การติดต่อทางอารมณ์ Emotional Contagion เมื่อสมองบังคับให้รู้สึกไม่ดีตามคนใกล้ตัว

 

การติดต่อทางอารมณ์ Emotional contagion คือ สถานการณ์ที่อารมณ์หรือพฤติกรรมของคนหรือกลุ่มเป็นตัวกระตุ้นให้คนอื่นเกิดอารมณ์และแสดงพฤติกรรมที่คล้ายกัน ไม่ว่าจะเป็น การเลียนแบบท่าทาง การแสดงออก การเคลื่อนไหว เลียนแบบสีหน้าท่าทางของคนใกล้ตัวโดยที่เราไม่รู้ตัว

 

 

งานวิจัยหลายชิ้นได้ชี้ให้เห็นว่า คนเรามักจะจับอารมณ์ของคนอื่นได้บ่อย ๆ การส่งต่ออารมณ์จึงเกิดขึ้นได้ง่าย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การส่งต่ออารมณ์ด้านลบหนักหน่วงที่มีการแสดงออกมาอย่างชัดเจน จะง่ายกว่าการส่งต่ออารมณ์อื่น ๆ 

 

 

การทำงานของ Emotional contagion

• มักเกิดขึ้นโดยที่ไม่รู้ตัว เริ่มจาก การเลียนแบบการแสดงออกทางหน้าตา ภาษากาย และน้ำเสียงของคนอื่นโดยอัตโนมัติ

 

• การเลียนแบบจะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงกับอารมณ์ คือ เราไม่ได้แค่ยิ้ม หรือ ขมวดคิ้วตามคนอื่น แต่การยิ้มหรือขมวดคิ้วทำให้เรารู้สึกมีความสุข หรือ โกรธ

 

 

ตัวอย่างเช่น

• พอเห็นคนใกล้ตัวอารมณ์ไม่ดีและเขาขมวดคิ้ว เราก็อาจจะขมวดคิ้วตามเขา และเมื่อเราขมวดคิ้ว เราก็จะเริ่มอารมณ์ไม่ดีตาม

 

• คนเราแสดงสีหน้ามีความสุขหรือเศร้า เพื่อตอบสนองตัวละครในภาพยนตร์ หรือ รูปถ่ายที่แสดงความรู้สึกเดียวกัน

 

• คนจะหาวหรือหัวเราะเมื่อเห็นคนอื่นทำพฤติกรรมเดียวกัน การเลียนแบบพฤติกรรมครอบคลุมไปถึงจุดที่ คนเคาะเท้า พูดตะกุกตะกัก หรือ แสดงความเจ็บปวดตามคนอื่น

 

 

การติดต่อทางอารมณ์อาจไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะตอนที่เราเจอหน้ากันเพียงอย่างเดียว

งานวิจัยที่ทำร่วมกันระหว่าง 3 องค์กร ได้แก่ มหาวิทยาลัยคอร์เนลล์ มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย และเฟสบุ๊ค พบว่า สถานะทางอารมณ์จากคนหนึ่งสามารถส่งต่อไปยังคนอื่นบนโลกออนไลน์ได้ ผ่าน Emotional contagion ทำให้พวกเขามีอารมณ์เดียวกันโดยที่ตัวเองก็ไม่รู้ตัว 

 

งานวิจัยชิ้นนี้ ทีมวิจัยได้ทดลองโดยการควบคุมให้ ผู้ใช้เฟสบุ๊คจำนวนกว่า 689,003 ราย ดูโพสเฟสบุ๊คที่มีเนื้อหาในแง่ดีและร้าย และหลังจากทีมวิจัยได้วิเคราะห์ผล  พบว่า เมื่อมีการลบโพสที่มีเนื้อหาในแง่ดีจากหน้าฟีดของใช้เฟสบุ๊ค พวกเขามีแนวโน้มที่จะโพสเนื้อหาเชิงบวกน้อยลง และโพสเนื้อหาเชิงลบมากขึ้น และเมื่อทำกลับกัน คือ ลบเนื้อหาเชิงลบ ผลก็ออกมาตรงกันข้าม คือ โพสเนื้อหาเชิงลบน้อยลง และโพสเนื้อหาเชิงบวกมากขึ้น การทดลองนี้จึงอาจแสดงให้เห็นว่า อารมณ์ของเนื้อหามีผลต่อกระทบต่ออารมณ์ของผู้ใช้เฟสบุ๊ค และ Emotional contagion บนเฟสบุ๊คมีอยู่จริง   

 

 

ป้องกันการติดอารมณ์ด้านลบจากคนอื่น

• ป้องกันตัวเองก่อน เป็นการทำให้ตัวเองไวต่อการติดต่ออารมณ์ลบน้อยลง สามารถทำได้ด้วยวิธีการต่าง ๆ อย่าเช่น การพักผ่อนให้เพียงพอ กินอาหารให้ครบ 5 หมู่ ออกกำลังกายอย่างเหมาะสม เป็นต้น การกระทำเหล่านี้จะทำให้เราอ่อนไหวต่ออารมณ์ด้านลบน้อยลง และจะทำให้คนรอบข้างเรามีความสุขมากขึ้นด้วย 

 

• ซ่อนอารมณ์ด้านลบ ทางที่ดีที่สุด คือ เวลารู้สึกแย่ อย่าแสดงออกมาให้คนอื่นเห็น แต่ไม่ได้แนะนำให้ทุกคนเก็บอารมณ์ด้านลบของตัวเองเอาไว้ตลอดนะ แค่อยากให้ระบายมันออกมาให้ถูกที่ ถูกเวลา

 

• เลือกคบเพื่อน วิธีการเลือกคบเพื่อน อาจเริ่มจากการตั้งคำถามกับตัวเองก่อนว่า “ใครที่อยู่ด้วยแล้วรู้สึกดี” “ใครที่ช่วยส่งเสริมจุดแข็งและคุณสมบัติที่ดีที่สุดของเรา” “อยู่กับใครแล้วเราสามารถเป็นตัวของตัวเองที่ดีที่สุดได้” หากมีใครสักคนที่เข้าหมวดหมู่เหล่านี้ ควรจะรักษาเขาไว้ให้นาน ๆ 

 

• กระตุ้นอารมณ์ด้านบวก สามารถทำได้จากข้างใน อย่างเช่น การมองโลกในแง่ดี หรือ การควบคุมอารมณ์ด้านลบของตัวเอง การฟังเพลง อ่านหนังสือ ดูหนัง

 

• ถามคนอื่น เราควรถามคนที่อยู่ในความสัมพันธ์เดียวกันกับเรา อย่างเช่น แฟน เพื่อน หรือ พ่อแม่ ว่าเราได้แสดงพฤติกรรมอะไรที่บ่งบอกถึงอารมณ์ด้านลบมากเกินไปหรือไม่ ถ้าใช่ ก็ควรมีการจัดการกับอารมณ์เหล่านั้น ไม่ว่าจะเป็น ความเศร้า ความโกรธ และความวิตกกังวล และหากพบว่าปัญหาของตัวเองมีความซับซ้อนและแก้ไขได้ยาก ก็ควรไปพบกับผู้เชี่ยวชาญ