ทำไมฟังเพลงเสียงดังนาน ๆ แล้วหูอื้อและมีเสียงในหู

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ฟังเพลงระหว่างเดินทางจนถึงบ้าน พอถอดหูฟังออกกลับรู้สึกเหมือนมีอะไรอุดอยู่ในหู เสียงคนรอบข้างฟังไม่ชัดเหมือนเดิม บางคนยังได้ยินเสียงแหลม ๆ คล้ายจิ้งหรีดร้อง ทั้งที่ในห้องเงียบสนิท

อาการนี้อาจเกิดขึ้นเพียงพักเดียวแล้วหายไป แต่ถ้าฟังเสียงดังเป็นประจำ หรือเสียงในหูยังอยู่ต่อเนื่อง ก็ไม่ควรมองข้าม โดยเฉพาะเมื่อเริ่มต้องเร่งเสียงโทรศัพท์หรือขอให้คนอื่นพูดซ้ำบ่อยขึ้น

เสียงดังทำร้ายส่วนรับเสียงในหูชั้นในได้ ภายในหูมีเซลล์ขนซึ่งช่วยเปลี่ยนแรงสั่นสะเทือนจากเสียงเป็นสัญญาณส่งต่อไปยังสมอง เมื่อได้รับเสียงดังมากหรือนานเกินไป เซลล์เหล่านี้และโครงสร้างที่เกี่ยวข้องอาจได้รับความเสียหาย จึงเกิดทั้งอาการได้ยินไม่ชัดและเสียงรบกวนในหูได้

เสียงจิ้งหรีด เสียงวี๊ด เสียงหึ่ง หรือเสียงซ่า ที่ได้ยินโดยไม่มีแหล่งกำเนิดภายนอก เรียกว่า ภาวะเสียงในหู หรือ tinnitus บางคนได้ยินชัดตอนเข้านอนเพราะรอบตัวเงียบ เสียงดังอาจกระตุ้นอาการนี้ได้ แต่ไม่ใช่สาเหตุเดียว ขี้หูอุดตัน การติดเชื้อ ยาบางชนิด และปัญหาสุขภาพอื่นก็อาจเกี่ยวข้องเช่นกัน

หลังเจอเสียงดัง การได้ยินที่ลดลงอาจกลับมาได้ภายในราว 16–48 ชั่วโมงตามข้อมูลของสถาบันด้านการได้ยินและการสื่อสารแห่งสหรัฐฯ แต่การกลับมาได้ยินปกติไม่ได้รับประกันว่าไม่มีความเสียหายหลงเหลือ และการรับเสียงดังซ้ำ ๆ อาจทำให้สูญเสียการได้ยินถาวรได้ เซลล์ขนที่ถูกทำลายในหูมนุษย์ไม่งอกกลับมาเอง

ช่วงแรกอาจสังเกตยาก เพราะยังคุยกันในห้องเงียบได้ตามปกติ แต่เริ่มจับเสียงแหลมหรือฟังคำพูดในร้านอาหารที่มีเสียงรอบข้างไม่ชัด การตรวจการได้ยินช่วยดูได้ละเอียดกว่าการลองฟังเพลงด้วยตัวเอง

ลดความดังและเวลาฟังพร้อมกัน องค์การอนามัยโลกแนะนำให้ตั้งระดับเสียงของอุปกรณ์ไม่เกิน 60% ของระดับสูงสุดเป็นแนวทางเบื้องต้น แต่ตัวเลขบนแถบเสียงไม่ได้บอกระดับเดซิเบลที่เข้าหูได้แน่นอนในหูฟังทุกเครื่อง หากอุปกรณ์มีระบบติดตามระดับเสียงหรือแจ้งเตือนการรับเสียง ให้เปิดใช้งานด้วย

ยิ่งเสียงดัง เวลาที่รับได้ยิ่งสั้นลง WHO ยกตัวอย่างระดับเสียงเฉลี่ย 80 เดซิเบลเป็นเวลาได้สูงสุดประมาณ 40 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ แต่ที่ 90 เดซิเบลลดเหลือประมาณ 4 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ ตัวเลขนี้เป็นแนวทางสำหรับระดับเสียงเฉลี่ยและเวลารวม ไม่ใช่ใบอนุญาตให้เร่งเสียงดังตามใจในแต่ละวัน

ลองถอดหูฟังพักในที่เงียบประมาณ 10 นาทีหลังฟังทุกชั่วโมง และหลีกเลี่ยงเสียงดังอื่นระหว่างพัก หูฟังที่สวมพอดีหรือมีระบบลดเสียงรบกวนอาจช่วยให้ไม่ต้องเร่งเพลงแข่งกับเสียงรถ แต่ก็ควรตั้งความดังให้ต่ำอยู่ดี หากเพิ่งมีอาการหูอื้อหรือเสียงในหูหลังฟังเพลง ให้หยุดรับเสียงดังและพักหูไว้ก่อน

ถ้าเสียงในหูยังดังต่อเนื่อง เป็นซ้ำบ่อย หรือรู้สึกว่าการได้ยินลดลง ควรพบแพทย์หู คอ จมูกเพื่อตรวจหาสาเหตุ แพทย์อาจตรวจช่องหูและส่งตรวจการได้ยิน การดูแลขึ้นอยู่กับสาเหตุและอาการ บางรายอาจได้ประโยชน์จากการรักษาปัญหาที่พบ การปรับสภาพแวดล้อมเสียง หรือการช่วยฟัง

หากได้ยินลดลงอย่างฉับพลันข้างเดียวหรือทั้งสองข้าง ให้ไปโรงพยาบาลทันที โดยเฉพาะเมื่อมีเสียงในหู เวียนศีรษะบ้านหมุน หรือหน้าอ่อนแรงร่วมด้วย อย่ารอให้หายเอง เพราะการสูญเสียการได้ยินบางชนิดต้องได้รับการประเมินและรักษาโดยเร็ว หากเสียงเต้นเป็นจังหวะตามชีพจร ก็ควรรีบพบแพทย์เช่นกัน

การฟังเพลงยังทำได้ เพียงลดเสียง พักหู และสังเกตการได้ยินของตัวเอง หากเสียงคล้ายจิ้งหรีดไม่ยอมหยุด การตรวจให้รู้สาเหตุย่อมดีกว่าฝืนฟังดังต่อไปทุกวัน