ใช้เกลือแปรงฟันดีจริงไหม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

หลายบ้านเคยมีเกลือถ้วยเล็กวางอยู่ใกล้อ่างล้างหน้า บางคนจำได้ว่าผู้ใหญ่ใช้แตะแปรงสีฟันแล้วขัดจนรู้สึกว่าฟันสะอาด พอโตมาก็อาจสงสัยว่าเกลือช่วยดูแลฟันได้จริงแค่ไหน และใช้แทนยาสีฟันได้หรือเปล่า

เวลาที่ฟันรู้สึกลื่นหลังแปรง สิ่งที่เกิดขึ้นส่วนหนึ่งมาจากการที่ขนแปรงช่วยปัดคราบออกจากผิวฟัน ส่วนเกลือที่เป็นเม็ดอาจช่วยขัดคราบผิวบางส่วนได้ แต่ความรู้สึกสะอาดเพียงอย่างเดียวไม่ได้บอกว่าฟันได้รับการป้องกันฟันผุแล้ว

เกลือธรรมดาไม่ใช่ตัวแทนยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ เพราะไม่ได้ให้ประโยชน์ในการป้องกันฟันผุแบบเดียวกัน การแปรงด้วยยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์จึงเป็นทางเลือกที่มีหลักฐานรองรับสำหรับการดูแลฟันทุกวัน

ทำไมบางคนใช้เกลือแล้วรู้สึกสะอาด?

คราบจุลินทรีย์เป็นคราบนุ่มเหนียวที่สะสมอยู่บนฟันและขอบเหงือก เราต้องอาศัยการแปรงให้ทั่วเพื่อรบกวนและกำจัดคราบนี้ การขัดถูอาจทำให้ผิวฟันรู้สึกลื่นขึ้น และเม็ดเกลือก็อาจช่วยขัดคราบที่อยู่บนผิวฟันบางส่วนได้

อย่างไรก็ตาม ฟันที่รู้สึกเรียบไม่ได้หมายความว่าคราบตามซอกฟันหรือขอบเหงือกถูกกำจัดหมดแล้ว และไม่ได้แปลว่าฟันจะแข็งแรงขึ้นจากเกลือด้วย คราบที่แข็งเป็นหินน้ำลายก็ควรให้ทันตแพทย์หรือบุคลากรทันตกรรมช่วยขจัด ไม่ควรพยายามขัดออกเอง

เกลือเม็ดกับการขัดแรง ๆ

เม็ดเกลือมีความหยาบต่างกัน การนำเกลือเม็ดมาขัดฟัน โดยเฉพาะถ้าออกแรงมาก อาจทำให้เหงือกระคายเคืองหรือบาดเจ็บได้ การแปรงแรงเป็นประจำยังเสี่ยงต่อการสึกบริเวณฟันและเหงือก จึงไม่จำเป็นต้องเติมเกลือเพื่อให้รู้สึกว่าขัดได้แรงขึ้น

น้ำเกลือสำหรับบ้วนปากเป็นอีกเรื่องหนึ่ง บางครั้งทันตแพทย์อาจแนะนำให้บ้วนด้วยน้ำเกลืออุ่นเพื่อช่วยดูแลบริเวณแผลในช่องปากตามความเหมาะสม แต่น้ำเกลือไม่ได้ทดแทนการแปรงฟันหรือรักษาฟันผุและโรคเหงือกด้วยตัวเอง หากมีอาการปวด บวม หรือมีแผลที่ไม่หาย ควรไปพบทันตแพทย์

แล้วยาสีฟันสูตรเกลือล่ะ?

ยาสีฟันที่ระบุว่ามีเกลือเป็นส่วนผสมไม่เหมือนกับการนำเกลือจากครัวมาแปรงโดยตรง เพราะเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมอื่นร่วมด้วย ถ้าชอบรสชาติหรือสัมผัสของสูตรเกลือ ให้ตรวจฉลากด้วยว่ามีฟลูออไรด์ในปริมาณที่เหมาะสม ไม่ควรเลือกจากคำว่าเกลือเพียงอย่างเดียว

สำหรับผู้ใหญ่ แนวทางของ NHS แนะนำยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ 1,350–1,500 ส่วนในล้านส่วน หรือ ppm แปรงวันละ 2 ครั้ง ครั้งละประมาณ 2 นาที โดยเฉพาะก่อนนอน ใช้แปรงขนนุ่มและแปรงเบา ๆ ให้ทั่วทุกด้าน รวมถึงบริเวณขอบเหงือก หลังแปรงให้บ้วนฟองทิ้งโดยไม่บ้วนน้ำตามทันที เพื่อให้ฟลูออไรด์อยู่บนฟันนานขึ้น

อย่าลืมทำความสะอาดซอกฟันทุกวันด้วยไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟันที่เหมาะกับช่องฟันของตัวเอง เพราะขนแปรงสีฟันเข้าไปถึงบางจุดได้ยาก หากมีเลือดออกเวลาแปรง เสียวฟัน เหงือกร่น หรือปวดฟัน ควรพบทันตแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ

เกลืออาจทำให้รู้สึกสะอาดหลังขัดฟันได้ แต่สิ่งที่ช่วยดูแลฟันได้คุ้มกว่าในระยะยาวคือการแปรงให้ทั่วอย่างนุ่มนวลร่วมกับยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ และดูแลซอกฟันเป็นประจำ