กระทะเทฟลอนลอกใช้ทำอาหารต่ออันตรายแค่ไหน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

กระทะใบโปรดที่เคยทอดไข่แล้วลื่นปรื๊ด พอใช้ไปนาน ๆ กลับมีรอยจากตะหลิวเต็มก้นกระทะ บางจุดเริ่มเห็นผิวเคลือบลอกออกมา ระหว่างทำอาหารจึงอดคิดไม่ได้ว่าเศษเล็ก ๆ ที่อาจติดไปกับข้าวจะเป็นอันตรายหรือเปล่า

คำตอบที่มีหลักฐานรองรับคือ หากเผลอกินเศษสารเคลือบ PTFE ชิ้นเล็ก ๆ เข้าไป ไม่คาดว่าจะทำให้เกิดผลเสียต่อสุขภาพ สถาบันประเมินความเสี่ยงแห่งสหพันธรัฐเยอรมนี หรือ BfR อธิบายว่าอนุภาคเหล่านี้มีความเฉื่อยทางเคมีและโดยทั่วไปจะผ่านออกจากร่างกาย ส่วนความเสี่ยงที่ควรระวังเป็นพิเศษคือการตั้งกระทะจนร้อนจัดเกินไป

รอยขีดข่วนกับแผ่นเคลือบที่ลอก ต่างกันอย่างไร

เทฟลอนเป็นชื่อที่คนมักใช้เรียกกระทะเคลือบกันติด โดยสารเคลือบชนิดที่พูดถึงกันบ่อยคือ PTFE รอยขีดตื้นเพียงเล็กน้อยไม่ได้หมายความว่าอาหารมื้อนั้นเป็นพิษทันที แต่ถ้าผิวลอกเป็นแผ่น หลุดติดอาหาร หรือสึกจนเห็นเนื้อกระทะ ควรหยุดใช้และเปลี่ยนใบใหม่ ผิวที่เสียหายทำให้อาหารติดง่ายขึ้นและอาจมีเศษหลุดต่อไป

คำแนะนำเรื่องเศษที่เผลอกินเข้าไปนี้อ้างอิงกับสารเคลือบ PTFE ไม่ได้ครอบคลุมกระทะเคลือบทุกชนิดหรือกระทะที่ไม่ทราบวัสดุ หากไม่แน่ใจให้ตรวจคู่มือหรือสอบถามผู้ผลิต และถ้าเห็นเศษเคลือบในอาหารก็ควรนำออก ไม่ต้องตั้งใจกินต่อ

ตั้งกระทะเปล่าทิ้งไว้ น่าห่วงกว่ารอยข่วน

BfR ระบุว่ากระทะ PTFE ที่ร้อนจัดมาก โดยเฉพาะการตั้งกระทะเปล่าทิ้งไว้ อาจเกิดก๊าซที่เป็นอันตรายเมื่ออุณหภูมิขึ้นถึงประมาณ 360 องศาเซลเซียส เตาแก๊สและเตาแม่เหล็กไฟฟ้าทำให้กระทะร้อนเร็วได้ จึงไม่ควรเปิดไฟแรงทิ้งไว้โดยไม่มีคนดู

หากกระทะร้อนจนมีควันหรือมีกลิ่นไหม้ ให้ปิดเตา ระบายอากาศ และออกจากบริเวณที่มีควันก่อน หากมีอาการไอ หายใจลำบาก หรือรู้สึกไม่สบายหลังสูดควัน ควรปรึกษาแพทย์ โดยเฉพาะเมื่ออาการรุนแรงหรือไม่ดีขึ้น นกเลี้ยงไวต่อควันจากกระทะที่ร้อนเกินไปมาก จึงควรอยู่ห่างจากบริเวณทำครัว

เวลาปรุงอาหารทั่วไปให้ใช้ไฟอ่อนถึงปานกลางตามคำแนะนำของผู้ผลิต เตรียมวัตถุดิบให้พร้อมก่อนเปิดเตา และอย่าปล่อยกระทะเปล่าไว้บนเตาร้อนนาน ๆ การมีอาหารอยู่ในกระทะช่วยลดโอกาสที่ผิวจะร้อนเกิน แต่ก็ยังควรเฝ้าระหว่างทำอาหาร

ดูแลอย่างไรให้ผิวเคลือบอยู่ได้นาน

เลือกตะหลิวไม้หรือซิลิโคนที่ทนความร้อน เลี่ยงการใช้มีดหรืออุปกรณ์โลหะขูดผิวกระทะ หลังใช้งานรอให้เย็นก่อนล้างด้วยฟองน้ำนุ่มและน้ำยาล้างจาน หากมีคราบติดให้แช่น้ำให้นิ่มก่อน แทนการใช้ฝอยเหล็กขัดแรง ๆ

ถ้าต้องซ้อนกระทะเก็บ ลองวางผ้านุ่มคั่นระหว่างใบเพื่อลดการเสียดสี และตรวจสภาพเป็นระยะ เมื่อผิวเคลือบเริ่มลอกชัดเจน เปลี่ยนใบใหม่จะใช้งานได้สะดวกกว่า ส่วนคนที่ชอบผัดไฟแรงบ่อย ๆ อาจเลือกกระทะเหล็กหรือสเตนเลสที่ไม่มีสารเคลือบให้เหมาะกับวิธีทำอาหาร

ดังนั้น หากเพิ่งรู้ว่าเคยใช้กระทะมีรอยขีดข่วน ไม่จำเป็นต้องตกใจว่าเศษเล็ก ๆ ที่เผลอกินเข้าไปจะทำให้เกิดพิษทันที แต่ควรดูสภาพกระทะ เลี่ยงความร้อนจัด และเปลี่ยนเมื่อผิวเริ่มลอกร่อน