โรงรับจำนำยุคแรกของไทย: ย่องเซี้ยง ฮั่วเส็ง และสิ่งของที่คนนำไปจำนำ
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
โรงรับจำนำที่มักได้รับการกล่าวถึงว่าเป็นแห่งแรกของกรุงรัตนโกสินทร์คือ โรงย่องเซี้ยง ย่านประตูผี ก่อตั้งโดยชาวจีนที่เรียกกันว่าเจ็กฮงหรือจีนฮงในสมัยรัชกาลที่ 4 ส่วนชื่อ ฮั่วเส็ง เป็นโรงรับจำนำอีกแห่งบนถนนพาหุรัด ซึ่งมีเรื่องเล่าว่าตั้งขึ้นภายหลัง ขณะที่ฮั่วเซ่งเฮงเป็นชื่อธุรกิจทองคำ จึงไม่ควรนำทั้งสามชื่อมาปะปนกัน
สำหรับของที่นำไปจำนำนอกจากทองคำ มีเรื่องเล่าเกี่ยวกับเสื้อผ้าและเครื่องดนตรีอย่างซออู้ในยุคต่อมา แต่ยังไม่พบหลักฐานที่ยืนยันได้ว่าของเหล่านี้อยู่ในบัญชีรับจำนำของโรงย่องเซี้ยงตั้งแต่แรกเปิด จึงต้องแยกเรื่องเล่าในแต่ละช่วงเวลาออกจากกัน
ย่องเซี้ยงกับเรื่องเล่าโรงจำนำแห่งแรก
ข้อมูลประวัติย่านสำราญราษฎร์ระบุว่า ก่อนมีโรงรับจำนำเป็นสถานที่ คนอาจรับจำนำกันตามบ้านหรือด้วยการนัดพบ ต่อมาจีนฮงตั้งโรงย่องเซี้ยงขึ้นบริเวณประตูผี ใกล้สี่แยกสำราญราษฎร์ในปัจจุบัน กิจการแห่งนี้จึงถูกกล่าวถึงในฐานะโรงรับจำนำยุคแรกของกรุงรัตนโกสินทร์
อย่างไรก็ตาม ปีที่เปิดยังมีข้อมูลต่างกัน บางแหล่งระบุ พ.ศ. 2404 บางแหล่งระบุ พ.ศ. 2409 ทั้งสองปีอยู่ในรัชกาลที่ 4 แต่ความคลาดเคลื่อนนี้ทำให้ยังไม่ควรฟันธงปีเปิดที่แน่นอน อีกทั้งคำว่า “แห่งแรก” ก็ขึ้นอยู่กับว่าจะนับการรับจำนำทั่วไป หรือการตั้งโรงเป็นกิจการโดยเฉพาะ
การจำนำมีมาก่อนโรงย่องเซี้ยงนานแล้ว หลักฐานที่มีการอ้างถึงคือพระราชกำหนดสมัยพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ พ.ศ. 2284 ซึ่งกล่าวถึงการซื้อและรับจำนำรูปพรรณเก่าใหม่ แสดงว่าคนในสมัยอยุธยารู้จักธุรกรรมลักษณะนี้แล้ว แต่ข้อความดังกล่าวไม่ได้บอกรายการของทั้งหมดที่ผู้คนนำมาจำนำ
เสื้อผ้าและซออู้ก็เคยเป็นทรัพย์จำนำ
บทความที่รวบรวมเรื่องเล่าเกี่ยวกับโรงจำนำกล่าวถึงสมัยที่เสื้อผ้ายังมีราคา ผู้คนนำเสื้อและกางเกงไปจำนำได้ และมีเรื่องของนักดนตรีที่นำซออู้ไปจำนำเมื่อขาดเงิน ก่อนกลับมาไถ่เพื่อนำไปใช้รับงาน เรื่องเหล่านี้ช่วยให้เห็นว่าทรัพย์จำนำไม่ได้จำกัดอยู่ที่ทองคำ
แต่ตัวอย่างเสื้อผ้าและซออู้เป็นเรื่องเล่าจากยุคหลัง แหล่งข้อมูลไม่ได้ยืนยันว่าเกิดในรัชกาลที่ 4 หรือเกิดที่โรงย่องเซี้ยง ส่วนคำว่า “รูปพรรณเก่าใหม่” ในหลักฐานสมัยอยุธยาก็กว้างเกินกว่าจะนำไปแจกแจงเป็นรายการทรัพย์ของโรงนั้นได้อย่างแน่ชัด
