โกษาปานเยือนฝรั่งเศส เมื่อคณะทูตสยามได้รับความสนใจและเกิดกระแสผ้าลายสยาม
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
เมื่อโกษาปานนำคณะราชทูตจากกรุงศรีอยุธยาไปฝรั่งเศสใน พ.ศ. 2229 ผู้คนสนใจทั้งขบวนทูต เครื่องแต่งกาย และธรรมเนียมจากดินแดนที่อยู่ไกลออกไป หลังการเยือน พ่อค้าในปารีสยังนำผ้าลายริ้วชนิดหนึ่งออกขายโดยใช้ชื่อว่า เซียมัวส์ หรือผ้าแบบสยาม
แต่เรื่องที่ว่าร้านค้าทั่วปารีสพากันผลิตเสื้อผ้าและเครื่องประดับเลียนแบบชุดทูตทั้งชุดนั้น หลักฐานที่ตรวจสอบได้ยังไม่พอจะยืนยัน รายละเอียดที่เห็นชัดกว่าคือกระแสผ้าลายริ้วซึ่งเกิดขึ้นใกล้เคียงกับช่วงที่คณะทูตมาเยือน
ราชทูตจากอยุธยาสู่ราชสำนักฝรั่งเศส
สมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงส่งออกพระวิสุทธสุนทร หรือโกษาปาน เป็นราชทูตไปเจริญสัมพันธไมตรีกับพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 โดยมีอุปทูต ตรีทูต และผู้ติดตามร่วมเดินทาง ภารกิจครั้งนี้เกี่ยวข้องทั้งความสัมพันธ์ทางการเมืองและโอกาสทางการค้าระหว่างสองราชสำนัก
คณะเดินทางถึงเมืองเบรสต์ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2229 ก่อนเดินทางต่อผ่านเมืองต่าง ๆ ไปยังปารีสและแวร์ซาย การมาของทูตจากสยามได้รับความสนใจจากผู้คนและสื่อสิ่งพิมพ์ฝรั่งเศส ซึ่งบันทึกเรื่องการเดินทาง การต้อนรับ และสิ่งที่คณะทูตได้พบเห็นอย่างละเอียด
วันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2229 คณะทูตเข้าเฝ้าพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ณ พระราชวังแวร์ซาย พร้อมอัญเชิญพระราชสาส์นจากสมเด็จพระนารายณ์ เครื่องแต่งกาย หมวกทรงสูง และขบวนพิธีเป็นส่วนหนึ่งของภาพที่ผู้คนในฝรั่งเศสได้เห็นและนำไปบันทึกไว้
ภาพพิมพ์เกี่ยวกับคณะทูตถูกเผยแพร่ซ้ำ ขณะที่หนังสือพิมพ์และวารสารในสมัยนั้นรายงานการเดินทางอย่างต่อเนื่อง ความสนใจจึงไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะผู้ที่ได้พบคณะทูตด้วยตนเอง
ผ้าเซียมัวส์เกี่ยวข้องกับสยามอย่างไร
งานศึกษาประวัติศาสตร์สิ่งทอของโครินน์ เทโปต์-กาบาเซต์ ระบุว่า หลังคณะทูตไปเยือนแวร์ซายและปารีส พ่อค้าในเมืองหลวงนำผ้าชนิดใหม่ที่เรียกว่า siamoise ออกจำหน่าย เป็นผ้าเนื้อเบาลายริ้วซึ่งมีลักษณะชวนให้นึกถึงผ้าที่คณะทูตสวมใส่
ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2230 วารสาร Mercure galant กล่าวถึงผ้าลายริ้วหลากสีชื่อนี้ในหมวดแฟชั่นฤดูร้อน และรายงานว่าได้รับความนิยมในหมู่พ่อค้า ชื่อสยามจึงปรากฏอยู่บนสินค้าที่วางขายจริงในช่วงเวลานั้น
