เผยที่มา "สบู่" ก้อนแรกในประเทศไทย..มันมาจากไหน ?

              เผยที่มา "สบู่" ก้อนแรกในประเทศไทย..มันมาจากไหน ? ก่อนจะเริ่มมีการผลิตสบู่ใช้เองภายในประเทศ ไทยเราได้นำเข้าสบู่ก้อนแรกมาจากชาวต่างชาติตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา และได้แพร่หลายสู่คนทั่วไปในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2

               ทั้งนี้ที่มาและวิวัฒนาการของสบู่ในประเทศไทย เริ่มจากยุคภูมิปัญญาพื้นบ้าน (ก่อนที่จะมีสบู่ก้อน) คนไทยในสมัยโบราณมักอาบน้ำตามแม่น้ำลำคลองวันละหลายๆ ครั้งเพื่อคลายร้อน โดยใช้บรรดาพืชสมุนไพรในท้องถิ่นมาขัดถู และชำระล้างคราบไคลทดแทนสบู่ ได้แก่ ลูกประคำดีควาย ใช้นำมาทุบให้เกิดฟองแล้วเอาใช้สระผม, มะกรูดและส้มป่อยช่วยชะล้างความมัน และขมิ้นกับมะขามเปียก นำมาขัดผิวเพื่อให้ผิวพรรณสะอาดสะอ้าน

               ที่มาของการนำเข้าสบู่ครั้งแรก จากข้อมูลทางประวัติศาสตร์เชื่อกันว่าสบู่เข้ามาในประเทศไทยครั้งแรกตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาผ่านทางกลุ่มพ่อค้า และข้าราชการชาวโปรตุเกสที่เข้ามาพำนักอาศัยในสยาม โดยคำว่า "สบู่" เพี้ยนมาจากคำว่า "sabão" (ซาเบา) ในภาษาโปรตุเกส และมีข้อสันนิษฐานอีกทางหนึ่งว่า คำนี้อาจจะเพี้ยนมาจากภาษาอังกฤษคำว่า "Soap" ซึ่งชาวญี่ปุ่นที่เข้ามาค้าขายมักออกเสียงว่า "โซปปุ" และคนไทยเรียกต่อกันจนเพี้ยนเป็น "สบู่" ในที่สุด 

               ในช่วงต้นรัตนโกสินทร์ สบู่ก้อนสำเร็จรูปเป็นสินค้านำเข้าที่มีราคาแพงมาจากยุโรป ผู้ที่ได้ใช้มันจึงจำกัดอยู่เพียงกลุ่มเจ้านาย ขุนนาง และชนชั้นสูงเท่านั้น สำหรับสบู่ก้อนแรกๆ ในสยามก็เป็นแบรนด์ต่างประเทศอย่าง "ซันไลด์" ที่เริ่มเข้ามาตั้งแต่ปลายรัชกาลที่ 5 (ราว พ.ศ. 2427) ซึ่งในยุคนั้นถูกนำมาใช้สารพัดประโยชน์ ตั้งแต่ซักผ้า อาบน้ำ ไปจนถึงล้างจาน ต่อมาในช่วง พ.ศ. 2470 สบู่ก้อนได้เริ่มวางขายตามร้านขายยา และร้านของชำนำเข้าในเมืองใหญ่

               อย่างไรก็ดี ได้มีการกำเนิดสบู่แบรนด์ไทย และแพร่หลายสู่ประชาชน หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 (ประมาณ พ.ศ. 2490 เป็นต้นมา) ไทยเริ่มมีการตั้งโรงงานผลิตในประเทศ ทำให้สบู่มีราคาถูกลงและกลายเป็นของใช้ประจำวันของคนทุกชนชั้น โดยมีแบรนด์ไทยในตำนานเกิดขึ้น เช่น สบู่นกแก้ว และสบู่มาดามเฮง ในปัจจุบันคนไทยเริ่มใช้สบู่ก้อนลดลงและหันมาใช้สบู่เหลวแทน แต่ยังไงสบู่ก้อนก็ยังไม่ได้หายไปจากตลาดเลยทีเดียว ยังมีการใช้กันอยู่ประปรายตามต่างจังหวัดและพื้นที่ห่างไกล