ภาวะหัวใจวายเกิดจากอะไร?

     ภาวะหัวใจวาย (Heart Failure) คือ ภาวะที่หัวใจไม่สามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกายได้อย่างมีประสิทธิภาพ หรือไม่สามารถรับเลือดกลับเข้าสู่หัวใจได้อย่างเป็นปกติ

ในมุมมองทางการแพทย์ หัวใจไม่ได้ "หยุดเต้น" ทันทีเหมือนภาวะหัวใจหยุดเต้นเฉียบพลัน (Cardiac Arrest) แต่เปรียบเสมือนเครื่องสูบน้ำที่เสื่อมสภาพ กล้ามเนื้อหัวใจอาจหนา แข็ง หรือบีบตัวได้อ่อนแรงลง ทำให้เลือดและออกซิเจนไปเลี้ยงอวัยวะต่างๆ ไม่เพียงพอ เกิดคั่งค้างในปอดหรือหลอดเลือด

สาเหตุหลักที่พบบ่อย

• โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ/อุดตัน: ทำให้กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดและตาย (กล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน) จนเกิดแผลเป็นและบีบตัวไม่ได้
• โรคความดันโลหิตสูงเรื้อรัง: ทำให้หัวใจต้องทำงานหนักขึ้น กล้ามเนื้อหัวใจจึงหนาตัวและสูญเสียความยืดหยุ่น
• โรคกล้ามเนื้อหัวใจผิดปกติ หรือลิ้นหัวใจรั่ว/ตีบ: ส่งผลให้โครงสร้างหัวใจเสียหายโดยตรง

อาการเตือนที่สำคัญ

• เหนื่อยง่ายผิดปกติ: หายใจลำบากขณะออกแรง หรือนอนราบไม่ได้ต้องหนุนหมอนสูง (Orthopnea)
• ตื่นมาหอบตอนดึก: มีอาการแน่นหน้าอกหรือหายใจไม่ออกช่วงกลางคืน (Paroxysmal Nocturnal Dyspnea)
• บวมตามร่างกาย: สังเกตจากหลังเท้า ข้อเท้า หรือหน้าแข้งกดแล้วบุ๋ม เนื่องจากมีน้ำคั่ง
• อ่อนเพลียเรื้อรัง: เวียนศีรษะ สมองตื้อ เพราะเลือดไปเลี้ยงสมองและกล้ามเนื้อลดลง

แนวทางการรักษาของแพทย์

แพทย์จะมุ่งเน้นการควบคุมอาการ ป้องกันไม่ให้โรคแย่ลง และยืดอายุผู้ป่วย ประกอบด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม (จำกัดโซเดียมและน้ำ ควบคุมน้ำหนัก) การใช้ยาเพื่อลดภาระการทำงานของหัวใจ เช่น ยาขับปัสสาวะ ยาลดความดัน และในบางรายอาจต้องใส่เครื่องกระตุ้นหัวใจหรือรักษาที่สาเหตุต้นตอ