รถยนต์คันแรกในสยามสมัยรัชกาลที่ 5 ใครนำเข้ามาและมีหน้าตาอย่างไร
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
รถยนต์เข้ามาในสยามตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 แต่ยังตอบอย่างแน่ชัดได้ยากว่าใครนำรถคันแรกเข้ามา เป็นยี่ห้ออะไร และมาถึงเมื่อใด เพราะเอกสารที่เล่าถึงเรื่องนี้ให้รายละเอียดต่างกัน ส่วนเรื่องรถแล่นผ่านถนนเจริญกรุงจนม้าตกใจวิ่งเตลิดไปทั่วเมือง ยังไม่พบหลักฐานที่ตรวจสอบได้เพียงพอจะยืนยันว่าเกิดขึ้นตามนั้น
หนังสือ รถยนต์เมื่อแรกมีในรัชกาลที่ ๕ ของกรมศิลปากร รวบรวมข้อมูลจากเอกสารจดหมายเหตุ ภาพถ่าย และเอกสารร่วมสมัยไว้ให้เห็นว่า รถยนต์เริ่มเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการเดินทางในพระนครช่วงปลายรัชกาล ขณะที่เรื่องของรถคันแรกยังต้องอ่านเทียบกับหลักฐานและคำบอกเล่าหลายชิ้น
รถคันแรกในความทรงจำ มีหน้าตาอย่างไร
หอจดหมายเหตุอัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ อ้างถึงลายพระหัตถ์ในหนังสือ สาส์นสมเด็จ ซึ่งกล่าวถึงรถคันหนึ่งว่ามีรูปร่างคล้ายรถบดถนน ล้อยางตัน มีหลังคาเป็นปะรำและที่นั่งสองแถว ใช้น้ำมันปิโตรเลียม ลักษณะจึงต่างจากรถเก๋งที่คนไทยคุ้นตากันในปัจจุบันมาก
ตามเรื่องเล่าชิ้นเดียวกัน รถมีกำลังพอวิ่งบนทางราบ แต่ขึ้นสะพานข้ามคลองที่สูงชันในสมัยนั้นไม่ไหว และภายหลังตกเป็นของเจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี (เจิม แสง-ชูโต) อย่างไรก็ตาม ข้อมูลเรื่องผู้สั่งเข้าหรือเจ้าของรถคันแรกยังมีหลายกระแส จึงไม่ควรฟันธงจากคำบอกเล่าเพียงชุดเดียว
รถยุคแรกไม่ได้เหมือนกันทั้งหมด กรมศิลปากรระบุว่ารถที่สั่งเข้ามาระยะแรกมีทั้งชนิดใช้น้ำมันและใช้แบตเตอรี่ บางคันใช้คันโยกควบคุมทิศทางแทนพวงมาลัย คำว่า “มอเตอร์คาร์” เป็นชื่อหนึ่งที่ใช้เรียกพาหนะชนิดใหม่นี้ ก่อนที่คำว่า “รถยนต์” จะใช้กันในเวลาต่อมา
รถคันแรกของสยามกับรถยนต์พระที่นั่งคันแรก
สองเรื่องนี้มักถูกเล่ารวมกันจนเข้าใจว่าเป็นรถคันเดียวกัน แต่คำว่า “คันแรกที่เข้ามาในสยาม” กับ “รถยนต์พระที่นั่งคันแรก” หมายถึงคนละเรื่อง เอกสารของหอจดหมายเหตุอัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ กล่าวถึงกรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ทรงสั่งรถจากฝรั่งเศสและนำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายรัชกาลที่ 5 ขณะที่รายละเอียดปีและรุ่นรถในแหล่งข้อมูลต่าง ๆ ยังไม่ตรงกัน จึงควรระมัดระวังเมื่อต้องระบุให้แน่ชัด
