ยูโรปามีน้ำมากกว่ามหาสมุทรบนโลกจริงหรือ

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ถ้ามองยูโรปาจากอวกาศ เราจะเห็นดวงจันทร์สีซีดที่มีรอยเส้นสีน้ำตาลพาดไปมาบนพื้นผิวน้ำแข็ง มันเป็นบริวารของดาวพฤหัสบดี และมีขนาดเล็กกว่าดวงจันทร์ของโลกเสียอีก

แต่ใต้ผิวน้ำแข็งที่ดูเย็นเยียบนี้ นักวิทยาศาสตร์สงสัยว่ามีมหาสมุทรซ่อนอยู่ คำถามคือ ดวงจันทร์ดวงเล็ก ๆ จะเก็บน้ำไว้ได้มากแค่ไหนเมื่อเทียบกับทะเลทั้งหมดบนโลก?

คำตอบคือ ยูโรปาอาจมีน้ำในมหาสมุทรใต้ผิวมากกว่าน้ำในมหาสมุทรทั้งหมดของโลกรวมกันราวสองเท่า ตามข้อมูลขององค์การนาซา ตัวเลขนี้เป็นค่าประมาณจากหลักฐานและแบบจำลอง ไม่ใช่ปริมาณที่วัดได้โดยตรง

ดวงเล็กกว่า แล้วทำไมจึงมีน้ำได้มากกว่า?

ขนาดของดวงดาวไม่ได้บอกปริมาณน้ำทั้งหมดเพียงอย่างเดียว ความลึกของมหาสมุทรก็สำคัญ บนโลก น้ำทะเลอยู่ตามแอ่งมหาสมุทรบนพื้นผิว ส่วนยูโรปาเชื่อกันว่ามีมหาสมุทรน้ำเค็มล้อมรอบอยู่ใต้เปลือกน้ำแข็ง และมหาสมุทรนั้นอาจลึกมาก

นาซาประเมินว่ามหาสมุทรใต้ผิวยูโรปาอาจลึกประมาณ 60–150 กิโลเมตร ขณะที่ภาพเปรียบเทียบของนาซาใช้ความลึกเฉลี่ยของมหาสมุทรโลกประมาณ 4 กิโลเมตร เมื่อคิดปริมาตรตามแบบจำลอง ยูโรปาอาจมีน้ำราว 3,000 ล้านลูกบาศก์กิโลเมตร เทียบกับมหาสมุทรโลกราว 1,400 ล้านลูกบาศก์กิโลเมตร

ตัวเลขเหล่านี้เปรียบเทียบ ปริมาตรน้ำในมหาสมุทร ไม่ได้หมายความว่ายูโรปามีขนาดใหญ่กว่าโลก หรือเป็นการเทียบน้ำทุกชนิดที่มีอยู่บนโลก

นักวิทยาศาสตร์รู้ได้อย่างไรว่ามีน้ำอยู่ข้างใต้?

ยังไม่มียานลำใดเจาะผ่านน้ำแข็งลงไปเห็นมหาสมุทรโดยตรง แต่มีหลักฐานหลายอย่างประกอบกัน ภาพพื้นผิวเผยให้เห็นรอยแตกและบริเวณที่แผ่นน้ำแข็งดูเหมือนเคลื่อนตัว ส่วนข้อมูลจากยานกาลิเลโอพบการเปลี่ยนแปลงของสนามแม่เหล็กรอบยูโรปา ซึ่งสอดคล้องกับการมีชั้นของเหลวที่นำไฟฟ้าได้ เช่น น้ำเค็ม อยู่ใต้พื้นผิว

ส่วนหนึ่งของความร้อนภายในอาจเกิดจากแรงโน้มถ่วงของดาวพฤหัสบดีที่ทำให้ยูโรปาถูกดึงและเปลี่ยนรูปขณะโคจร ความร้อนนี้อาจช่วยให้น้ำใต้ชั้นน้ำแข็งคงสภาพเป็นของเหลวได้

การมีน้ำทำให้ยูโรปาเป็นสถานที่น่าสนใจสำหรับศึกษาว่าสภาพแวดล้อมเอื้อต่อชีวิตหรือไม่ เพราะบนโลก น้ำเกี่ยวข้องกับกระบวนการของสิ่งมีชีวิต แต่การพบหลักฐานของน้ำไม่ได้แปลว่าพบสิ่งมีชีวิต และยังต้องศึกษาทั้งองค์ประกอบทางเคมีและแหล่งพลังงานเพิ่มเติม

ภารกิจยูโรปาคลิปเปอร์ของนาซาจึงถูกส่งไปศึกษาดวงจันทร์ดวงนี้ด้วยเครื่องมือหลายชนิด รวมถึงเครื่องวัดสนามแม่เหล็กและเรดาร์ เพื่อช่วยตรวจสอบมหาสมุทรและชั้นน้ำแข็ง ข้อมูลจากภารกิจจะช่วยให้เราเข้าใจได้ดีขึ้นว่าตัวเลขน้ำที่ประเมินไว้ใกล้เคียงความจริงเพียงใด