อย่างไรก็ตาม นักวิจัยระบุว่ายังไม่แน่ชัดว่าผู้ผลิตฝรั่งเศสตั้งใจทำเลียนแบบผ้าที่มาจากสยามโดยตรง หรือเพียงได้แรงบันดาลใจไปสร้างผ้าชนิดใหม่ ส่วนสิ่งที่มีหลักฐานระบุไว้คือ ในบรรดาเครื่องราชบรรณาการที่ส่งไปถวายพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 มีผ้าหลายชิ้นรวมอยู่ด้วย
ความต่างนี้สำคัญ เพราะคำว่า “ผ้าแบบสยาม” ไม่ได้หมายความว่าชาวฝรั่งเศสสวมชุดราชทูตเหมือนต้นแบบทั้งชุดโดยอัตโนมัติ ผ้าลายริ้วอาจถูกนำไปใช้กับเสื้อผ้าและรสนิยมของผู้ซื้อในฝรั่งเศสเอง ส่วนข้อกล่าวอ้างเรื่องเครื่องประดับเลียนแบบชุดทูตยังต้องมีหลักฐานเฉพาะมารองรับเพิ่มเติม
การเดินทางของโกษาปานจึงเป็นทั้งภารกิจทางการทูตและเหตุการณ์ที่ทิ้งร่องรอยไว้ในประวัติศาสตร์แฟชั่นฝรั่งเศส หลักฐานเรื่องผ้าเซียมัวส์ช่วยให้เห็นว่าความสนใจต่อคณะทูตเดินทางจากพระราชสำนักไปถึงร้านค้าผ้าได้อย่างไร โดยไม่จำเป็นต้องเติมรายละเอียดเกินกว่าที่เอกสารบอกไว้
ภาพประกอบสร้างขึ้นเพื่อจำลองบรรยากาศ ไม่ใช่ภาพบันทึกเหตุการณ์จริง
https://thesiamsociety.org/wp-content/uploads/1989/03/JSS_077_2g_Smithies_TravelsInFranceOfSiameseAmbassadors1686.pdf
https://www.academia.edu/169479339/Les_textiles_à_la_période_moderne_circulation_échanges_et_mondialisation
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
รวมเลขสัตว์นำโชค วันที่ 1 ธันวาคม 2569
ต้นไม้กลายเป็นหิน (Petrified Wood) ขนาดมหึมา อยู่ที่ไหนเรามีคำตอบมาให้คุณแล้ว
สีสันที่สัตว์เห็น ไม่ได้เป็นอย่างที่เราเห็น
เเนวทางเลข 4 จตุรเทพ ประจำงวดวันที่ 1 ธันวาคม 2569 (ดุ่ย ภรัณฯ , อ.น๊อตตี้. อ.ต้น. อ.ไม้เอก)
รถยนต์คันแรกในสยามสมัยรัชกาลที่ 5 ใครนำเข้ามาและมีหน้าตาอย่างไร
รู้จักความสัมพันธ์แบบ "Situationship" เมื่อความรู้สึกเป็นเรื่องจริง แต่สถานะกลับไม่เคยชัดเจน
สร้างทางรถไฟกรุงเทพฯ–โคราช ฝ่าดงพญาเย็นและไข้ป่าในสมัยรัชกาลที่ 5
ทรงผมมหาดไทยและผมปีก แฟชั่นสยามที่นิยมไว้ผมยาวกลางศีรษะ
จาก “ศรีบูรพา” สู่คนเขียนรุ่นใหม่! “อนาคตที่เราไม่ต้องตายลำพัง” คว้ารางวัลใหญ่ จุดประกายวรรณกรรมเพื่อสังคม
เครื่องบินลำแรกเหนือสนามม้าสระปทุม จุดเริ่มต้นการบินในสยามสมัยรัชกาลที่ 6
"นางสาวสุวรรณ" ภาพยนตร์สยามที่ผู้กำกับฮอลลีวูดสร้างร่วมกับนักแสดงไทย