แหล่งเดียวกันยังเล่าถึงรถพระที่นั่งอีกคันที่ได้รับพระราชทานนามว่า “แก้วจักรพรรดิ” การมีรถยนต์ในราชสำนักและในหมู่ผู้มีกำลังซื้อทำให้พาหนะชนิดนี้เริ่มปรากฏบนถนนมากขึ้น แม้ในช่วงแรกการนำเข้า การดูแลเครื่องยนต์ และค่าใช้จ่ายจะทำให้รถยังห่างไกลจากชีวิตประจำวันของคนส่วนใหญ่
เมื่อมีรถมากขึ้น เมืองก็ต้องจัดระเบียบการใช้ทางร่วมกัน กรมศิลปากรระบุว่าในรัชกาลที่ 5 มีพระราชบัญญัติรถยนต์ ร.ศ. 128 หรือ พ.ศ. 2452 เป็นกฎหมายรถยนต์ฉบับแรกของสยาม ส่วนหอจดหมายเหตุอัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ ระบุว่ากฎหมายกำหนดให้เจ้าของจดทะเบียนและเสียค่าธรรมเนียมคันละ 10 บาท
การเดินทางบนถนนพระนครจึงค่อย ๆ มีพาหนะหลายชนิดอยู่ร่วมกัน ทั้งคนเดิน รถม้า และรถยนต์ เรื่องม้าตกใจเครื่องยนต์อาจฟังเข้ากับบรรยากาศของช่วงเปลี่ยนผ่าน แต่หากไม่มีเอกสารยืนยันเหตุการณ์เฉพาะ ก็ยังไม่อาจยกมาเป็นข้อเท็จจริงว่าม้าบนถนนเจริญกรุงวิ่งเตลิดไปทั่วเมืองได้
ภาพประกอบเป็นภาพสร้างจำลองบรรยากาศ มิใช่ภาพถ่ายเหตุการณ์หรือรถคันจริงในประวัติศาสตร์
เขียนโดย วัน ๆ หาแต่เรื่อง
ต้นไม้กลายเป็นหิน (Petrified Wood) ขนาดมหึมา อยู่ที่ไหนเรามีคำตอบมาให้คุณแล้ว
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
ทำไมร้านค้าชอบตั้งราคาลงท้ายด้วยเลข 9 ทั้งที่ถูกกว่าราคาเต็มเพียงบาทเดียว
ทำไมก้นขวดน้ำอัดลมจึงเป็นห้าแฉก ส่วนขวดน้ำดื่มมักเว้าเข้าด้านใน
นิตยสารลาภลอย – Rujilek naka เผยแนวทางหวยงวด 1 ธันวาคม 2569 มีเลขเด่นทั้งบนและล่าง
รวมเลขสัตว์นำโชค วันที่ 1 ธันวาคม 2569
ทำไมรถพยาบาลบางคันจึงเขียนตัวอักษรกลับด้านที่หน้ารถ
ย้อนรอยวิถีคนเดินทางไกลในสยามเมื่อ 300 ปีก่อน ไร้โรงแรม-ร้านอาหาร กินและนอนกันอย่างไร
ทำไมท้องเรือเดินสมุทรหลายลำจึงเป็นสีแดง ประวัติสีป้องกันเพรียงและสนิม
ดวงจันทร์ด้านไกลไม่ได้มืดอย่างที่คิด เราแค่ไม่เคยเห็นมัน
ราคายางสัปดาห์หน้า 23–27 พ.ย. 69 กยท. เปิดกรอบราคา 5 ชนิด จับตาทิศทางตลาด
สร้างทางรถไฟกรุงเทพฯ–โคราช ฝ่าดงพญาเย็นและไข้ป่าในสมัยรัชกาลที่ 5
เสือฝ้าย เสือใบ เสือดำ จอมโจรสุพรรณหลังสงครามโลกกับเรื่องเล่าที่ต้องแยกจากหลักฐาน
เครื่องบินลำแรกเหนือสนามม้าสระปทุม จุดเริ่มต้นการบินในสยามสมัยรัชกาลที่ 6
เบื้องหลังนางสาวสุวรรณ ภาพยนตร์สยามที่ผู้กำกับฮอลลีวูดสร้างร่วมกับนักแสดงไทย
งานฉลองพระนครครบ 100 ปีในรัชกาลที่ 5 กับนิทรรศการสินค้า ณ ท้องสนามหลวง


