ขนจมูกมีหน้าที่อะไรและจำเป็นต้องตัดไหม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เคยส่องกระจกแล้วเห็นขนจมูกโผล่ออกมาจนอยากหยิบแหนบมาดึงไหม บางคนตัดเป็นประจำ บางคนไม่เคยแตะเลย แล้วขนเส้นเล็ก ๆ ตรงนี้มีไว้ทำอะไรกันแน่

เวลาหายใจเข้า อากาศไม่ได้มีแต่ออกซิเจน แต่ยังพาฝุ่นและสิ่งแปลกปลอมเล็ก ๆ ผ่านเข้ามาด้วย ภายในจมูกจึงมีส่วนต่าง ๆ ที่ช่วยรับมือกับสิ่งเหล่านี้ก่อนอากาศเดินทางต่อไป

ขนจมูกช่วยดักฝุ่นและสิ่งแปลกปลอมบางส่วน และไม่จำเป็นต้องตัดเพื่อสุขภาพ ถ้ามีเส้นที่ยาวโผล่ออกมาจนรำคาญหรือไม่มั่นใจ ก็เล็มเฉพาะส่วนที่ยื่นออกมาได้ โดยไม่ต้องกำจัดให้เกลี้ยง

ขนจมูกทำงานอย่างไร

ขนบริเวณปากรูจมูกช่วยดักจับฝุ่นและเศษสิ่งสกปรกบางส่วนที่มากับลมหายใจ เมื่อเข้าไปลึกกว่านั้น เยื่อเมือกและซิเลีย ซึ่งเป็นโครงสร้างเล็กคล้ายขนบนผิวเยื่อบุ ก็ช่วยดักจับและเคลื่อนย้ายสิ่งแปลกปลอมออกไปด้วย

ทั้งนี้ ขนจมูกไม่ได้กรองฝุ่นหรือเชื้อโรคได้ทั้งหมด และใช้แทนหน้ากากป้องกันฝุ่นไม่ได้ ถ้าต้องอยู่ในบริเวณที่มีฝุ่นมาก การลดเวลาสัมผัสและสวมหน้ากากที่เหมาะสมยังสำคัญอยู่

ถ้าจะตัด ควรทำอย่างไร

เลือกเครื่องเล็มขนจมูกที่ออกแบบมาสำหรับจุดนี้ หรือกรรไกรขนาดเล็กปลายมน ใช้กระจกในที่สว่าง ล้างมือและทำความสะอาดอุปกรณ์ก่อน แล้วค่อย ๆ เล็มเฉพาะเส้นที่โผล่พ้นรูจมูก ไม่สอดอุปกรณ์ลึกหรือพยายามตัดจนชิดผิว หากมีแผลหรือเจ็บอยู่แล้ว ควรรอให้หายก่อน

ขนที่เล็มแล้วจะค่อย ๆ ยาวกลับมา จึงอาจต้องเล็มซ้ำเมื่อรู้สึกว่าจำเป็น การตัดไม่ได้ทำให้รากขนสร้างเส้นใหม่ที่หนาขึ้น แต่ปลายขนที่ถูกตัดอาจทู่และให้ความรู้สึกแข็งกว่าเดิมได้

หลีกเลี่ยงการถอนหรือแว็กซ์ขนในรูจมูก เพราะอาจทำให้เกิดขนคุด ระคายเคือง หรือเกิดการติดเชื้อบริเวณรูขุมขนและปากรูจมูกได้ ส่วนครีมกำจัดขนก็ไม่ควรนำมาใช้ภายในรูจมูก เพราะอาจระคายเคืองเยื่อบุ

อาการแบบไหนควรพบแพทย์

ถ้ามีแผล ตุ่มคล้ายสิว สะเก็ด หรือเจ็บบริเวณปากรูจมูกหลังถอนขน ควรหยุดแกะหรือถอนเพิ่มและปรึกษาแพทย์ โดยเฉพาะเมื่ออาการไม่ดีขึ้นหรือเป็นซ้ำ หากมีอาการบวมแดงลาม ปวดมาก หรือมีไข้ ควรไปพบแพทย์โดยเร็ว

ขนจมูกอาจดูเป็นรายละเอียดเล็กน้อย แต่ก็เป็นส่วนหนึ่งของระบบป้องกันสิ่งแปลกปลอมของร่างกาย ปล่อยไว้ได้ถ้าไม่รบกวน หรือเล็มเฉพาะปลายที่เห็นเมื่ออยากจัดระเบียบก็พอ