โรคซึมเศร้ากับการติดเหล้าเกี่ยวข้องกันอย่างไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

หลังเลิกงาน บางคนรอให้ถึงเวลาที่จะได้ดื่ม เพราะรู้สึกว่าเหล้าช่วยให้ความคิดเงียบลงและหลับง่ายขึ้น แต่พอตื่นเช้ามา ความเหนื่อย ความเศร้า หรือปัญหาที่ค้างอยู่ก็ยังอยู่เหมือนเดิม บางวันกลับรู้สึกแย่กว่าเก่า

เมื่อการดื่มเกิดขึ้นบ่อยขึ้นพร้อมกับอารมณ์ที่เปลี่ยนไป คนใกล้ตัวอาจสงสัยว่าเป็นเพราะเหล้า หรือมีโรคซึมเศร้าอยู่ก่อนแล้ว คำถามนี้สำคัญ เพราะอาการทั้งสองอย่างอาจซ้อนทับกันได้

โรคซึมเศร้าและภาวะติดสุราพบร่วมกันได้ และส่งผลต่อกันได้ทั้งสองทาง บางคนดื่มเพื่อรับมือกับความเศร้าหรือความเครียด ขณะที่การดื่มหนักก็อาจทำให้อารมณ์และการนอนแย่ลง จนเป็นวงจรที่ออกจากมันได้ยาก การรักษาจึงควรประเมินและดูแลทั้งสองปัญหาไปด้วยกัน

เหล้ากับอารมณ์ที่เปลี่ยนไป

ช่วงแรกหลังดื่ม บางคนอาจรู้สึกผ่อนคลาย แต่ฤทธิ์นั้นอยู่ไม่นาน เมื่อดื่มเป็นประจำ การนอน อารมณ์ ความสัมพันธ์ และการทำงานอาจได้รับผลกระทบ บางคนรู้สึกสิ้นหวังหรือวิตกกังวลมากขึ้น แล้วกลับไปดื่มอีกเพื่อให้ผ่านวันนั้นไป

อาการเศร้าอาจเกิดร่วมกับการมึนเมาหรือการถอนสุราได้เช่นกัน จึงไม่สามารถสรุปจากอาการเพียงอย่างเดียวว่าใครเป็นโรคซึมเศร้า แพทย์จะซักประวัติช่วงเวลาที่เริ่มมีอาการ รูปแบบการดื่ม และติดตามอาการเพื่อช่วยแยกสาเหตุ

สัญญาณที่ควรขอความช่วยเหลือ

หากรู้สึกเศร้า หมดความสนใจในสิ่งที่เคยชอบ นอนไม่หลับหรือนอนมากผิดปกติ อ่อนเพลีย รู้สึกไร้ค่า หรือมีสมาธิลำบาก โดยอาการต่อเนื่องและกระทบชีวิตประจำวัน ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต

ส่วนสัญญาณปัญหาการดื่มอาจรวมถึงการดื่มมากกว่าที่ตั้งใจ พยายามลดแล้วทำไม่ได้ ใช้เวลากับการดื่มมากขึ้น หรือยังดื่มต่อแม้กระทบสุขภาพ งาน และคนรอบตัว บางคนมีมือสั่น เหงื่อออก คลื่นไส้ หรือกระสับกระส่ายเมื่อไม่ได้ดื่ม อาการเหล่านี้ควรให้แพทย์ประเมิน ไม่จำเป็นต้องรอให้ชีวิตพังเสียก่อน

อย่าหยุดดื่มทันทีโดยไม่มีแผน หากดื่มหนักต่อเนื่อง

สำหรับคนที่ดื่มหนักเป็นประจำ การหยุดกะทันหันอาจทำให้เกิดอาการถอนสุรารุนแรงได้ ควรพบแพทย์เพื่อวางแผนหยุดดื่มอย่างปลอดภัย โดยเฉพาะผู้ที่เคยมีอาการถอนหรือเคยชัก หากมีอาการสับสนมาก เห็นภาพหลอน ชัก หรืออาการทรุดลง ให้ไปห้องฉุกเฉินทันที

การรักษาอาจประกอบด้วยการดูแลอาการถอนสุรา การพูดคุยบำบัด และยาเมื่อแพทย์เห็นว่าเหมาะสม รวมถึงการรักษาโรคซึมเศร้าหากได้รับการวินิจฉัยแล้ว ควรบอกแพทย์ตามจริงว่าดื่มอะไร ปริมาณเท่าไร ดื่มครั้งล่าสุดเมื่อใด และใช้ยาอะไรอยู่ เพราะข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้วางแผนรักษาได้ปลอดภัยขึ้น ไม่ควรหยุดหรือปรับยารักษาโรคซึมเศร้าเอง

คนใกล้ตัวช่วยได้อย่างไร

เริ่มจากชวนคุยในเวลาที่อีกฝ่ายไม่ได้เมา รับฟังโดยไม่ด่าว่าหรือตัดสิน แล้วเสนอว่าจะช่วยนัดหมายหรือไปพบแพทย์เป็นเพื่อน การติดสุราและโรคซึมเศร้าเป็นปัญหาสุขภาพที่รักษาได้ ไม่ใช่เรื่องที่ต้องอาศัยกำลังใจเพียงอย่างเดียว

หากมีความคิดทำร้ายตัวเองหรือเสี่ยงจะลงมือ ให้บอกคนที่ไว้ใจทันทีและไปห้องฉุกเฉินใกล้ที่สุด อย่าอยู่ตามลำพังในช่วงที่ไม่ปลอดภัย การขอความช่วยเหลือตั้งแต่วันนี้ทำให้มีคนร่วมรับมือกับทั้งอาการทางใจและปัญหาการดื่มได้