ทำไม "หน้ากากอนามัยทางการแพทย์" ถึงต้องมีด้านสีฟ้าหรือสีเขียวอยู่ด้านนอกเสมอ?

ในยุคปัจจุบัน หน้ากากอนามัยทางการแพทย์กลายเป็นไอเทมสำคัญในชีวิตประจำวัน สิ่งหนึ่งที่ผู้ใช้งานมักได้รับการแนะนำเสมอคือ ต้องสวมใส่โดยให้ด้านที่มีสี (เช่น สีฟ้าหรือสีเขียว) หันออกด้านนอก และให้ด้านสีขาวหันเข้าหาใบหน้า หลายคนอาจจะคิดว่าเป็นเพียงการกำหนดรสนิยมหรือเพื่อความสวยงามทั่วไป แต่ในความเป็นจริงแล้ว การสลับด้านสวมใส่จะทำให้ประสิทธิภาพในการป้องกันโรคพังทลายลงทันที เนื่องจากโครงสร้างของหน้ากากถูกออกแบบทางวิศวกรรมวัสดุมาให้ทำหน้าที่กรองแบบแยกชั้นอย่างแม่นยำ

ในทางวิศวกรรมสิ่งทอทางการแพทย์ หน้ากากอนามัยแบบใช้ครั้งเดียวทิ้งไม่ได้ทำจากกระดาษธรรมดา แต่ประกอบด้วยแผ่นใยสังเคราะห์ไม่ถักทอ (Non-woven Fabric) ซ้อนกันถึง 3 ชั้น โดยแต่ละชั้นมีหน้าที่เฉพาะตัวที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง ชั้นนอกสุด (มักเป็นสีฟ้าหรือสีเขียว) เคลือบด้วยสารพิเศษที่มีคุณสมบัติไม่ชอบน้ำ (Hydrophobic Coating) ทำหน้าที่กันน้ำและของเหลวจากภายนอก เช่น ละอองฝอยน้ำลายหรือน้ำมูกจากผู้อื่นที่อาจกระเด็นมาโดน ไม่ให้ซึมทะลุผ่านเข้ามาสู่ชั้นกรองด้านใน

ในขณะที่ชั้นกลางคือแผ่นกรองละอองฝอยละเอียด (Melt-blown Filter) ที่ทำหน้าที่ดักจับเชื้อโรคและแบคทีเรีย และชั้นในสุด (สีขาว) ออกแบบมาให้มีคุณสมบัติซับเหงื่อและความชื้นจากลมหายใจของผู้สวมใส่ เพื่อไม่ให้ความชื้นสะสมจนหน้ากากเปียกชุ่ม หากเราเผลอใส่กลับด้าน เอาด้านกันน้ำไว้ข้างในและเอาด้านซับความชื้นไว้ข้างนอก ละอองน้ำจากภายนอกจะซึมเข้าสู่ชั้นกรองได้ง่ายและทำให้หน้ากากเสื่อมประสิทธิภาพทันที การใส่ถูกด้านจึงเป็นหัวใจสำคัญของความปลอดภัยทางการแพทย์