ปวดส้นเท้าก้าวแรกหลังตื่นนอนเกิดจากอะไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

พอลุกจากเตียงแล้วเท้าแตะพื้น ความเจ็บจี๊ดก็แล่นขึ้นมาที่ส้นเท้า แต่เดินไปสักพักกลับค่อย ๆ ดีขึ้น จนเผลอคิดว่าเดี๋ยวก็คงหายเอง พอตื่นเช้าวันต่อมาก็เจ็บที่เดิมอีก

อาการแบบนี้พบได้ในคนที่มี ภาวะรองช้ำ หรือพังผืดใต้ฝ่าเท้ามีปัญหา โดยมักปวดบริเวณใต้ส้นเท้าหรืออุ้งเท้า โดยเฉพาะก้าวแรกหลังตื่นนอนหรือหลังนั่งพักนาน ๆ อย่างไรก็ตาม อาการปวดส้นเท้ามีสาเหตุอื่นได้ จึงวินิจฉัยจากอาการนี้เพียงอย่างเดียวไม่ได้

พังผืดใต้ฝ่าเท้าเป็นเนื้อเยื่อที่ทอดจากบริเวณส้นเท้าไปทางนิ้วเท้าและช่วยพยุงอุ้งเท้า เมื่อรับแรงมากเกินไปอาจเกิดอาการเจ็บขึ้นได้ หลายคนรู้สึกดีขึ้นเมื่อเริ่มขยับ แต่กลับปวดมากขึ้นอีกหลังยืน เดิน หรือวิ่งนาน ๆ

ปัจจัยที่เกี่ยวข้องมีได้หลายอย่าง เช่น เพิ่งเพิ่มระยะเดินหรือวิ่ง ยืนนานเป็นประจำ กล้ามเนื้อน่องตึง หรือใส่รองเท้าที่รองรับเท้าได้ไม่ดี น้ำหนักตัวที่มากขึ้นก็อาจเพิ่มแรงกดบนฝ่าเท้าได้เช่นกัน โดยไม่จำเป็นว่าทุกคนจะมีสาเหตุเหมือนกัน

ลองใช้ขวดน้ำเย็นช่วยบรรเทา

ความเย็นและการคลึงเบา ๆ อาจช่วยลดความรู้สึกเจ็บชั่วคราวได้ เริ่มจากนำน้ำเย็นใส่ขวดพลาสติกที่ปิดสนิท ห่อขวดด้วยผ้าบาง ๆ แล้วนั่งบนเก้าอี้ที่มั่นคง วางขวดตามขวางใต้ฝ่าเท้าข้างที่เจ็บ

ค่อย ๆ กลิ้งเท้าไปข้างหน้าและถอยหลัง ให้ขวดผ่านบริเวณอุ้งเท้าถึงส้นเท้า ใช้น้ำหนักเท้าเพียงเบา ๆ ไม่ต้องยืนกดแรงหรือฝืนคลึงตรงจุดที่เจ็บมาก เริ่มทำช่วงสั้น ๆ ประมาณ 2–3 นาที แล้วสังเกตอาการ หากเจ็บมากขึ้น ผิวซีด ชา หรือรู้สึกไม่สบาย ให้หยุดทันที

ถ้าใช้ขวดที่แช่แข็ง ต้องมีผ้าคั่นและไม่วางความเย็นสัมผัสผิวโดยตรง การประคบเย็นแต่ละครั้งไม่ควรเกิน 20 นาที ผู้ที่มีเบาหวาน อาการชา การรับความรู้สึกลดลง หรือปัญหาการไหลเวียนเลือด ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ความเย็น เพราะอาจรับรู้การบาดเจ็บที่ผิวหนังได้ไม่ดี

ยืดเบา ๆ ก่อนก้าวลงจากเตียง

นั่งบนเตียง ยกเท้าข้างที่เจ็บมาพาดบนขาอีกข้าง ใช้มือจับนิ้วเท้าแล้วค่อย ๆ ดึงเข้าหาหน้าแข้งจนรู้สึกตึงใต้ฝ่าเท้า ค้างไว้สักครู่แล้วปล่อย ทำซ้ำอย่างนุ่มนวลโดยไม่ฝืนให้เจ็บ การยืดน่องเบา ๆ เป็นประจำก็อาจช่วยได้เช่นกัน

ระหว่างวันควรลดกิจกรรมที่กระตุ้นอาการลงชั่วคราว โดยเฉพาะการวิ่งหรือยืนนาน แล้วค่อยกลับไปทำตามกำลังเมื่ออาการดีขึ้น เลือกรองเท้าที่สวมสบาย มีพื้นช่วยรองรับแรงกระแทกบริเวณส้นและรองรับอุ้งเท้า แม้อยู่ในบ้านก็ควรเลี่ยงการเดินเท้าเปล่าบนพื้นแข็ง หากจำเป็นอาจลองใช้แผ่นรองส้นเท้าหรือแผ่นรองเท้า

การกลิ้งขวดเย็นเป็นวิธีช่วยบรรเทา ไม่ได้ทำให้หายทันที และไม่ควรใช้แทนการตรวจหากอาการผิดปกติ ควรพบแพทย์เมื่อปวดมากจนรบกวนชีวิตประจำวัน ปวดแย่ลง เป็นซ้ำบ่อย หรือดูแลเองแล้วไม่ดีขึ้นภายใน 2 สัปดาห์ รวมถึงเมื่อมีอาการชาหรือสูญเสียความรู้สึก ผู้ที่เป็นเบาหวานและมีอาการปวดเท้าควรปรึกษาแพทย์

หากเจ็บรุนแรงหลังอุบัติเหตุ เดินลงน้ำหนักไม่ได้ เท้าผิดรูป หรือมีเสียงดังเป๊าะขณะบาดเจ็บ ควรไปพบแพทย์โดยเร็ว การสังเกตช่วงเวลาที่ปวดและลดแรงกดที่เท้าตั้งแต่แรกช่วยให้ดูแลตัวเองได้เหมาะขึ้น และบอกข้อมูลที่เป็นประโยชน์แก่แพทย์ได้ด้วย