ในเรื่องเล่าของโรงรับจำนำอาร์เซียงที่ยังดำเนินกิจการ มีผู้ประกอบการกล่าวถึงของใช้ที่ลูกค้านำมาจำนำ เช่น หม้อนึ่งและกระทะทองเหลือง ตัวอย่างนี้เป็นข้อมูลจากช่วงเวลาภายหลังเช่นกัน ไม่ใช่หลักฐานว่าคนสมัยรัชกาลที่ 4 นำของชนิดเดียวกันเข้าย่องเซี้ยง
ตั๋วจำนำและการไถ่ของคืน
การจำนำคือการนำทรัพย์มาวางเป็นประกันเพื่อรับเงิน เมื่อหาเงินได้ ผู้จำนำจึงกลับมาชำระเงินต้นและดอกเบี้ยตามข้อตกลงเพื่อไถ่ทรัพย์คืน หากไม่ไถ่ภายในกำหนดและเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง ก็อาจเสียของชิ้นนั้นไป
ข้อมูลประวัติย่องเซี้ยงเล่าว่า มีการจดรายละเอียดสิ่งของลงในสมุดบัญชีที่เรียกว่า “ตึ๊งโผว” และออกตั๋วประทับตราให้ผู้จำนำเก็บไว้เป็นหลักฐาน ส่วนคำว่า “ตึ๊ง” มาจากภาษาจีนแต้จิ๋วและกลายเป็นคำที่คนไทยคุ้นหูเมื่อพูดถึงการจำนำ
ต่อมาในรัชกาลที่ 5 มีพระราชบัญญัติโรงจำนำ ร.ศ. 114 เพื่อกำกับกิจการ เรื่องเล่าอีกสายหนึ่งกล่าวถึงโรงรับจำนำฮั่วเส็งบนถนนพาหุรัดของนายเล็ก โทณะวณิก ว่าเป็นโรงยุคแรกที่ตั้งขึ้นตามกฎหมาย แต่รายละเอียดปีเปิดในแหล่งข้อมูลยังไม่ตรงกัน จึงควรระมัดระวังเมื่อตัดสินว่าโรงใดเป็น “แห่งแรก”
ภาพประกอบสร้างขึ้นเพื่อจำลองบรรยากาศ ไม่ใช่ภาพถ่ายบุคคลหรือเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
โกษาปานเยือนฝรั่งเศส เมื่อคณะทูตสยามได้รับความสนใจและเกิดกระแสผ้าลายสยาม
ต้นไม้กลายเป็นหิน (Petrified Wood) ขนาดมหึมา อยู่ที่ไหนเรามีคำตอบมาให้คุณแล้ว
สีสันที่สัตว์เห็น ไม่ได้เป็นอย่างที่เราเห็น
สร้างทางรถไฟกรุงเทพฯ–โคราช ฝ่าดงพญาเย็นและไข้ป่าในสมัยรัชกาลที่ 5
เครื่องบินลำแรกเหนือสนามม้าสระปทุม จุดเริ่มต้นการบินในสยามสมัยรัชกาลที่ 6
"นางสาวสุวรรณ" ภาพยนตร์สยามที่ผู้กำกับฮอลลีวูดสร้างร่วมกับนักแสดงไทย
เเนวทางเลข 4 จตุรเทพ ประจำงวดวันที่ 1 ธันวาคม 2569 (ดุ่ย ภรัณฯ , อ.น๊อตตี้. อ.ต้น. อ.ไม้เอก)
รถยนต์คันแรกในสยามสมัยรัชกาลที่ 5 ใครนำเข้ามาและมีหน้าตาอย่างไร
ย้อนรอยวิถีคนเดินทางไกลในสยามเมื่อ 300 ปีก่อน ไร้โรงแรม-ร้านอาหาร กินและนอนกันอย่างไร
รวมเลขสัตว์นำโชค วันที่ 1 ธันวาคม 2569
สูตรสำเร็จ เลขนำโชค งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่นวงกลม 9 จัดชุดบน-ล่าง พร้อมจุดรับทรัพย์ 3 ตัว






