนสยามไม่ได้เป็นเพียงห้างสรรพสินค้า แต่เป็นโครงการพัฒนาพื้นที่ริมแม่น้ำที่มีหลายองค์ประกอบรวมกัน

จุดเด่นอีกอย่างคือการนำเสนอเอกลักษณ์ของไทยควบคู่กับสินค้าและแบรนด์ระดับนานาชาติ จนกลายเป็นหนึ่งในแลนด์มาร์กสำคัญของกรุงเทพฯ

6. วัน แบงค็อก มูลค่าโครงการประมาณ 120,000 ล้านบาท

วัน แบงค็อก เป็นโครงการขนาดใหญ่บริเวณถนนพระราม 4 ใกล้สวนลุมพินี มีมูลค่าการลงทุนที่รายงานไว้ประมาณ 120,000 ล้านบาท

โครงการประกอบด้วยพื้นที่ค้าปลีก อาคารสำนักงาน โรงแรม ที่พักอาศัย และพื้นที่สาธารณะ โดยมีพื้นที่ร้านค้าปลีกประมาณ 180,000 ตารางเมตรตามข้อมูลที่มีการเผยแพร่ในช่วงพัฒนาโครงการ

แม้จะมีพื้นที่ศูนย์การค้าขนาดใหญ่ แต่วัน แบงค็อกไม่ใช่ห้างสรรพสินค้าเพียงอย่างเดียว ตัวเลข 120,000 ล้านบาทจึงเป็นมูลค่าการลงทุนของโครงการทั้งหมด ไม่ใช่งบก่อสร้างเฉพาะส่วนห้าง

หากนำมาเปรียบเทียบกับไอคอนสยามหรือสยามพารากอน จึงต้องระบุให้ชัดว่าเป็นการเปรียบเทียบมูลค่าโครงการแบบผสมผสาน ไม่ใช่การจัดอันดับต้นทุนก่อสร้างห้างโดยตรง

7. ดุสิต เซ็นทรัล พาร์ค มูลค่าโครงการ 46,000 ล้านบาท

ดุสิต เซ็นทรัล พาร์ค ตั้งอยู่บริเวณหัวมุมถนนสีลมและถนนพระราม 4 เป็นอีกหนึ่งโครงการอสังหาริมทรัพย์ขนาดใหญ่ที่พัฒนาโดยความร่วมมือระหว่างกลุ่มดุสิตธานีและเซ็นทรัลพัฒนา

โครงการมีมูลค่ารวมประมาณ 46,000 ล้านบาท ประกอบด้วยศูนย์การค้า อาคารสำนักงาน โรงแรม และที่พักอาศัย

สำหรับส่วนที่ใช้ชื่อว่า Central Park นั้น เซ็นทรัลพัฒนาเปิดเผยงบลงทุนประมาณ 20,000 ล้านบาท ครอบคลุมการพัฒนาศูนย์การค้าและอาคารสำนักงาน

ศูนย์การค้า Central Park เปิดให้บริการในเดือนกันยายน พ.ศ. 2568 พร้อมแนวคิดเชื่อมโยงพื้นที่ค้าปลีกเข้ากับสวนลุมพินีผ่านพื้นที่สีเขียวบนอาคาร ทำให้เป็นอีกหนึ่งโครงการที่สะท้อนทิศทางใหม่ของธุรกิจศูนย์การค้าไทย

สรุป ห้างสรรพสินค้าไทยที่ใช้งบลงทุนสูงที่สุดมีที่มาอย่างไร?

เมื่อย้อนดูตั้งแต่ห้างสรรพสินค้ารุ่นแรกจนถึงโครงการขนาดใหญ่ในปัจจุบัน จะเห็นว่าธุรกิจค้าปลีกไทยเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก จากอาคารห้างสรรพสินค้าที่มีต้นทุนก่อสร้างระดับหลักล้านบาท สู่ศูนย์การค้าระดับโลกที่ใช้งบลงทุนหลายหมื่นล้านบาท

หากพิจารณาตัวเลขที่มีการเปิดเผย ไอคอนสยามมีมูลค่าการลงทุนประมาณ 50,000–54,000 ล้านบาท ขณะที่ดุสิต เซ็นทรัล พาร์ค มีมูลค่าโครงการรวมประมาณ 46,000 ล้านบาท และวัน แบงค็อกมีมูลค่าโครงการประมาณ 120,000 ล้านบาท

แต่สิ่งสำคัญคือ ตัวเลขเหล่านี้มีขอบเขตการลงทุนไม่เหมือนกัน บางแห่งเป็นมูลค่าโครงการทั้งพื้นที่ บางแห่งรวมโรงแรมและอาคารสำนักงาน และบางแห่งเป็นงบเฉพาะศูนย์การค้า

ดังนั้น หากต้องการหาห้างที่ใช้งบก่อสร้างเฉพาะตัวอาคารสูงที่สุดในประเทศไทย จำเป็นต้องมีข้อมูลต้นทุนก่อสร้างของแต่ละโครงการในมาตรฐานเดียวกัน ซึ่งปัจจุบันยังไม่มีข้อมูลสาธารณะที่ครบถ้วนพอจะจัดอันดับได้อย่างเด็ดขาด