อาการเจ็บหน้าอกหลังอกหักเกี่ยวข้องกับหัวใจอย่างไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

หลังได้รับข่าวร้าย บางคนรู้สึกแน่นหน้าอก หายใจไม่อิ่ม หรือเจ็บบริเวณอกซ้าย จนอดคิดไม่ได้ว่าอาการนี้เกิดจากความเศร้าเพียงอย่างเดียวหรือเปล่า

หากเจ็บหรือแน่นหน้าอกเฉียบพลัน โดยเฉพาะเมื่อมีอาการหอบ เหงื่อแตก หน้ามืด หรือปวดร้าวไปแขน คอ กราม หรือหลัง ให้โทร 1669 ทันที อย่ารอดูว่าอาการจะหายเมื่อใจสงบ เพราะอาการจากหัวใจขาดเลือดและโรคหัวใจอื่นอาจคล้ายกันมาก

ในทางการแพทย์มีภาวะที่เรียกว่า Broken Heart Syndrome หรือทาโคสึโบะ ซึ่งกล้ามเนื้อหัวใจบางส่วนบีบตัวได้ลดลงอย่างฉับพลันหลังความเครียดรุนแรงได้จริง แต่การเจ็บอกหลังเสียใจไม่ได้หมายความว่าทุกคนเป็นภาวะนี้ และตำแหน่งที่เจ็บเพียงอย่างเดียวก็ใช้วินิจฉัยไม่ได้

ความเครียดเกี่ยวข้องกับหัวใจอย่างไร

เมื่อเผชิญเหตุการณ์สะเทือนใจหรือความเจ็บป่วยรุนแรง ร่างกายจะกระตุ้นระบบตอบสนองต่อความเครียดและหลั่งสารกลุ่มแคทีโคลามีน เช่น อะดรีนาลีน สารเหล่านี้ช่วยเตรียมร่างกายให้รับมือกับเหตุการณ์ฉุกเฉิน โดยทำให้หัวใจเต้นเร็วและแรงขึ้น

นักวิจัยเชื่อว่าการกระตุ้นจากสารเหล่านี้อย่างมากอาจรบกวนการทำงานของเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจและหลอดเลือดขนาดเล็ก ในผู้ป่วยบางคนจึงเกิดภาวะที่หัวใจห้องล่างซ้ายบางส่วนบีบตัวอ่อนลงชั่วคราว เลือดถูกสูบฉีดออกไปได้น้อยลง อย่างไรก็ตาม กลไกที่แน่ชัดและเหตุผลที่เกิดกับบางคนยังศึกษาอยู่ จึงไม่อาจบอกได้ว่าฮอร์โมนตัวเดียวเป็นต้นเหตุทั้งหมด

ชื่อภาษาอังกฤษชวนให้นึกถึงการเลิกรา แต่ตัวกระตุ้นไม่ได้จำกัดอยู่ที่ความรัก การสูญเสียคนใกล้ชิด อุบัติเหตุ การเจ็บป่วยทางกาย หรือเหตุการณ์ที่ทำให้ตกใจอย่างมากก็เกี่ยวข้องได้ บางรายอาจระบุตัวกระตุ้นไม่ได้ ภาวะนี้พบได้ไม่บ่อย และพบในผู้หญิงโดยเฉพาะหลังวัยหมดประจำเดือนมากกว่ากลุ่มอื่น แต่ผู้ชายและคนอายุน้อยก็เกิดได้

ต่างจากหัวใจขาดเลือดอย่างไร

ทั้งสองภาวะอาจทำให้เจ็บหน้าอก หายใจลำบาก และมีผลตรวจหัวใจผิดปกติคล้ายกัน หัวใจขาดเลือดเฉียบพลันมักเกี่ยวข้องกับการอุดตันของหลอดเลือดหัวใจ ส่วนทาโคสึโบะเป็นความผิดปกติของการบีบตัวของกล้ามเนื้อหัวใจที่มักไม่พบการอุดตันเฉียบพลันซึ่งอธิบายอาการได้ อย่างไรก็ดี ผู้ป่วยทาโคสึโบะอาจมีโรคหลอดเลือดหัวใจร่วมด้วยได้

แพทย์อาจตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ เจาะเลือดดูสารบ่งชี้การบาดเจ็บของหัวใจ และอัลตราซาวนด์หัวใจ บางรายต้องตรวจหลอดเลือดหัวใจด้วยการฉีดสี เพื่อแยกสาเหตุที่ต้องรักษาเร่งด่วน ผลเลือดและคลื่นไฟฟ้าหัวใจอาจผิดปกติได้ทั้งสองภาวะ จึงต้องประเมินผลร่วมกัน

อาการเจ็บอกยังเกิดจากสาเหตุอื่นได้ เช่น กล้ามเนื้อหรือกระดูกบริเวณทรวงอก กรดไหลย้อน และความวิตกกังวล แต่หากเป็นอาการใหม่ รุนแรง หรือเกิดขึ้นเฉียบพลัน ไม่ควรตัดสินเองว่าเป็นเพียงความเครียด

รักษาและฟื้นตัวได้หรือไม่

ผู้ป่วยส่วนใหญ่ฟื้นตัวได้ โดยสถาบันหัวใจ ปอด และเลือดแห่งชาติสหรัฐฯ ระบุว่าการทำงานของหัวใจมักดีขึ้นภายในประมาณ 3–4 สัปดาห์เมื่อได้รับยา แต่ระยะเวลาของแต่ละคนต่างกัน แพทย์จะเลือกการรักษาตามอาการและภาวะแทรกซ้อน รวมถึงนัดติดตามการทำงานของหัวใจ

แม้มักฟื้นตัวได้ ช่วงแรกอาจเกิดภาวะหัวใจล้มเหลว หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือช็อกจากหัวใจสูบฉีดเลือดไม่พอ และบางกรณีอาจเสียชีวิตได้ จึงต้องรับการประเมินและรักษาอย่างจริงจัง

หลังพ้นระยะฉุกเฉิน การบอกแพทย์เกี่ยวกับเหตุการณ์เครียด ยาที่ใช้ และอาการที่ยังมีอยู่จะช่วยวางแผนดูแลต่อ หากความเศร้าหรือความกังวลรบกวนการนอนและชีวิตประจำวัน การพูดคุยกับคนที่ไว้ใจหรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตก็ช่วยได้ ส่วนอาการเจ็บหน้าอกครั้งใหม่ควรได้รับการประเมิน แม้เคยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นทาโคสึโบะมาก่อน